| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,268 |
| تعداد مقالات | 18,694 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,233,047 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,906,645 |
نقش ساختار زبانی در شکلگیری روایت رمان؛ بررسی مدل کنشگرانه گرماس در تعامل با نظریه سوسور | ||
| پژوهشنامه زبان ادبی | ||
| دوره 3، شماره 9، خرداد 1404، صفحه 41-77 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jrll.2025.86241.1166 | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا اکبری1؛ احمدرضا کیخای فرزانه2؛ مصطفی سالاری* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان ، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان ، ایران. | ||
| چکیده | ||
| از منظر ساختارگرایی شخصیت در روایت نه صرفاً عنصری داستانی، بلکه کنشگری فعال در فرایند معناپردازی و سازماندهی روایت است. در این چارچوب نظری، مفهوم شخصیت با نقشها و کارکردهای روایی پیوندی ناگسستنی دارد و جایگاهی فراتر از موجودیتی ایستا و منفعل مییابد. شخصیتها در مقام کنشگران، در تعامل مستمر با سایر عناصر روایت نقشی تعیینکننده در شکلگیری حرکت داستان و انسجام درونی آن ایفا میکنند. نظریهپردازان ساختارگرا با تمرکز بر روابط میان کنشگران، تلاش میکنند سازوکارهای درونی روایت را تحلیلپذیر سازند و زبان روایت را بهمثابه نظامی ساختیافته که با رخدادها، کنشها و کارکردهایِ نقشی در ارتباط است، بررسی نمایند. در پژوهش حاضر با تکیه بر تمایز زبانشناختی فردینان دو سوسور میان "زبان" و "گفتار"، در ابتدا مروری اجمالی بر روایتشناسی پراپ صورت گرفت و سپس به واکاوی مدل کنشگرای گرماس بهمنزلۀ چارچوبی ساختاری-زبانی برای فهم نحوۀ سازمانیافتگی روایت پرداخته شد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که روایت داستانی همانند گفتار زبانی واجد ساختاری دوسویه است: نخست؛ روساختی که زنجیرهای از رخدادهای روایی را دربرمیگیرد، و دوم؛ ژرفساختی که منطق معنایی و کارکردی کنشهای شخصیتها را بنیاد مینهد. از منظر گرماس این ژرفساخت بر سه محور دوگانۀ فرستنده/گیرنده، موضوع/فاعل، و یاریگر/بازدارنده استوار است؛ محورهایی که تعامل نظاممند و پویا میان آنها نهتنها پویایی عملکردی روایت را سامان میدهد، بلکه مسیر معنایی و جهتگیری ارتباطی آن را نیز مشخص میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساختار روایت؛ کنشگر؛ گرماس؛ زبان و معنا؛ ژرفساخت روایی؛ تعامل کنشگران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 404 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 273 |
||