دانشگاه علامه طباطبایی

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات62
تعداد شماره‌ها2,324
تعداد مقالات19,158
تعداد مشاهده مقاله61,599,786
تعداد دریافت فایل اصل مقاله31,235,097
بادپا, بهروز, اخترشناس, داریوش, قنبری, امین. (1404). واکاوی نقش سرمایه فکری در ارتقاء کارایی زنجیره ارزش، افزایش جریان‌های نقدی و کاهش ریسک ورشکستگی شرکت. سامانه مدیریت نشریات علمی, 22(88), 53-99. doi: 10.22054/qjma.2025.83335.2644
بهروز بادپا; داریوش اخترشناس; امین قنبری. "واکاوی نقش سرمایه فکری در ارتقاء کارایی زنجیره ارزش، افزایش جریان‌های نقدی و کاهش ریسک ورشکستگی شرکت". سامانه مدیریت نشریات علمی, 22, 88, 1404, 53-99. doi: 10.22054/qjma.2025.83335.2644
بادپا, بهروز, اخترشناس, داریوش, قنبری, امین. (1404). 'واکاوی نقش سرمایه فکری در ارتقاء کارایی زنجیره ارزش، افزایش جریان‌های نقدی و کاهش ریسک ورشکستگی شرکت', سامانه مدیریت نشریات علمی, 22(88), pp. 53-99. doi: 10.22054/qjma.2025.83335.2644
بادپا, بهروز, اخترشناس, داریوش, قنبری, امین. واکاوی نقش سرمایه فکری در ارتقاء کارایی زنجیره ارزش، افزایش جریان‌های نقدی و کاهش ریسک ورشکستگی شرکت. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 22(88): 53-99. doi: 10.22054/qjma.2025.83335.2644

واکاوی نقش سرمایه فکری در ارتقاء کارایی زنجیره ارزش، افزایش جریان‌های نقدی و کاهش ریسک ورشکستگی شرکت

مطالعات تجربی حسابداری مالی
مقاله 2، دوره 22، شماره 88، دی 1404، صفحه 53-99    اصل مقاله (1.73 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjma.2025.83335.2644
نویسندگان
بهروز بادپا* 1؛ داریوش اخترشناس2؛ امین قنبری3
1استادیار، گروه حسابداری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
2استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3کارشناسی ارشد حسابدرای مدیریت، دانشگاه ایلام.
چکیده
در شرایط اقتصادی پیچیده و مدرن کنونی، شرکت‌هایی می‌توانند به مزیت رقابتی دست پیدا کنند که علاوه بر دارایی‌های مشهود از دانش، تجربه و توانایی‌های کارکنان بهره بیشتری ببرند. شرکت‌هایی که سرمایه فکری بالاتری دارند می‌توانند با بهره‌گیری از همه توانمندی‌های خود، استراتژی مطلوبی برای موفقیت شرکت اتخاذ کنند و ضمن بهبود عملکرد شرکت به نتایج عملیاتی پایدار دست پیدا کنند. بر این اساس، ابتدا میزان کارایی زنجیره ارزش شرکت با استفاده از تابع مرزی تصادفی اندازه‌گیری شده و سپس، تأثیر سرمایه فکری بر کارایی زنجیره ارزش، جریان‌های نقدی و ریسک ورشکستگی آن بررسی شده است. اگرچه جامعه آماری پژوهش حاضر شامل همه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده است، اما با توجه به محدودیت‌هایی که برای دستیابی به نتایج قابل‌اتکای پژوهش اعمال شده است با استفاده از غربالگری تعداد 142 شرکت به‌عنوان نمونه آماری انتخاب‌شده که داده‌های آن‌ها در دوره زمانی یازده‌ساله از سال 1392 تا سال 1402 موردبررسی قرار گرفته است. فرضیه‌های پژوهش نیز با استفاده مدل‌سازی معادلات ساختاری توسط نرم‌افزار SmartPLS موردبررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش در سطح اطمینان 95 درصد نشان داد، سرمایه فکری شرکت بر کارایی زنجیره ارزش و جریان‌های نقدی آن تأثیر مثبت دارد، اما بر ریسک ورشکستگی شرکت تأثیر منفی دارد. از طرفی، کارایی زنجیره ارزش، جریان‌های نقدی را افزایش می‌دهد، درحالی‌که ریسک ورشکستگی شرکت را کاهش می‌دهد. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند برای پژوهشگران در پژوهش‌های آتی، برای تحلیلگران و سرمایه‌گذاران در پیش‌بینی قیمت سهام بر اساس ارزیابی جامع سرمایه و منابع شرکت، برای مدیران در جهت برنامه‌ریزی، تدوین و تغییر استراتژی شرکت و هم‌چنین برای دولت‌مردان در جهت‌دهی به بازار سرمایه مفید باشد.
کلیدواژه‌ها
سرمایه فکری؛ کارایی زنجیره ارزش؛ جریان‌های نقدی؛ ریسک ورشکستگی؛ مدل‌سازی معادلات ساختاری
مراجع
  1. ابراهیمی، سید کاظم، سربازی‌آزاد، صادق. (1395). بررسی اثر تعاملی سرمایه فکری و کارایی سرمایه‌گذاری بر ارزش شرکت در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 13(51)، 184-161.  https://doi.org/10.22054/qjma.2016.7108
  2. اجلی، مهدی؛ و علیزادگان، محمدرضا. (1403). بررسی تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد سازمانی و عملیات مدیریت دانش (موردمطالعه: فرمانداری شهرستان همدان. مدیریت نوآوری و راهبردهای عملیاتی، 5(1)، 17-1. https://doi.org/10.22105/imos.2024.449339.1338
  3. امین، وحید، صالح نژاد، سیدحسن، رضائی پیته‌نوئی، یاسر؛ و لطفی، مهدیس. (1402). بررسی تأثیر سرمایه‌های فکری بر عملکرد رقابتی در نظام بانکی ایران. حسابداری دولتی، 9(2)، 128-109.  DOI: 10.30473/gaa.2022.59033.1483
  4. بادپا، بهروز، ناصری، مهدیس؛ و قنبری، امین. (1402). تأثیر عملکرد زنجیره ارزش شرکت بر عملکرد و پایداری مالی، ابعاد درماندگی مالی و تداوم فعالیت. دانش حسابداری مالی، 10(3)، 71-41.  DOI: 10.30479/jfak.2023.19311.3123
  5. بحرالعلوم، محمدمهدی، شمسی، پروانه. (1398). بررسی تأثیر کیفیت افشاء سرمایه فکری بر هزینه سرمایه سهام عادی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 16(61)، 100-79.  https://doi.org/10.22054/qjma.2019.29209.1747
  6. حمیدیان، محسن؛ موسوی، سیده زهرا و ناطقی رستمی، زینب. (1401). بررسی تأثیر کارایی سرمایه فکری بر ساختار سرمایه با نقش تعدیلی ریسک و سودآوری شرکت. چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 5(73)، 115-96.  https://www.jamv.ir/article_166685.html
  7. حیدرپور، فرزانه و خواجه محمود، زیبا. (1393). رابطه بین ویژگی‌های پیش بینی سود هر سهم توسط مدیریت بر ریسک و ارزش شرکت با هدف آینده‌نگری در تصمیم‌گیری. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار. 7 (2)، 46-25.  https://sanad.iau.ir/Journal/jfksa/Article/803102/FullText
  8. ستایش، محمد حسین، کاظم نژاد، مصطفی. (1388). بررسی تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. پیشرفت‌های حسابداری، 1(1)، 94-69.    DOI: 10.22099/jaa.2009.3443
  9. شریف‌آزاده، محمدرضا؛ و بصیرت، مهدی. (1392). تخمین کارایی فنی صنعت لوله‌های گاز و نفت ایران بر اساس برآورد تابع مرزی تصادفی. دوفصلنامۀ علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، 24، 200-181. DOI: 10.22096/esp.2013.26127
  10. صراف، فاطمه؛ برزگر، قدرت‌اله؛ و محمدی، مهسا. (1397). هموارسازی سود، مسئولیت اجتماعی و ارزش شرکت. تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 10 (39)، 210-189. https://www.iaaaar.com/article_98823.html?lang=fa
  11. غیوری‌مقدم، علی؛ محمدی زنجیرانی، داریوش و نعمت‌اللهی، زعیمه. (1391). بررسی تأثیر سرمایه فکری بر کارایی به عنوان معیار عملکرد واحد تجاری. نشریه پژوهش‌های حسابداری مالی، 4 (3)، 104-87. DOI: 20.1001.1.23223405.1391.4.3.7.7
  12. فتوره‌چی، زهرا، ابراهیم‌پور، ابراهیم، پناهی، داود. (1398). تأثیر کارایی سرمایه فکری و شفافیت اطلاعاتی بر هزینه حقوق صاحبان سرمایه. پژوهش‌های مدیریت عمومی. 12 (43)، 223-205. DOI: 10.22111/jmr.2019.4750
  13.  فغانی، مهدی؛ زارعی، حمید؛ سعیدی گراغانی، مسلم و دارسنج، سکینه. (1398). تأثیر سرمایه فکری بر رابطه بین نظام حاکمیت شرکتی و اجتناب مالیاتی. پژوهش‌های تجربی حسابداری، 9 (2)، 146-219. DOI: 10.22051/jera.2018.18450.1891
  14. محمدزاده، امیر، نوفرستی، مریم. (1388). بررسی کاربرد مدل‌های آلتمن و اسپرینگیت در پیش‌بینی ورشکستگی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجله آینده‌پژوهی مدیریت. 20 (4)، 77-65. https://sanad.iau.ir/Journal/jmfr/Article/786581
  15. Abbasi, E., & Tamoradi, A. (2020). The effect of customers concentration on company risks. Iranian Journal of Finance, 4(2), 19-39. https://doi.org/10.22034/ijf.2020.227184.1118
  16. Akpinar, O. (2017). Factors affecting bankruptcy risk: An application on borsa Istanbul. 20th International Scientific Conference on Economic and Social Science. 569-575. https://www.researchgate.net/publication/301590658_FACTORS_AFFECTING_CAPITAL_STRUCTURE_A_PANEL_DATA_ANALYSIS_ON_BORSA_ISTANBUL
  17. Araguas, S. (2021). Should synergy alone be accepted as justification for premia paid in M&A?. University Honors Theses. DOI: doi.org/10.15760/honors.1108
  18. Ardalan, B., & Askarian, H. (2014). The impact of intellectual capital on the risk of financial distress of listed companies in Tehran Stock Exchange, Iran. Indian journal of fundamental and applied life sciences, 4(1), 840-853.https://www.semanticscholar.org/paper/THE-IMPACT-OF-INTELLECTUAL-CAPITAL-ON-THE-RISK-OF-Ardalan-Askarian/e9a97e2b47149735f6fcf6a6c23bcf8a8389416c
  19. Bakshani, S. )2014(. Studying the impact of intellectual capital and value-added on predicting bankruptcy using survival analysis. Journal of Economics Finance and Accounting. 1(4), 237-246. https://pressacademia.org/archives/jefa/v1/i4/1.pdf
  20. Barrera, R. (2009). Crisis! Jobless and small business: danger and hope. Proceedings of the 53rd Annual Meeting of the ISSS - 2009, Brisbane, Australia, 1(1). https://journals.isss.org/index.php/proceedings53rd/article/download/1225/397/5465
  21. Cenciarelli, V. G., Greco, G., & Allegrini, M. (2018). Does intellectual capital help predict bankruptcy?. Journal of intellectual capital, 19(2), 321-337. https://doi.org/10.1108/JIC-03-2017-0047
  22. Dalwai, T., Mohammadi, S.S., & Satrovic, E. (2024). Intellectual capital efficiency, institutional ownership and cash holdings: a cross-country study. Review of Accounting and Finance, 23(1), 104-129. https://doi.org/10.1108/RAF-01-2023-0015
  23. Dalwai, T., & Salehi, M. (2021). Business strategy, intellectual capital, firm performance, and bankruptcy risk: evidence from Oman's non-financial sector companies. Asian Review of Accounting, 29(3), 474-504. https://doi.org/10.1108/ARA-01-2021-0008
  24. D'Amato, A. (2021). Does intellectual capital impact firms' capital structure? Exploring the role of firm risk and profitability. Managerial finance, 47(9), 1337-1356. https://doi.org/10.1108/MF-02-2020-0089
  25. Dutta, S., Narasimhan, O., & Rajiv, S. (1999). Success in high-technology markets: Is marketing capability critical?. Marketing Science, 18(4), 547-568. https://doi.org/10.1287/mksc.18.4.547
  26. Festa, G., Rossi, M., Kolte, A., & Marinelli, L. (2021). The contribution of intellectual capital to financial stability in Indian pharmaceutical companies. Journal of Intellectual Capital, 22(2), 337-359. https://doi.org/10.1108/JIC-03-2020-0091
  27. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.2307/3151312
  28. Foster, B., Saputra, J., Johansyah, M., & Muhammad, Z. (2022). Do intellectual capital and environmental uncertainty affect firm performance? A mediating role of value chain. Uncertain Supply Chain Management, 10(3), 1055-1064.DOI: 10.5267/j.uscm.2022.2.006
  29. Ghlichlee, B., Mohammadkhani, E. & Hatami, A. (2024). Knowledge-enhancing HR practices and sustainable competitive advantage: the mediating role of intellectual capital in knowledge-based firms. Journal of Intellectual Capital, 25(2/3), 275-296. https://doi.org/10.1108/JIC-05-2023-0120 
  30. Grizzard, M., Francemone, C. J., Fitzgerald, K., Huang, J., & Ahn, C. (2020). Interdependence of narrative characters: Implications for media theories. Journal of Communication, 70(2), 274–301. https://doi.org/10.1093/joc/jqaa005
  31. Gruca, T.S., & Rego, L.L. (2005). Customer satisfaction, cash flow, and shareholder value. Journal of Marketing, 69(3), 115-130. https://doi.org/10.1509/jmkg.69.3.115.66364
  32. Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). 2nd Ed., Sage: Thousand Oaks. https://uk.sagepub.com/en-gb/eur/a-primer-on-partial-least-squares-structural-equation-modeling-pls-sem/book270548
  33. Henseler, J., Dijkstra, T. K., Sarstedt, M., Ringle, C. M., Diamantopoulos, A., Straub, D.W., & Calantone, R. J. (2014). Common beliefs and reality about partial least squares: comments on Rönkkö & Evermann (2013). Organizational research methods, 17(2), 182-209. https://doi.org/10.1177/1094428114526928
  34. Huselid, M. A., Jackson, S. E., & Schuler, R. S. (1997). Technical and strategic human resources management effectiveness as determinants of firm performance. Academy of Management Journal, 40(1), 171–188. https://doi.org/10.2307/257025
  35. Jarrett, J. E. (2021). The value of intangibles for decision analysis under the influence of a pandemic. Journal of Economics & Management Research. 2(1), 1-6. https://doi.org/SRC/JESMR/123
  36. Jaunanda, M., Sembel, R., Hulu, E., & Ugut, G.S.S. (2024). The impact of intellectual capital strategy on firm value and financial distress. Corporate & Business Strategy Review, 5(3), 148–158. https://doi.org/10.22495/cbsrv5i3art14
  37. Kock, N. (2015). Common method bias in PLS-SEM: A full collinearity assessment approach. International Journal of e-Collaboration, 11(4), 1-10. https://doi.org/10.4018/ijec.2015100101
  38. Kong, E, (2007). The strategic importance of intellectual capital in the non-profit sector. Journal of Intellectual Capital, 8(4), 721-731. DOI: 10.1108/14691930710830864
  39. Lee, S. Y., Pitesa, M., Thau, S., & Pillutla, M. M. (2015). Discrimination in selection decisions: Integrating stereotype fit and interdependence theories. Academy of Management Journal, 58(3), 789–812. https://doi.org/10.5465/amj.2013.0571
  40. Litvinenko, A., & Alver, J. (2023). Cash-based credit risk model based on Timothy Jury's template: review and modification with application to manufacturing company (2016-2022). Accounting and Management Information Systems, 22(1), 147-172.  https://doi.org/10.24818/jamis.2023.01008
  41. Luo, X., & Homburg, C. (2008). Satisfaction, complaint, and the stock value gap. Journal of Marketing, 72(4), 29-43.  https://doi.org/10.1509/jmkg.72.4.029
  42. Lutfi, K., Alnabulsi, Z., Salameh, R., Hyasat, E., & Alrawashdeh, S. (2023). The role of intellectual capital on green supply chain management: Evidence from the Jordanian renewal energy companies. Uncertain Supply Chain Management, 11(1), 351-360.  DOI: 10.5267/j.uscm.2022.9.007
  43. Luthy, D. H. (1998). Intellectual capital and its measurement. In Proceedings of the Asian Pacific Interdisciplinary Research in Accounting Conference (APIRA). Osaka, Japan (pp. 16-17).  https://www.semanticscholar.org/paper/Intellectual-Capital-and-Its-Measurement-Luthy/ab31a561613f45a9c1ee3805a5c9be6ad5d1c031
  44. Mollabashi, D. F., & Sendani, J. (2014). The impact of intellectual capital on the risk of bankruptcy of the listed companies in Tehran stock exchange. Applied Science Reports, 4(3), 150-160. https://www.ijsr.in/upload/1779227374Microsoft%20Word%20-%20j%20110.pdf
  45. Narasimhan, O., Rajiv, S., & Dutta, S. (2006). Absorptive capacity in high-technology markets: The competitive advantage of the haves. Marketing Science, 25(5), 510-524.  https://doi.org/10.1287/mksc.1060.0219
  46. Niyas, N., & Kavida, V. (2020). Impact of intellectual capital efficiency on firm performance, CAPM expected return and value at risk of IT MNCs in India. Mukt Shabd Journal, 9(6). https://ssrn.com/abstract=3905346
  47. Odat, M., & Bsoul, R. (2022). The role of intellectual capital in firms’ performance and market value: Evidence from Jordan. International Journal of Management and Sustainability, 11(4), 258-27. DOI: 10.18488/11.v11i4.3232
  48. Pernamasari, R. (2021). The effect of intellectual capital and debt policy on bankruptcy predictions and its implications on firm value. Asian Journal of Economics, Business and Accounting, 21(8), 37–49. https://doi.org/10.9734/AJEBA/2021/V21I830410
  49. Puspita, D.A., Ayuningtyas, D., & Hariadi, S. (2023). The effect of intellectual capital, independent commissioners, and audit committee on firm value. Jurnal Penelitian Ekonomi dan Akuntansi (JPENSI), 8(2), 176-186. https://doi.org/10.30736/.v8i2.1599
  50. Rasheed, D. M. M. H. (2023). Corporate governance, intellectual capital, and bankruptcy risk: evidence from Egyptian stock exchange. Journal of Commerce and Finance, 43(3), 1-48.  https://doi.org/10.21608/caf.2023.309380
  51. Rastvortseva S., Panina E., & Kocheshkov M. (2023). Tax instruments to stimulate innovations in EU Countries. World Eсonomy and International Relations, 67(3), 20-32. DOI: 10.20542/0131-2227-2023-67-3-20-32
  52. Shahdadi, K. M., Rostamy, A. A., Sadeghi Sharif, S. J., & Ranjbar, M. H. (2020). Intellectual capital, liquidity, and bankruptcy likelihood. Journal of Corporate Accounting & Finance, 31(4), 21-32. https://doi.org/10.1002/jcaf.22460
  53. Shahwan, T. M., & Habib, A. M. (2020). Does the efficiency of corporate governance and intellectual capital affect a firm's financial distress? Evidence from Egypt. Journal of intellectual capital, 21(3), 403-430. https://doi.org/10.1108/JIC-06-2019-0143
  54. Stewart, T. A. (1997). Intellectual capital. London: Nicholas Brealey Publishing.https://books.google.com/books/about/Intellectual_Capital.html?id=2EuSQgAACAAJ
  55. Stone, M. (1974). Cross-validatory choice and assessment of statistical predictions. Journal of the Royal Statistical Society, 36(2), 111-147. https://doi.org/10.1111/j.2517-6161.1974.tb00994.x
  56. Suharman, H., Hapsari, D. W., Hidayah, N., & Saraswati, R. S. (2023). Value chain in the relationship of intellectual capital and firm’s performance. Cogent Business & Management, 10(1), 2199482.  https://doi.org/10.1080/23311975.2023.2199482
  57. Sujati, K. A., & Januarti, I. (2021). The effect of intellectual capital efficiency on company’s market value with company’s financial performance as intervening variables. Jurnal Reviu Akuntansi Dan Keuangan, 11(2), 332-345. https://doi.org/10.22219/jrak.v11i2.15116
  58. Sun, W., & Cui, k. (2012). Value chain capability, value strategies and firm default risk. Journal of Financial Services Marketing, 17, 301-315. DOI: 10.1057/fsm.2012.25
  59. Sun, W., Ding, Z., & Price, J. (2020). Board structure and firm capability: An environment embedded relationship between board diversity and marketing capability. Industrial Marketing Management, 90, 14–29. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2020.06.010
  60. Sun, W., Yao, S. & Govind, R. (2019). Reexamining corporate social responsibility and shareholder value: The inverted-u-shaped relationship and the moderation of marketing capability. Journal of Business Ethics, 160, 1001–1017. DOI: 10.1007/s10551-018-3854-x
  61. Surjandari, D. A., & Minanari, M. (2019). The effect of intellectual capital, firm size and capital structure on firm performance, evidence from property companies in Indonesia. Jurnal Dinamika Akuntansi, 11(2), 108–121. https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=th&user=jtWdkxYAAAAJ&citation_for_view=jtWdkxYAAAAJ:IjCSPb-OGe4C
  62. Tenenhaus, M., Amato, S., & Esposito-Vinzi, V. (2004). A global goodness-offit index for PLS structural equation modeling, Proceedings of the XLII SIS Scientific Meeting. Contributed Papers, CLEUP, Padova, 739–742. https://www.sis-statistica.org/old/htdocs/files/pdf/atti/RSBa2004p739-742.pdf
  63. Wang, M. (2011). Measuring intellectual capital and its effect on financial performance: Evidence from the capital market in Taiwan. Frontiers of Business Research in China, 5(2), 243-265.DOI: 10.1007/s11782-011-0130-7
  64. Welc, J. (2017). Coverage of EBITDA by operating cash flows as a warning signal about forthcoming bankruptcy filing. American Journal of Service Science and Management, 4(2).  https://ssrn.com/abstract=3022190
  65. Widhiastuti, S., Murwaningsari, E., & Mayangsari, S. (2018). The effect of business intelligence and intellectuals capital of company value moderated by management of profit riil. Journal of Accounting, Business and Finance Research, 2(2), 64-78.  https://doi.org/10.20448/2002.22.64.78
  66. Xu, J., & Liu, F. (2020). The impact of intellectual capital on firm performance: A modified and extended VAIC model. Journal of Competitiveness, 12(1), 161. https://doi.org/10.7441/joc.2010.01.10
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 930
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 307


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب
login