| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,282 |
| تعداد مقالات | 18,831 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,340,361 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 30,351,509 |
بررسی تطبیقی مراحل تکامل جنین در قرآن با یافتههای علم جنینشناسی وکاربرد آن دربرنامه درسی زیست شناسی | ||
| پژوهشهای کیفی در برنامه درسی | ||
| مقاله 2، دوره 5، شماره 17، دی 1403، صفحه 37-68 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qric.2025.84688.408 | ||
| نویسندگان | ||
| فهیمه محمودنیا* 1؛ اعظم غلامی2 | ||
| 1عضو هیات علمی گروه آموزش زیست دانشگاه فرهنگیان- تهران | ||
| 2استادیار، گروه آموزش زیست شناسی، پردیس نسیبه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در آیات قرآن، موضوع خلقت انسان با هدف آشنایی بشر با شگفتیهای آفرینش و شناخت خداوند مطرح شده است. یکی از مباحث مهم درس زیستشناسی نیز، موضوع تولیدمثل و تکوین جنین است که بسیار مورد توجه دانشآموزان قرار میگیرد. این موضوع از منظر ساحت اعتقادی، عبادی و دینی سند تحول، ظرفیت بالایی برای آموزش معلمان و دانشآموزان دارد. هدف از پژوهش حاضر تطبیق مراحل تکامل جنین انسان در قرآن با یافتههای علم جنینشناسی و ارائه پیشنهاداتی برای آموزش مبحث تکوین جنین است. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها، روش کیفی از نوع روش تحلیل محتوا است. محتوای مبحث تولیدمثل کتاب زیست شناسی پایه یازدهم، از نظر انطباق با آیات قرآن مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس آیات قرآن، مراحل تکوین جنین انسان شامل هفت مرحله نطفه، علقه، مضغه، تشکیل استخوان، پدید آمدن عضله، دمیدن روح و در نهایت تولد است که با تمهیداتی که خالق اندیشیده است، کودک پس از این مراحل پا به جهان میگذارد. پیشرفت علوم جنین شناسی و سلولی- مولکولی، زمینه شناخت بهتر نکاتی را که قرآن در زمینه خلقت انسان آورده فراهم کرده است. مهمترین نتایج حاصل از بررسی انطباق مراحل تکامل از دیدگاه آیات قرآن و علم جنین شناسی، توجه به بعد مادی آفرینش و اعجاز قرآن می باشد. به همین علت دانش جنینشناسی یک دانش توحیدی به حساب می آید. بنابراین انتظار میرود برنامه درسی با استفاده از این ظرفیت در رشد تفکر دینی دانشآموزان سهم بسزایی داشته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خلقت انسان؛ جنین شناسی؛ تفسیر آیات قرآن؛ مراحل خلقت؛ آموزش | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی، مهدی.(1384). نسیم وحی در مثنوی عشق، انتشارات کتاب طه.
ابراهیمی، مهدی؛ فاضل، علیرضا. (1391). نگاهی نو به پدیده جنینشناسی در تفسیر علمی آیات قرآن. فصلنامه اندیشه دینی، 12(42)، ۷۵-۹۶. 10.22099/jrt.2013.1171 DOI:
امین، نصرت بیگم (1389). مخزن العرفان در تفسیر قرآن، جلد 8،. انتشارات گلبهار، اصفهان.
بروجردی، ابراهیم، (1366). تفسیر جامع ، ج 4، انتشارات کتابخانه صدر، تهران
پاک نژاد، سید رضا، (1393) اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، ج1، انتشارات اخلاق.
جوادی کوکجه سلطان، مریم،1403،نقش تجزیه و تحلیل کتب درسی و محتوای آموزشی در فرآیند آموزش، دومین کنفرانس بین المللی تحقیقات نوین در آموزش و پرورش
خیراللهی، زهرا و رضایی، حسین. (1397). بررسی انتقادی شبهات کتاب نقد قرآن، پیرامون آیات مربوط به جنینشناسی. پژوهشهای قرآن و حدیث، 51(2)، 217-234.
طباطبائی (1)، سید محمد حسین، (1386). المیزان فی تفسیر القرآن، جلد 12، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طباطبائی (2)، سید محمد حسین، (1386). المیزان فی تفسیر القرآن، جلد 14، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طباطبائی (3)، سید محمد حسین، (1386). المیزان فی تفسیر القرآن، جلد15، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طبرسی (1)، ابوعلی فضل بن حسن، (1384). مجمع البیان، جلد10، انتشارات ناصرخسرو.
طبرسی (2)، ابوعلی فضل بن حسن، (1384). مجمع البیان، جلد17، انتشارات ناصرخسرو
طبرسی (3)، ابوعلی فضل بن حسن، (1412 ه ق). ترجمۀ جوامع الجامع، ابوالقاسم گرجی ، جلد4، انتشارات حوزه علمیه قم.
غلامی، اعظم. (1404). تحلیل محتوای تصاویر زیستشناسی کتابهای علوم تجربی متوسطه اول بر اساس ساحتهای ششگانة سند تحول بنیادین آموزشوپرورش به روش آنتروپی شانون. مجله پژوهشهای کیفی در برنامهریزی درسی، 5(16)، 203-236.
غلامی، اعظم و حیدری، رسول. (1401). تحلیل محتوای کتاب زیستشناسی پایه دهم براساس ساحت های ششگانه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. فصلنامه نوآوریهای آموزشی. 21 (82). 132-105. 10.22034/jei.2022.295328.2020 DOI:
غلامی، اعظم؛ حیدری، رسول، پورباباییحسنسرایی، هستی و درجزنی، مریم. (1402). شناسایی مؤلفهها و تحلیل محتوای کتاب زیستشناسی پایة دوازدهم بر اساس ساحتهای شش گانه سند تحول بنیادین. سومین همایش ملی آموزش زیستشناسی.
قائدی، کامران، اسکندریبروجنی، زهرا و خداشناس، شعبانعلی. (1402). بررسی تطبیقی مراحل امبریوژنز در تکوین از دیدگاه قرآن و علم جنین شناسی. مجله پژوهشهای جانوری، 36(2)، 1-11.
کاشفی، محبوبه، (1385). بررسی تطبیقی واژه علقه در قرآن و علم رویان شناسی، مجله تحقیقات علوم قرآن وحدیث، 3 (1)، 103-132. SID. https://sid.ir/paper/118449/fa
محمدی، مریم؛ محمدی، شبنم. (1391). مراحل تکامل انسان از نظر قرآن و حدیث، همایش ملی قرآن و علوم پزشکی، مشهد.
مکارم شیرازی (1)، ناصر. (1380). تفسیر نمونه، جلد 14، انتشارات دارالکتب الاسلامیة.
مکارم شیرازی (2)، ناصر. (1380). تفسیر نمونه، جلد 16، انتشارات دارالکتب الاسلامیة.
ملک الشعرایی، لیلا. (1390). «مضغه مخلقه و غیر مخلقه» از دیدگاه قرآن و علم روز. آموزه های قرآنی، -(13)، 197-208. SID. https://sid.ir/paper/215953/fa
موسوی همدانی، سیدمحمدباقر. (1386). ترجمۀ تفسیر المیزان، جلد 14، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
نیک نفس، سعید، و علی آبادی، خدیجه. (1392). نقش تحلیل محتوا در فرآیند آموزش و طراحی کتاب های درسی. مجله علمی-پژوهشی الکترونیک در حوزه ارتباطات و رسانه ، 8 (2 (پیاپی 16) )، 124-150. SID. https://sid.ir/paper/391824/fa.
منابع عربی
ابن منظور، محمد بن مکرم. (1414ق). لسان العرب، چاپ سوم، بیروت انتشارات دار صادر.
زمخشری، محمود. (1407ق). الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل، چاپ سوم، بیروت انتشارات دار الکتب العربی.
عاملی، علی بن حسین. (1413ق). الوجیز فی تفسیر القرآن العزیز، چاپ اول، قم انتشارات دار القرآن الکریم3 ق.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 572 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 234 |
||