دانشگاه علامه طباطبایی

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات63
تعداد شماره‌ها2,257
تعداد مقالات18,555
تعداد مشاهده مقاله57,399,701
تعداد دریافت فایل اصل مقاله29,417,034
فراهانی, رحمان, صالحی, صادق, پارسامهر, مهربان. (1404). گفتمان فقر شهری در ایران: تحلیل گفتمان تحولات سیاست‌های دولتی و بازنمایی‌های ایدئولوژیک بین دولت‌های سوم تا سیزدهم. سامانه مدیریت نشریات علمی, 10(34), 83-122. doi: 10.22054/urdp.2025.83910.1688
رحمان فراهانی; صادق صالحی; مهربان پارسامهر. "گفتمان فقر شهری در ایران: تحلیل گفتمان تحولات سیاست‌های دولتی و بازنمایی‌های ایدئولوژیک بین دولت‌های سوم تا سیزدهم". سامانه مدیریت نشریات علمی, 10, 34, 1404, 83-122. doi: 10.22054/urdp.2025.83910.1688
فراهانی, رحمان, صالحی, صادق, پارسامهر, مهربان. (1404). 'گفتمان فقر شهری در ایران: تحلیل گفتمان تحولات سیاست‌های دولتی و بازنمایی‌های ایدئولوژیک بین دولت‌های سوم تا سیزدهم', سامانه مدیریت نشریات علمی, 10(34), pp. 83-122. doi: 10.22054/urdp.2025.83910.1688
فراهانی, رحمان, صالحی, صادق, پارسامهر, مهربان. گفتمان فقر شهری در ایران: تحلیل گفتمان تحولات سیاست‌های دولتی و بازنمایی‌های ایدئولوژیک بین دولت‌های سوم تا سیزدهم. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 10(34): 83-122. doi: 10.22054/urdp.2025.83910.1688

گفتمان فقر شهری در ایران: تحلیل گفتمان تحولات سیاست‌های دولتی و بازنمایی‌های ایدئولوژیک بین دولت‌های سوم تا سیزدهم

فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای
مقاله 3، دوره 10، شماره 34، آذر 1404، صفحه 83-122    اصل مقاله (423.79 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/urdp.2025.83910.1688
نویسندگان
رحمان فراهانی* ؛ صادق صالحی؛ مهربان پارسامهر
دانشگاه مازندران
چکیده
فقرشهری در ایران همواره پدیده‌ای چندوجهی و متأثر از بافت‌های سیاسی، ایدئولوژیک و اقتصادی بوده است. این پژوهش با تکیه بر نظریه‌های تحلیل گفتمان انتقادی با الهام از نظریات لاکلاو و موفه ، به مطالعه گفتمان‌های دولتی پیرامون فقرشهری در جمهوری اسلامی از دولت سوم تا سیزدهم می-پردازد. این مطالعه همچنین به بررسی عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار بر موفقیت یا ناکامی‌ گفتمان‌های فقرزدایی می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه تکنیک‌های گفتمانی و چارچوب‌های نظری خاص هر دوره، در تصمیم‌گیری‌ها و توزیع منابع اقتصادی تأثیرگذار بوده است. به‌منظور گردآوری داده‌ها، اسناد رسمی دولتی، بیانات سیاست‌گذاران مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها حاکی از آن است که در دوره‌های مختلف، تفسیرها و پیامدهای سیاسی-اجتماعی متفاوتی از مفهوم فقر شکل گرفته است؛ چنان‌که در برخی دوره‌ها، تأکید بر دفاع و فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ، امکان اجرای گسترده‌ سیاست‌های رفاهی را محدود ساخت و در دوره‌های دیگر، رویکردهای عدالت توزیعی و حمایت‌های اجتماعی برجسته شدند. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد گفتمان فقر نقشی کلیدی در ساختاردهی به سیاست‌های عمومی داشته، و طرز تلقی دولت از ریشه‌ها و راهکارهای فقر را به‌طور مستقیم تحت تأثیر قرار داده است.
کلیدواژه‌ها
فقر؛ فقر شهری؛ گفتمان فقر؛ دولت‌های سوم تا سیزدهم
مراجع
 

  • حاجی یوسفی، امیر محمد. (1379)، نظریه گفتمان، تهران، انتشارات فرهنگ گفتمان.
  • خلجی، عباس. (1397)، گفتمان اصلاح طلبی، تهران، انتشارات بوی کاغذ.
  • ریتزر، جورج. (1397)، نظریه جامعه­شناسی، ترجمه هوشنگ نائبی­پور، نشر نی، تهران
  • سرزعیم، علی. (1395)، پوپولیسم ایرانی، تهران، نشر کرگدن.
  • سلطانی، سیدعلی­اصغر. (1391)، قـدرت، گفتمـان و زبـان: سـازوکارهای جریـان قـدرت در جمهـوری اسلامی ایران، تهران، نشر نی.
  • سند تحول دولت مردمی دولت سیزدهم. (1400).
  • صفری شالی، رضا. (1392)، بررسی گفتمان عدالت اجتماعی در دولت‌های بعد از انقلاب اسلامی ایران، رساله دکتری دانشگاه علامه­طباطبایی.
  • کسرایی، محمد سالار، پوزش شیرازی، علی. (1388)، نظریه گفتمان لاکلاو و موفه ابزاری کارآمد بـرای فهم و تبیین پدیده­های سیاسی، فصلنامه سیاست، شماره 11،ص360-339.
  • گروه مهندسی خرد. (1399)، داستان توسعه در ایران، انتشارات لوح فکر، تهران.
  • فدایی، محمدرضا. (1398)، انقلاب اجتماعی سیاست و دولت رفاه در ایران، تهران،انتشارات شیرازه.
  • قاسمی­نژاد، ابوذر؛ شبستر، محسن و اسماعیل­زاده، علی­اصغر. (1402)، تنگناهای توسعه اجتماعی در بین حاشیه‌نشینان (مطالعه‌ داده‌بنیاد شرایط علی و زمینه‌ای در بین حاشیه‌نشینان پاکدشت و قیام‌دشت)، فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، دوره 8، شماره 27 ، دی 1402، ص247-203.
  • متقی، ابراهیم. (1398)، ترامپ، جمهوری اسلامی ایران و سیاست بین­الملل، تهران، انتشارات دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی.
  • مصلی­نژاد، عباس. (1397)، آسیب­شناسی توسعه اقتصادی ایران، نشر اختران، تهران
  • مصلی­نژاد، عباس. (1397)، دولت و توسعه اقتصادی در ایران، تهران، نشر نی.
  • مکرمی­پور، محمدباقر. (1401)، بررسی گفتمان دولت­های پس از انقلاب اسلامی ایران، فصلنامه دانشنامه علوم سیاسی، سال سوم، شماره 7، ص 50-28.
  • ملکی، امیر. (1402)، تحلیل جامعه­شناسی سیاست­های کاهش فقر و نابرابری اجتماعی در برنامه­های توسعه (راهکارها و توصیه­های سیاستی برای تدوین برنامه هفتم توسعه)، فصلنامه توسعه اجتماعی، دوره 17، شماره 3،ص78-35.
  • منوچهری، عباس؛ علوی­پور، محسن و نریمان، سعید. (1400)، توسعه فراستمند الگویی بدیل برای ایران، تهران، انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • موثقی، سیداحمد. (1385)، اقتصاد سیاسی ایران در دوره جمهوری اسلامی ، فصلنامه دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 71، ص 354-311.
  • نقشبندی، علی. (1399)، پیامدهای سیاسی و اقتصادی خروج امریکا از برجام برای ایران در دوره ترامپ و آغازه دوره بایدن، نشریه مطالعات بین­المللی، شماره 17،ص176-157.
  • نیازخانی، سمانه؛ زیردست، اسفندیار و میلیون، آنگلا. (1403)، واکاوی تحقق‌پذیری پایداری سکونتگاه‌ها در برنامه‌های آمایش استانی مناطق کمتر توسعه‌یافته با رویکرد RBM، فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه­ای، دوره 9، شماره 31 ، دی 1403، ص 30-1.
  • وبسایت پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری. (1399)، مصاحبه با ریاست جمهور، دریافت لینک از: https://president.ir/fa/115737
  • وبسایت پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری. (1401)، جهش واقعی در ساخت مسکن از اولویت‌های اساسی دولت استف دریافت لینک از : https://president.ir/fa/136419
  • وبسایت خبری حسن روحانی. (1401)، طرح تحول سلامت، دریافت لینک از :
https://nl1.ir/7b1

  • وبسایت خبری تابناک. (1394)، جزئیات عملکرد صندوق کارآفرینی دولت روحانی، دریافت لینک از:       http://www.tabnak.ir/002Hb6
  • وبسایت خبری تابناک. (1403)، اعتراف خاندوزی درباره ارز ترجیحی پس از پایان وزارت، دریافت لینک از : https://www.tabnak.ir/005Geg
  • هرسنی، صلاح­الدین. (1395) گفتمان سیاسی دولت روحانی، اندیشه پویا،4
  • یورگنسن، ماریان و فیلیپس، لوئیز. (1389)، نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمه هـادی جلیلـی، تهران، نشـر نی.
  • یوسف­وند، سامان؛ سلمانی­وند، شاپور و گنجی، مرتضی. (1403)، بی‌قدرتی و تله فقر و محرومیت اجتماع حاشیه‌نشین به‌مثابه چالشی برای حکمرانی شهری، فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای، دوره 9، شماره 28 ، فروردین 1403، ص48-1.
  •  
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 806
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب
login