| تعداد نشریات | 61 |
| تعداد شمارهها | 2,230 |
| تعداد مقالات | 18,289 |
| تعداد مشاهده مقاله | 56,229,629 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,106,688 |
ولایت درتصوف وعرفان اسلامی و باور شیعی با تکیه بر آراء ابن عربی ، سید حیدر آملی وعلامه طباطبائی | ||
| پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه | ||
| مقاله 1، دوره 5، شماره 9، مهر 1403، صفحه 9-38 اصل مقاله (1.32 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcst.2025.84697.1218 | ||
| نویسنده | ||
| محمد حسین بیات* | ||
| استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| بررسی مفهوم ولایت در تصوف و عرفان اسلامی و شیعه، با تکیه بر آیات و روایات، مسأله اصلی این مقاله است. هدف این است تا وجوه اشتراک و تفاوتهای دیدگاههای عرفای اسلامی و شیعه را در مورد ولایت، با تمرکز بر نظرات ابن عربی و علمای برجسته شیعه مانند علامه طباطبائی، نشان دهد. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و از آیات، روایات و منابع معتبر از هر دو مکتب بهره گرفته است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که بنیاد تفکر شیعی و عرفان اصیل در امر ولایت بر آیات و روایات متکی است. با این حال، دیدگاه عرفا و شیعه از جهاتی با یکدیگر مشابه و از جهاتی متفاوت است. از دیدگاه هر دو مکتب، ولایت اصلی متعلق به خداوند است و ولایت انبیا، ائمه و اولیای الهی به عنوان تجلی این ولایت الهی در نظر گرفته میشود. نتیجه این مقاله نشان میدهد که آیات قرآنی نقش مهمی در شکلگیری مفهوم وحدت وجود در تصوف داشتهاند و به طور مشابه، تفکر شیعی نیز تأثیر زیادی بر برداشت متصوفه از ولایت دارد. در اندیشه شیعی، امامت یکی از مباحث پایهای است و اسلام حقیقی را تنها با وجود امام معصوم و ولی خدا میتوان تصور کرد | ||
| کلیدواژهها | ||
| ولایت؛ نبوّت؛ رسالت؛ تصوف؛ عرفان و تشیع | ||
| مراجع | ||
|
قرآن مجید.
نهجالبلاغه. ترجمۀ صبحی صالح.
ابن عربی، محییالدین. (1370). فصوصالحکم. به تصحیح: ابوالعلاء عفیفی. تهران: انتشارات الزهراء.
(بیتا). فتوحات مکیه. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
آملی، حیدر. (1368). جامع الاسرار و منبع الانوار. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
(1368). نقد النقود فی معرفه الوجود. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
بحرانی، هاشم. (1386). غایهالمرام فی تعیین الامام. قم: انتشارات مؤسسه بعثت.
بیات، محمدحسین. (1374). مبانی عرفان و تصوف. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
. (1396). امامت از منظر شیعۀ دوازده امامی. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
خوارزمی، تاجالدین حسین. (1368). شرح فصوص الحکم. تهران: انتشارات مولی.
دهخدا، علی اکبر. (1377). لغت نامه دهخدا. به اهتمام دکتر معین و دکتر شهیدی. تهران: مؤسسه دهخدا.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (1385). مفردات فی غریب القرآن. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
سعیدی، گل بابا. (1387). فرهنگ جامع اصطلاحات عرفانی ابن عربی. تهران: انتشارات زوّار.
طباطبائی، محمدحسین. (1376). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: انتشارات جامعۀ مدرسین.
طبرسی، فضلبن حسن. (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تهران: انتشارات ناصر خسرو.
طوسی، محمد بن حسن. (بیتا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: داراحیاء التراث العربی.
عبداللهی، محمد اسماعیل و ناجی. حامد. (1393). نگرشی تحلیلی بر مفهوم ولایت در تصوف و عرفان اسلامی. پژوهشهای علوم انسانی نقش جهان. سال اول. شماره 3.
عبداللهی، محمد اسماعیل. (1402). پژوهشی جامع در تصوف فرقهای. چاپ و نشر بینالملل.
فرغانی، سعید الدین. (1357). مشارق الدراری؛ شرح تائیه ابن فارض. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
قیصری، داوود بن محمود. (1363). شرح قیصری بر فصوص. قم: انتشارات بیدرا.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1386). اصول کافی. بیروت: انتشارات الامیره.
لاهیجی، شیخ محمد. (1371). شرح گلشن راز. تهران: انتشارات زوّار.
لاهیجی، ملاعبدالرزاق. (بیتا). گوهر مراد. تهران: انتشارات اسلامیه.
مصطفوی،. حسن. (1360). التحقیق فی کلمات القرآن. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
مطهری، مرتضی. (1372). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
مولوی بلخی، جلالالدین محمد. (1368). مثنوی معنوی. تهران: نشر طلوع. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 460 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 311 |
||