دانشگاه علامه طباطبایی

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات63
تعداد شماره‌ها2,257
تعداد مقالات18,555
تعداد مشاهده مقاله57,399,766
تعداد دریافت فایل اصل مقاله29,417,041
پروائی, شیوا, شریفی ساعی, محمدحسین. (1404). جامعه شناسی مهاجرت نخبگان؛ موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی در ایران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 16(62), 279-328. doi: 10.22054/qjsd.2024.77330.2558
شیوا پروائی; محمدحسین شریفی ساعی. "جامعه شناسی مهاجرت نخبگان؛ موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی در ایران". سامانه مدیریت نشریات علمی, 16, 62, 1404, 279-328. doi: 10.22054/qjsd.2024.77330.2558
پروائی, شیوا, شریفی ساعی, محمدحسین. (1404). 'جامعه شناسی مهاجرت نخبگان؛ موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی در ایران', سامانه مدیریت نشریات علمی, 16(62), pp. 279-328. doi: 10.22054/qjsd.2024.77330.2558
پروائی, شیوا, شریفی ساعی, محمدحسین. جامعه شناسی مهاجرت نخبگان؛ موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی در ایران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 16(62): 279-328. doi: 10.22054/qjsd.2024.77330.2558

جامعه شناسی مهاجرت نخبگان؛ موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی در ایران

برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی
مقاله 8، دوره 16، شماره 62، فروردین 1404، صفحه 279-328    اصل مقاله (519.91 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjsd.2024.77330.2558
نویسندگان
شیوا پروائی* 1؛ محمدحسین شریفی ساعی2
1استادیار جمعیت‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2استادیار علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان،تهران،ایران.
چکیده
نخبگان دانشگاهی به عنوان سرمایه‌های انسانی و فرهنگی نقش بسیار تاثیرگذار و مثبتی در فرایند توسعه جامعه‌ ایفا می‌کنند. با این حال یکی از مسائل اجتماعی امروز، شتاب در مهاجرت نخبگان است. پژوهش حاضر به دنبال کشف موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی از منظر تجربه زیسته خود آن‌ها با روش پژوهش کیفی است. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته و تکنیک تحلیل داده‌ها، تحلیل مضمون است و مضامین پایه، سازمان‌دهنده و مضمون فراگیر از متن مصاحبه‌ها استخراج شده است. یافته-های پژوهش نشان می‌دهد «بی‌ثباتی‌های اقتصادی، ناامنی‌های شغلی، احساس محرومیت نسبی، احساس ناامنی، افت خلاقیت‌ها و تولیدات علمی، ضعف جایگاه پژوهش، کمبود حمایت‌های مالی و رفاهی، ضعف نظام جذب و استخدام، غلبه نگاه کمی‌گرا و فقدان نگاه تمایزمحور، مشکلات بوروکراسی و نظام اداری، فقدان فضای مطلوب علمی و سیاسی، احساس تبعیض، گسست فرهنگی، دغدغه‌های آموزشی و فرهنگی فرزندان، فشارها و تنش‌های خانوادگی» از جمله موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی در ایران است. یافته‌ها نشان می‌دهد زندگی روزمره نخبگان ایرانی اسیر مثلث ناکارآمدی در سه قلمرو اقتصاد، دانشگاه، فرهنگ-سیاست است. زندگی روزمره نخبگان اسیر ناکارآمدی‌های چندگانه در قلمروهای مختلف است که همه این‌ها موانع ماندگاری نخبگان را تشکیل می‌دهد. همچنین نخبگان در کشاکش بین سلطه‌گری اقتصاد در زندگی روزمره و پیگیری دغدغه‌های فرامادی زیست می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
مهاجرت نخبگان؛ ماندگاری نخبگان؛ نخبگان دانشگاهی؛ جامعه شناسی مهاجرت؛ مسائل اجتماعی ایران
مراجع
  • بلیکی، نورمن. (1384)، طراحی پژوهش‌های اجتماعی. ترجمه: حسن چاوشیان. تهران: نشر نی، چاپ اول.
  • بون ویتز، پاتریس. (1391)، درس­هایی از جامعه­شناسی پی­یر بوردیو، ترجمه: جهانگیر جهانگیری و حسن پورسفیر، تهران: نشر آگه، چاپ اول.
  • ذکائی، محمدسعید. (1385)، «جوانان، جهانی شدن و مهاجرت­های بین­المللی: پژوهشی در میان نخبگان جوان»، جامعه­شناسی ایران، دوره 7، شماره 2: 41-75.
  • رصدخانه مهاجرت ایران (1401)، سالنامه مهاجرتی ایران 1401.
https://imobs.ir/outlook/detail/22

  • شاه­آبادی، ابوالفضل؛ کریم­کشته، محمدحسین و محمودی، عبدالله. (1385)، «بررسی عوامل موثر بر فرار مغزها (مطالعه موردی ایران)»، پژوهشنامه بازرگانی، شماره 39: 39-82.
  • صالحی عمران، ابراهیم. (1385)، «بررسی نگرش اعضای هیات علمی نسبت به علل مهاجرت نخبگان به خارج از کشور»، نامه علوم اجتماعی، دوره 28، شماره 2: 56-80.
  • صناعی، علی. (1398)، «مشوق­ها و موانع بازگشت به کشور: بررسی موردی متخصصان مقیم ایالات متحده آمریکا»، مجلس و راهبرد، سال 26، شماره 97: 289-324.
  • فاطمی امین، زینب السادات؛ یوسفی، علی و اکبری، حسین. (1396)، «رابطه عملکرد نهادی و خروج نخبگان از کشورهای درحال‌توسعه و کمترتوسعه‌یافته (تحلیل نهادی تطبیقی 100 کشور مبدأ)»، تحلیل اجتماعی نظم و نابرابری، دوره 9، شماره 72: 135-168.
  • قانعی­راد، محمدامین. (1383)، «توسعه ناموزون آموزش عالی: بیکاری دانش‌آموختگان و مهاجرت»، رفاه اجتماعی، دوره 4، شماره 15: 169-208.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 1,237
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 267


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب
login