| تعداد نشریات | 61 |
| تعداد شمارهها | 2,230 |
| تعداد مقالات | 18,289 |
| تعداد مشاهده مقاله | 56,229,635 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,106,690 |
حکمرانی، دولت و توزیع قدرت در گفتمان «ترقیِ» ایران عصر ناصری | ||
| دولت پژوهی | ||
| مقاله 2، دوره 1، شماره 1، خرداد 1394، صفحه 23-56 اصل مقاله (580.41 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/tssq.2015.1510 | ||
| نویسندگان | ||
| شجاع احمدوند1؛ مجتبی یاور* 2 | ||
| 1دانشیار علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 2دکترا- دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| چکیده | ||
| چکیده حکمرانیِ ایرانی در سدهی نوزده میلادی، سرآغاز شکلگیری گونهای دیگر از حکمرانی، متفاوت با دورههای پیشین بود. نوعی تغییر در سبک حکومتگری، که در نیمهی دوم قرن و در عصر پنجاه سالهی ناصری، با بهکارگیریِ مفهوم نظری و عملیِ «ترقی» برای توصیف آن از سوی نیروهای چندگانهای که خواهان «ترقی» بودند، در یک گفتمان مفصلبندی شد؛ گفتمان «ترقی» و تغییر در حکمرانی، به کانون نوشتارها و کردارهای آن دوره مبدل شده بود. در این مقاله، قصد ما آشکار ساختن نقش (آگاهانه و ناآگانهی) حکومت در انطباق خود با شرایط و تحولات جدید و میزان انبساط آن در پذیرش انطباق با تحولات است. تغییرات نوخواهانه در طول سدهی نوزده در ایران، حکمرانیِ ایرانی را به سمتوسویی کشاند که به میزانی از توزیعِ قدرت مطلقهی سیاسی تن در دهد؛ شکلی از واگذاریِ حداقلیِ بخشی از اختیارات سنتی نهاد پادشاهی در سطوح جدید بوروکراتیک. این تغییرات که همچون افزونهای بیرونی بر اقتدار مطلق و دیرینهی آن حادث و اضافه شده بود فراتر از ظرفیت و امکانهای نهاد سنتیِ پادشاهی بود؛ از اینرو، برای تحقق آنها ناگزیر به چشمپوشی از بخشهایی از اختیارات سنتی خود گشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلید واژهها: توزیع قدرت؛ حکومت؛ دولت؛ پیشرفت | ||
| مراجع | ||
|
منابع آخوندزاده، میرزا فتحعلی (1985)، مکتوبات؛ نامههای کمالالدوله به شاهزاده جمالالدوله، بیجا: انتشارات مرد امروز. آلداوود، سیدعلی (1384)، نامههای امیرکبیر، تهران: انتشارات تاریخ ایران. اعتصامالملک، خانلر (1351)، سفرنامه خانلرخان اعتصامالملک، (ج 1)، به کوشش منوچهر محمودی، تهران: انتشارات محمودی. اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان (1350)، روزنامهی خاطرات اعتمادالسلطنه، به کوشش ایرج افشار، تهران: انتشارات امیرکبیر. اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان (1374)، المآثر و الآثار، به کوشش ایرج افشار، تهران:انتشارات اساطیر. امینالدوله (1370)، خاطرات سیاسی امینالدوله، به کوشش حافظ فرمانفرماییان، تهران: انتشارات امیرکبیر. اورسل، ارنست (1382)، سفرنامهی قفقاز و ایران، ترجمه علی اصغر سعیدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. بیانی، خانبابا (1375«الف»)، پنجاه سال تاریخ در دورهی ناصری، (ج 4: بخشنامهها و دستورالعملها و فرامین ناصرالدینشاه)، تهران: انتشارات علم. بیانی، خانبابا (1375«ب»)، پنجاه سال تاریخ در دورهی ناصری، (ج 1)، تهران: انتشارات علم. بهبهانی، ابوطالب (1380)، «منهاجالعلی»، ضمیمه در: زرگرینژاد، رسائل سیاسی عصر قاجار، تهران: کتابخانه ملی. خورموجی، محمدجعفر (1344)، حقایقالاخبار ناصری، به کوشش حسین خدیوجم، تهران: انتشارات زوار. ساوجی، میرزاموسی (1380)، «سیاست مدن»، ضمیمه در: زرگری نژاد، رسائل سیاسی عصر قاجار، تهران: کتابخانه ملی. سینکی مجدالملک، میرزامحمدخان (1321)، رسالهی مجدیه، تصحیح سعید نفیسی، تهران: کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران. صفائی، ابراهیم (2535)، برگهای تاریخ؛ دوران قاجاریه، تهران: انتشارات بابک. صفائی، ابراهیم، (بیتا «الف»)، یکصد سند تاریخی. تهران: انجمن تاریخ. صفائی، ابراهیم (بیتا «ب»)، اسناد نویافته، تهران: انتشارات بابک. طباطبایی، جواد (1386)، نظریهی حکومت قانون در ایران؛ مبانی نظریهی مشروطهخواهی، تبریز: انتشارات ستوده. ظهیرالدوله (1351)، خاطرات و اسناد ظهیرالدوله، به کوشش ایرج افشار، تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی. علیبخش میرزا (1380)، «میزانالملل»، ضمیمه در: زرگری نژاد، رسائل سیاسی عصر قاجار، تهران: کتابخانه ملی. عینالسلطنه، قهرمان میرزا (1374)، روزنامه خاطرات عینالسلطنه، (ج1روزگار پادشاهی ناصرالدین شاه)، به کوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: انتشارات اساطیر. غزالی، امام محمد (1389)، نصیحةالملوک، تصحیح عزیزالله علیزاده، تهران: انتشارات فردوس. فراهانی (قائممقام)، ابوالقاسم (بیتا)، منشآت قائممقام، گردآوریِ فرهاد میرزا معتمدالدوله، تهران: انتشارات ارسطو. فوکو، میشل (1382«الف») مراقبت و تنبیه؛ تولد زندان، ترجمه نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: انتشارات نی. فوکو، میشل (1382«ب»)، سوژه و قدرت. ضمیمه در: هیوبرت دریفوس، پل رابینو، میشل فوکو: فراسوی ساختارگرایی و هرمنیوتیک، ترجمه حسین بشیریه، تهران: انتشارات نی. فوکو، میشل (1390)، تولد زیست سیاست؛ درسگفتارهای کلژ دوفرانس 1979- 1978، ترجمه رضا نجف زاده، تهران: انتشارات نی. فوکو، میشل (1374)، حقیقت و قدرت؛ گفتگو با فونتانا و پاسکینو، در: مانی حقیقی، سرگشتگی نشانهها؛ نمونههایی از نقد پسامدرن، تهران: انتشارات مرکز. کرزن، جرج (1349)، ایران و قضیهی ایران، (ج 1)، ترجمه ع. وحید خراسانی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. ممتحنالدوله، میرزا مهدیخان (1353)، خاطرات ممتحنالدوله، به کوشش حسینقلی خانشقاقی، تهران: انتشارات امیرکبیر. کرمانی، ناظمالاسلام (1384)، تاریخ بیداری ایرانیان، تهران: انتشارات امیرکبیر. ملکمخان، ناظمالدوله (1375«الف»)، «دفتر تنظیمات»، ضمیمه در: بیانی، خانبابا، پنجاه سال تاریخ در دورهی ناصری. تهران: انتشارات علم. ملکمخان، ناظمالدوله (1375«ب»)، «کتاب قانون»، (ضمیمه در بیانی، خانبابا، پنجاه سال تاریخ در دورهی ناصری. تهران: انتشارات علم. معیرالممالک، دوستعلی خان (1361)، یادداشتهایی از زندگانی خصوصی ناصرالدینشاه، تهران: تاریخ ایران. ناصرالدینشاه (1377)، روزنامه خاطرات ناصرالدینشاه در سفر اول فرنگستان، به کوشش فاطمه قاضیها، تهران: سازمان اسناد ملی ایران. نظامالمک طوسی (1387)، سیرالملوک (سیاستنامه)، به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: انتشارات علمی فرهنگی. هیندس، باری (1390)، گفتارهای قدرت از هابز تا فوکو، ترجمه مصطفی یونسی، تهران: انتشارات پردیس دانش. Nola, Robert (2003), “Rescuing Reason: A Critique of Anti-Rationalist Views Of Science and Knowledge”, Boston Studies in the Philosophy of Science, Volume 230, Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
Martin, L. H. et al (1982), “Truth, Power, Self: An Interview with Michel Foucault”, London: Tavistock. pp. 9-15.
Oskala, Johanna (2013), From Biopower to Governmentality in: A Companion to Foucault, (First Edition), London Blackwell Publishing Ltd.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,046 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,552 |
||