| تعداد نشریات | 61 |
| تعداد شمارهها | 2,227 |
| تعداد مقالات | 18,262 |
| تعداد مشاهده مقاله | 56,055,949 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,051,843 |
تحلیل معناشناختی همنشینی "وهن"، "ضعف" و "استکانت" در آیۀ 147 سورۀ آلعمران بر مبنای طرح مولفههای معنایی | ||
| پژوهشنامه معارف قرآنی | ||
| مقاله 5، دوره 10، شماره 36، فروردین 1398، صفحه 131-158 اصل مقاله (478.58 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/rjqk.2019.42235.1905 | ||
| نویسندگان | ||
| کبری راستگو* 1؛ مرضیه مهدیزاده2 | ||
| 1استادیار علوم و معارف قرآن کریم، دانشکدۀ علوم قرآنی، مشهد، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد علوم قرآنی و حدیث، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| کاربست طرح "مولفههای معنایی" به عنوان یکی از طرحهای نوین در مطالعات معناشناختی علوم قرآنی، نقش بسزایی در دستیابی به معانی دقیق واژگان این کتاب الهی و شناخت انسجام و ارتباط سیستماتیک مفاهیم آن دارد. با توجه به مسالۀ محدودیتهای گزینشی واژگان نسبت به یکدیگر، در زبان قرآن کریم که محدود به متنی مشخص و ثابت است، همانند هر متن دیگری، امکانات ترکیب و همنشینی محدود و مقید است. لذا کاربست نظریۀ مولفههای معنایی به عنوان ابزاری جهت تشخیص چرایی همنشینی واژگان و نیز محدودیتهای گزینشی آنها امری اجتنابناپذیر مینماید. بدین تصور نوشتار حاضر بر آن است که با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی و کاربست رویکرد مولفههای معنایی در مقام پاسخگویی به این پرسش اساسی برآید که علت همنشینی سه مفهوم "وهن"، "ضعف" و "استکانت" و نوع چینش آنها چیست؟ گزارههای قرآنی نشان داد که مفهوم ضعف با توجه به مؤلفههای معناساز خود، واژۀ شامل و دو مفهوم دیگر زیرشمولهای آن بهشمار میآید. همچنانکه مفهوم "ضعف" و "وهن" به دلیل اشتراک در خردهمعناهایشان دارای رابطۀ اشتدادی (هممعنایی) هستند که در مؤلفۀ [عارضی] و [گذر زمان] از یکدیگر متمایز میشوند. افزون بر این در میان این سه واژه، مفهوم "استکانت" شدیدترین حالت لاقوگی و ناتوانی را بیان میدارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| وهن؛ ضعف؛ استکانت؛ قرآن؛ مولفههای معنایی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم. آزادی، پرویز. (1390). مؤلفههای معنایی حق در قرآن کریم. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع). آلوسی، سیدمحمود. (1415ق.). روحالمعانی فی تفسیر القرآن العظیم. تحقیق علی عبدالباری عطیه. بیروت: دارالکتب العلمیة. ابنسیده، علیبن اسماعیل. (1421ق.). المحکم و المحیط الأعظم. بیروت: دارالکتب العلمیة. ابنعاشور، محمدطاهر. (1420ق.). تفسیر التحریر والتنویر. بیروت: مؤسسة التاریخ العربی. ابنعجیبه، احمدبن محمد. (1419ق.). البحر المدید فی تفسیر القرآن المجید. احمد عبدالله قرشی رسلان. القاهره: الهیئة المصریة العامة للکتاب. ابنعطیه اندلسی، عبدالحقبن غالب. (1422ق.). المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز. تحقیق عبدالسّلام عبدالشّافی محمد. بیروت: دارالکتب العلمیة. ابنفارس، احمد. (1404ق.). مقاییساللغه. تحقیق عبدالسلام محمد هارون. قم: مکتب الإعلام الإسلامی. ابنمنظور، محمدبن مکرم. (1414ق.). لسانالعرب. چ3. بیروت: دار صادر. ابوحیان، محمدبن یوسف. (1420ق). البحر المحیط فی التفسیر. تحقیق صدقی محمدجمیل. بیروت: دارالفکر. ازهری، محمدبن احمد. (1421ق.). تهذیب اللغه. بیروت: دارإحیاء التراث الإسلامی. افراشی، آزیتا. (1381). اندیشههایی در معناشناسی. تهران: انتشارات فرهنگ کاوش. جوهری، إسماعیلبن حماد. (1407ق.). الصحاح تاجاللغه وصحاح العربیه. تحقیق أحمد عبدالغفور عطار. چ4. بیروت: دارالعلم للملایین. راغباصفهانی، حسینبن محمد. (1374). المفردات فی غریب ألفاظ القرآن. ترجمة غلامرضا خسروی حسینی. چ2. تهران: مرتضوی. زبیدی، محمدمرتضی. (1414ق.). تاجالعروس من جواهرالقاموس. بیروت: دارالفکر. زمخشری، محمودبن عمر. (1979م.). أساسالبلاغه، بیروت: دار صادر. ــــــــــــــــــــــــــــــ . (1407ق.). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. چ3. بیروت: دارالکتاب العربی. شریفی، علی. (1394). معناشناسی قرآن در اندیشة شرقشناسان با تأکید بر ایزوتسو. قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب. صاحب، اسماعیلبن عباد. (1414ق.). المحیط فی اللغه. تحقیق محمدحسن آلیاسین. بیروت: عالم الکتب. صفوی، کورش. (1383). آشنایی با معناشناسی. تهران: پژواک کیوان. ـــــــــــــــــــ . (1395). درآمدی بر معناشناسی. چ6. تهران: انتشارات سورة مهر. صلاح، رشید و محمدعلی رضاییاصفهانی. (1383). «تفسیری جدید از مثال عنکبوت در قرآن». دوهفتهنامة گلستان قرآن (علوم قرآن و حدیث). ش179. ص64. طباطبائی، محمدحسین. (1374). المیزان فی تفسیرالقرآن. ترجمة محمدباقر موسوی همدانی. چ5. قم: جامعة مدرسین حوزة علمیه. طبرسی، فضلبن حسن. (1360). مجمعالبیان. ترجمة محمد بیستونی. تهران: فراهانی. طریحی، فخرالدینبن محمد. (1375). مجمعالبحرین. تحقیق احمد حسینی اشکوری. چ3. تهران: مرتضوی. عمر، احمدمختار. (1385).معناشناسی. ترجمة حسین سیدی. مشهد: دانشگاه فردوسی. فراهیدی، خلیلبن احمد. (1409ق.). العین. چ2. قم: نشر هجرت. فیروزآبادی، محمدبن یعقوب. (1415ق.). القاموسالمحیط. بیروت: دارالکتب العلمیة. فضیلت، محمود. (1385). معناشناسی و معانی در زبان و ادبیات. کرمانشاه: دانشگاه رازی. کاشانی، ملافتحالله. (1336). تفسیر منهجالصّادقین. چ3. تهران: کتابفروشی محمدحسن علمی. گیررتس، دیرک. (1393). نظریههای معناشناسی واژگانی. ترجمة کورش صفوی. تهران: نشر علمی. مصطفوی، حسن. (1430ق.). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. چ3. بیروت: دارالکتب العلمیة. مکارمشیرازی، ناصر و همکاران. (1371). تفسیر نمونه. چ10. تهران: دارالکتب الإسلامیه. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 913 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,055 |
||