دانشگاه علامه طباطبایی

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات63
تعداد شماره‌ها2,257
تعداد مقالات18,555
تعداد مشاهده مقاله57,399,680
تعداد دریافت فایل اصل مقاله29,417,024
مهام, محمود. (1403). بودجه‌ریزی مبتنی بر تغییرات محیطی(اجتماعی-اکولوژیک) (مطالعه موردی: لایحه بودجه سال 1402 به مثابه «بودجه آمایش سرزمینی»). سامانه مدیریت نشریات علمی, 15(61), 273-312. doi: 10.22054/qjsd.2024.75804.2523
محمود مهام. "بودجه‌ریزی مبتنی بر تغییرات محیطی(اجتماعی-اکولوژیک) (مطالعه موردی: لایحه بودجه سال 1402 به مثابه «بودجه آمایش سرزمینی»)". سامانه مدیریت نشریات علمی, 15, 61, 1403, 273-312. doi: 10.22054/qjsd.2024.75804.2523
مهام, محمود. (1403). 'بودجه‌ریزی مبتنی بر تغییرات محیطی(اجتماعی-اکولوژیک) (مطالعه موردی: لایحه بودجه سال 1402 به مثابه «بودجه آمایش سرزمینی»)', سامانه مدیریت نشریات علمی, 15(61), pp. 273-312. doi: 10.22054/qjsd.2024.75804.2523
مهام, محمود. بودجه‌ریزی مبتنی بر تغییرات محیطی(اجتماعی-اکولوژیک) (مطالعه موردی: لایحه بودجه سال 1402 به مثابه «بودجه آمایش سرزمینی»). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1403; 15(61): 273-312. doi: 10.22054/qjsd.2024.75804.2523

بودجه‌ریزی مبتنی بر تغییرات محیطی(اجتماعی-اکولوژیک) (مطالعه موردی: لایحه بودجه سال 1402 به مثابه «بودجه آمایش سرزمینی»)

برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی
مقاله 7، دوره 15، شماره 61، دی 1403، صفحه 273-312    اصل مقاله (614.77 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjsd.2024.75804.2523
نویسنده
محمود مهام*
استادیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه
چکیده
آمایش سرزمین، راهبرد حیاتی برای حفاظت از یکپارچگی سرزمین و استفاده بهینه از استعدادهای(طبیعی و اجتماعی) سرزمینی است و بدون برخورداری از نظام بودجه‌ریزی مبتنی بر محیط و پویایی‌های محیطی، قابل تصور نیست. بودجه آمایش سرزمینی، راهبردی اصلاحی در نظام بودجه‌ریزی است که تقسیم منابع را متکی بر شناسایی کلیت و یکپارچگی سرزمین، صورت‌بندی و عملیاتی می‌سازد. از این‌رو، بودجه آمایش سرزمینی حداقل چهار ویژگی مهم دارد که به ترتیب عبارتند از: 1) «منعطف»؛ یعنی متناسب با تغییرات محیطی و پذیرایِ اصل تنوع زیستیِ طبیعی و اجتماعی و سازگار با ویژگی‌های زیستی در فلات ایران. 2) دارای «وحدت» نه فقط در شاکله و شیوه ارائه سند بودجه، بلکه بهره‌مند از وحدت ناشی از پیوستگیِ اجتماعی-زیستی و اقتصاد بوم‌شناختی است. 3) «شفاف» در انعکاس روندِ تغییرات بافتِ مجتمع‌های زیستی می‌باشد. 4) «مشارکت‌پایه» طراحی و اجرا می‌شود. با توجه به تصویب سند ملی آمایش سرزمین، پرسش اصلی مقاله عبارت است از اینکه: لایحه بودجه سال 1402 توانسته است کل‌نگری و مفصل‌بندیِ تغییرات تنوع زیستی(طبیعی و اجتماعی) و ساختار فضایی کشور را صورت‌بندیِ مالی-فنی نماید؟ تحلیل انتقادی و آمایشی متن لایحه بودجه سال 1402 و مقایسه آن با لایحه بودجه سال 1401 نشان می‌دهد لایحه بودجه سال 1402 نیارمند ترمیم از طریق پی‌ریزی قانونی، مفهومی، عملیاتیِ و اتکاء بر علوم محیطی است. برای بهبود بودجه‌ریزی 9 پیشنهاد ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها
بودجه آمایش سرزمینی؛ وحدت بودجه؛ عدالت اجتماعی؛ مرزهای سیاره ای؛ استعدادهای سرزمینی
مراجع
  • ارسلان بُد، محمدرضا. (1382)، «توزیع درآمد ایران در نیم‌قرن اخیر»، مجموعه مقالات نخستین همایش ملی ایران‌شناسی (اقتصاد ایران)، تهران: انتشارات بنیاد ایران‌شناسی، 27-30 خردادماه: 1-8.
  • اعتباریان، اکبر، عماد زاده، مصطفی و روحانی، علی. (1392). «بررسی نقش اطلاعات حسابداری در بودجه و بودجه‌ریزی»، پژوهش حسابداری، دوره 3، شماره 10: 53-71.
  • بک، الریش. (1388)، جامعه در مخاطره جهانی، ترجمه محمدرضا مهدی‌زاده، تهران: انتشارات کویر.
  • بولن، پاتریک. جی و گار هاوس. (1392)، مدیریت پایدار اگرواکوسیستم: تلفیقی اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی، ترجمه هادی ویسی، حسین صباحی، حسین محمودی و کورس خوشبخت، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
  • پریزادی، طاهر. (1397)، «توسعه منطقه‌ای در ایران با رویکرد عدالت فضایی»، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دوره 18، شماره 50: 179-198.
  • پورحسن، سمیه و فرجوند، اسفندیار. (1398)، «بررسی نقش رسانه‌های اجتماعی بر مشارکت شهروندان در فرایند بودجه‌بندی مشارکتی»، مدیریت دولتی، دوره 11، شماره 3: 355-376.
  • سید رضایی، میریعقوب؛ پور عزت، علی‌اصغر و سعدآبادی، علی‌اصغر. (1395)،‌ «رصد چالش‌های سیستم بودجه‌بندی ایران با هدف توسعه رویکرد عدالت منطقه‌ای با تکنیک فازی»، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 23، شماره 3: 483-506.
  • سید رضایی، میریعقوب؛ پور عزت، علی‌اصغر و سعدآبادی، علی‌اصغر. (1395)، «تبیین ویژگی‌های سیستم مناسب بودجه‌بندی عمومی برای تحقق پیشرفت عادلانه و کارآمد»، مدیریت سازمان‌های دولتی، دوره 4، شماره 4: 67-80.
  • سید رضایی، میریعقوب؛ پور عزت، علی‌اصغر و سعدآبادی، علی‌اصغر. (1396)، «ملاحظات نظام بودجه‌بندی در راستای عدالت منطقه‌ای»، چشم‌انداز مدیریت دولتی، دوره 23، شماره 29: 73-91.
  • تهامی پورزندی، مرتضی. (1398). «اقتصاد دریا»، دانشنامه اقتصاد، دوره 2، شماره 2: 1-3.
  • جهانگرد، اسفندیار. (1397)، «محیط‌زیست و برنامه‌های توسعه در ایران»، دوفصلنامه اقتصاد محیط‌زیست و منابع طبیعی، دوره 2، شماره 2: 105-142.
  • حاجی، غلامعلی؛ کیهانی حکمت، رضا؛ نجفی زاده، سید عباس و مهرگان، نادر. (1399)، «مخارج دولت و رشد منطقه‌ای در ایران»(رهیافت اقتصادسنجی فضایی)»، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، دوره 20، شماره 4: 157-175.
  • دانلپ، رایلی و برول، رابرت جی. (1399)، تغییرات اقلیمی و جامعه، ترجمه عادل ابراهیمی لویه و سلیمان میرزایی راجعونی. تهران: وانیا.
  • دهقان‌پور فراشاه؛ علیرضا، پور عزت؛ علی‌اصغر، دهقان‌پور فراشاه، افسانه و شفیعی نیک‌آبادی، زهرا. (1395)، ‌«تدوین معیارهای ارزشیابی سند بودجه کشور از نگاه خبرگان»، پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالی، دوره 23، شماره 3: 11-32.
  • ذکاوت، سعیدم. (1377)، «وضعیت محیط‌زیست در ایران»، ترجمه شمس تهرانی، زهرا، فصلنامه برنامه‌ریزی و بودجه، دوره 3، شماره 31 و 32: 135-167.
  • رحمانی فضلی، هادی؛ نیکبخت، سعید و ملابهرامی، احمد. (1398)، «بررسی اثر بودجه بر نابرابری منطقه‌ای ایران با استفاده از مدل اقتصادسنجی فضایی تابلویی»، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، دوره 27، شماره 89: 399-421.
  • رفیعی دارانی، هادی و قربانی، محمد. (1393)، «مشارکت نیروی کار در اقتصاد ملی: تحلیلی در چارچوب رگرسیون فضایی»، فصلنامه تحقیقات مدل‌سازی اقتصادی، دوره 5، شماره 18: 119-140.
  • عسگری، علی و اکبری، نعمت‌الله. (1380)، «روش‌شناسی اقتصادسنجی فضایی: تئوری و کاربرد»، جامعه‌شناسی کاربردی، دوره 12، شماره 2: 93-122.
  • فرهادی، محمد و میری، ندا. (1402)، «رابطه بودجه دولتی و توسعه اقتصادی-اجتماعی استان‌های کشور»، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 14، شماره 56: 173-203.
  • کرامتی، محمدعلی و بیات، فهیمه. (1395)، «ارزیابی و رتبه‌بندی ابعاد و مؤلفه‌های اجرای بودجه‌بندی عملیاتی در شرکت‌های آب و فاضلاب ایران»، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، دوره 8، شماره 29: 59-72.
  • کردبچه، محمد. (1397)، «اصول بودجه‌بندی»، دانشنامه اقتصاد، دوره 1، شماره 1: 1-4.
  • کردبچه، محمد. (1397)، «طبقه‌بندی بودجه»، دانشنامه اقتصاد، دوره 1، شماره 1: 1-5.
  • لایحه بودجه سال 1401. (1401)،‌ سایت شناسنامه قانون.
  • لایحه بودجه سال 1402. (1402)، سایت شناسنامه قانون.
  • مترنیخت، گراسیه لا ایزابل. (1398)، برنامه‌ریزی فضایی کاربری زمین، ترجمه شهرزاد شریف جاهد و پویا امیری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • مرتاضی مهربانی، الناز. (1394)، «میزگرد: منظر و اکولوژی»، منظر، دوره 7، شماره 32: 94-99.
  • مرتضوی، مرتضی و شیخ، رضا. (1398)، «بهینه‌سازی تخصیص بودجه مناطق شهری بر اساس شاخص‌ها عدالت فضایی (موردمطالعه: کلان‌شهر مشهد)»، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، دوره 7، شماره 2: 29-44.
  • مقیمی، سید محمد؛ پور عزت، علی‌اصغر؛ دانایی‌فرد، حسن و احمدی، حیدر. (1395)، «طراحی و تبیین مدل بودجه‌بندی بر اساس شاخص‌های حکمرانی خوب در ایران»، مدیریت دولتی، دوره 8، شماره 4: 645-665.
  • مصطفوی، سید محمدحسن. (1396)، «مروری بر برنامه‌های توسعه کشور با تأکید بر برنامه ششم و مقایسه آن‌ها با معیار برخی شاخص‌های مرتبط با اقتصاد اسلامی»، فصلنامه اقتصاد و بانکداری اسلامی، دوره 6، شماره 18: 83-103.
  • نانز، پائولو؛ واندربرگ، جرون و نیکامپ، پیتر. (1384)، اقتصاد اکولوژیکی تنوع زیستی (کاربرد روش‌ها و سیاست‌ها)، ترجمه مجید مخدوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • نوابخش، مهرداد؛ نادری، نادر و مهدوی، سید محمدصادق. (1394)، «ارزیابی سهم عوامل توسعه کالبدی فضایی و جمعیتی در بودجه مناطق شهری اصفهان»، مطالعات جامعه‌شناختی شهری، دوره 5، شماره 15: 1-26.
  • نصرالهی‌زاده، بهرام و محمدی، اکبر. (1396)، «تحلیلی بر رویکرد سند برنامه ششم به تعادل‌بخشی منطقه‌ای و توسعه پایدار»، اولین همایش بین‌المللی برنامه‌ریزی اقتصادی، توسعه پایدار و متوازن منطقه‌ای: رویکردها و کاربردها، دانشگاه کردستان، دانشگاه پلی‌تکنیک سلیمانی، 13 و 14 اردیبهشت‌ماه، صص 1-17.
  • واعظ قاسمی، محسن؛ طالقانی، محمد؛ شفیعیان، محسن و بزرگی، فاطمه. (1397)، «به‌کارگیری مدل‌سازی ساختاری تفسیری جهت طراحی مدلی برای بودجه‌ریزی عملیاتی»، دانش سرمایه‌گذاری، انجمن مهندسی مالی ایران، دوره 7، شماره 27: 299-320.
  • هنلی، نیک. بابیر و اداورد بی. (1395)، قیمت‌گذاری طبیعت: تحلیل هزینه-منفعت و سیاست‌های محیط‌زیستی، ترجمه نغمه برقعی دینان و امیر مافی. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. ایران.
  • یاوری، احمدرضا و طیب‌زاده، نگار. (1396)، سنجش و ارزیابی در برنامه‌ریزی استفاده از سرزمین، انتشارات آوای قلم. چاپ اول. تهران. ایران.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 402
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 156


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب
login