| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,282 |
| تعداد مقالات | 18,831 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,340,656 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 30,351,693 |
دورنمای ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران؛ بررسی الگو و روند از 1357 تا 1398 | ||
| دولت پژوهی | ||
| مقاله 5، دوره 11، شماره 43، مهر 1404، صفحه 193-246 اصل مقاله (2.3 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/tssq.2025.72726.1407 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر بهزاد صادقی* 1؛ داود غرایاق زندی2 | ||
| 1دکتری روابط بینالملل دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار علوم سیاسی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در سالهای اخیر و با کاهش فاصلهی ناآرامیهای بزرگ در کشور، لزوم بررسی ریشهای ناآرامیها به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل شده است. از آنجا که توصیف یک دورنما برای آینده، نیازمند شناخت گذشته و روندهای موجود در آن است؛ بررسی روند شکلگیری ثبات/بیثباتی در چهار دهه گذشته اهمیتی چشمگیر مییابند. پژوهشهایی که تا به امروز صورت پذیرفتهاند، فرآیند شکلگیری ثبات/بیثباتی نظام سیاسی را مورد تأکید قرار نمیدهند. از سوی دیگر، شناسایی «پیشرانهای بحرانساز» میتواند پایهای برای تعریف یک «دورنما» برای ثبات نظام سیاسی کشورمان در سالهای میانی دهه پنجم، بر اساس آیندههای ممکن باشد. در راستای نگارش دورنما، پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که با توجه به الگوی ثبات/بیثباتی در چهار دهه گذشته، کدامیک از سناریوهای خوشبینانه، بدبینانه و خنثی در ارتباط با ثبات نظام جمهوری اسلامی ایران احتمال وقوع بیشتری دارد. فرضیه پژوهش برای پاسخ به پرسش این است که الگوی شکلگیری ثبات/بیثباتی در چهل سال گذشته، نشان از کاهش امکان حل بحرانها و برعکس، سرریز شدن آنها در پایان دهه چهارم دارد که میتواند به دورنمایی چون همافزایی بحرانها و نیل به بیثباتی سیاسی، حرکت کند. این پژوهش، در ابتدا با روند پژوهی حوادث بحرانساز چهار دهه گذشته به عنوان دادههای کیفی آغاز و با استخراج شاخصهای بحرانساز چهار دهه گذشته، پیشرانها، سد کنندهها و کارتهای شگفتانگیز جهت سناریونویسی بر اساس آیندههای ممکن به دست آمدند که با توجه به تأثیر همافزایانه بحرانها بر یکدیگر و عدم اقبال به اصلاحات ساختاری از جانب حکومت، امکان وقوع سناریوی بدبینانه محتملتر به نظر آمد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیندهپژوهی؛ ثبات سیاسی؛ جمهوری اسلامی ایران؛ سناریونویسی؛ روند پژوهی | ||
| مراجع | ||
|
فارسی
پورفرد, م. (1396). ثبات سیاسی در نظام مردمسالاری دینی. علمی-پژوهشی سیاست متعالیه, سال پنجم(19), 43-64.
جانسون, چ. (1363). تحول انقلابی: بررسی
نظری پدیده انقلاب (نسخه چاپ اول). (ح. الیاسی, مترجم) تهران: انتشارات امیرکبیر.
چیلکوت, ر. (1378). نظریههای سیاست مقایسهای. (ع. طیب, و. بزرگی, مترجم) تهران: خدمات فرهنگی رسا.
خلیلی, ر. (1399). تحول گفتمانی حکمرانی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران. مطالعات راهبردی, شماره چهارم(90), 7-48.
زارعی, ب., یزدانپناه, ک., زینی وند, ع. (1392). بررسی گفتمانهای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. پژوهشهای جغرافیای انسانی, 45(1), 45-64.
ساوهدرودی, م., خلیلی, ا., ملکی, ع. (1392). بحرانهای سیاسی و توسعه سیاسی در ایران. امنیت پژوهی, سال دوازدهم(43), 35-59.
سندرز, د. (1380). الگوهای بیثباتی سیاسی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
شفیعیفر, م. (1391). ثبات و تعادل در جمهوری اسلامی ایران. پژوهشنامه انقلاب اسلامی, سال اول(2), 63-91.
صادقی, ا. (1402). از تغییرات اجتماعی تا چالشهای بیثبات کننده. علم سیاست و تجربه زیست سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی؛ الگوها، روندها و نتایج. شانزدهمین همایش سالانه, تهران: انجمن علوم سیاسی ایران.
غرایاقزندی, د. (1397). درآمدی بر آیندهپژوهی در مطالعات امنیتی (جلد چاپ اول). تهران: پژوهشکده مطالعات کاربردی قلم.
غرایاقزندی, د. (1401). چالشهای برنامه همکاریهای جامع ایران و چین: با تأکید بر معمای امنیتی اتحادها. سیاست, 52(1), 133-152. doi:10.22059/JPQ.2022.329679.1007848
غرایاقزندی، داود، صادقی، امیر بهزاد، (1401)، الگوی مفهومی ثبات/بیثباتی در تداوم/عدم تداوم نظامهای سیاسی: علل، روند، نتایج، رهیافتهای سیاسی و بینالمللی، دوره 13، شماره 2، ص 113-135، DOI:10.29252/PIAJ.2022.225461.1190.
قاضیزاده, ع. (1400). مسائل راهبردی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
لطفیان, س. (1390). پندار از تهدید و سیاستهای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. روابط خارجی, سال سوم(1), 175 -207.
محمدیلرد, ع. (1393). آیندهپژوهی ثبات سیاسی ایران (نسخه چاپ دوم). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
محمدی, ر. (1395). آینده داعش در منطقه: سناریوهای محتمل، استاد راهنما: غرایاقزندی، داود، ، ، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
یاوری وثاق, م. (1391). نقش رسانه در آگاهیبخشی سیاسی و اجتماعی. (ر. چاووشی, تدوین) قم: دین و رسانه. بازیابی از http://pajuhesh.irc.ir/Product/book/show.text/id/2328/book_keyword//occasion//index/1/indexId/193077
References
Jones, S. G., & Newlee, D. (2019, November). Iran’s Protests and the Threat to Domestic Stability. Washington D.C.: CENTER FOR STRATEGIC & INTERNATIONAL STUDIES. Retrieved from WWW.CSIS.ORG
La Palombara, J. (1971). Penetration: Crisis of Governmental Capacity. In L. Binder, & J. La Palombara, Crises and Sequences in Political Development (pp. 205-232). Princeton University Press. doi:10.1515/9781400867370-007
Soltaninejad, M. (2018). Coalition-Building in Iran’s Foreign Policy: Understanding the ‘Axis of Resistance’. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 1-16. doi:10.1080/19448953.2018.1506295
Vahabi, M. (2004). The Political Economy of Destructive Power. Edward Elgar Publishing Limited.
Watkins , S. (2020, July 6). China Inks Military Deal With Iran Under Secretive 25-Year Plan. Retrieved from www.oilprice.com : https://oilprice.com/Energy/Energy-General/China-Inks-Military-Deal-With-Iran-Under-Secretive-25-Year-Plan.html.
Translated References into English Gharayagh Zandi, Davoud. 2018. An Introduction to Future Studies in Security Studies. Tehran: Pen Applied Studies Research Institute. [In Persian] Khalili, Reza. 2020. "Discursive Transformation of National Security Governance in the Islamic Republic of Iran." Strategic Studies Quarterly 4 (90): 7-48. [In Persian] Mohamadi Lord, Abdul-Mahmoud. 2014. The Future Study of Iran's Political Stability. Tehran: Strategic Studies Research Institute. [In Persian] Pourfard, Masoud. 2018. "Political Stability in Religious Democracy System." Scientific Research Quarterly Journal of Transcendental Politics 5 (19): 43-64. [In Persian] Qazi Zadeh, Alireza. 2021. Strategic issues of Islamic Republic of Iran's national security. Tehran: Research Institute of Strategic Studies. [In Persian] Sadeqi, Amir Behzad. 2024. “From social changes to destabilizing challenges.” Proceedings of the 16th Conference of the Iranian Political Science Association 899. [In Persian] Sanders, David. 2002. Patterns of political instability. Translated by Research Institute of Strategic Studies. Tehran: Research Institute of Strategic Studies. [In Persian] Shafieefar, Mohammad. 2012. "Stability and Balance in Islamic Republic of Iran." A Quarterly Scientific Research Journal on Islamic Revolution 2 (2): 63-91. [In Persian] Zarei, Bahador, Keyumars Yazdanpanah, and Ali Zeinivand. 2013. "Examining the national security discourses of the Islamic Republic of Iran." Human Geography Researches (University of Tehran Press) 45 (1): 45-64. doi: 10.22059/jhgr.2013.30038.: [In Persian] Saveh-Doroudi, M., Khalili, A., and Maleki, A. (2013). Political crises and political development in Iran. Security Research, 12(43), 35–59. [In Persian] Chilcote, R. H. (1999). Theories of comparative politics (A. Tayyeb & V. Bozorgi, Trans.). Rasa Cultural Services. [In Persian] Gharayagh Zandi, D., and Sadeghi, A. B. (2022). A conceptual framework of stability and instability in the continuity and discontinuity of political systems: Causes, processes, outcomes, Political and International Approaches, 13(2), 113–135. https://doi.org/10.29252/PIAJ.2022.225461.1190. [In Persian] Johnson, C. (1984). Revolutionary change: An analysis of the phenomenon of revolution (1st ed.; H. Elyasi, Trans.). Amirkabir Press. [In Persian] Lotfian, S. (2011). Perceptions of threat and the national security policies of the Islamic Republic of Iran. Foreign Relations, 3(1), 175–207. [In Persian] Mohammadi, R. (2016). The future of ISIS in the region: Plausible scenarios (Master’s thesis, Supervisor: D. Gharayagh Zandi). Faculty of Economics and Political Sciences, Shahid Beheshti University. [In Persian] Yavari Vethagh, M. (2012). The role of media in political and social awareness (R. Chavoshi, Ed.). Din va Resaneh. [In Persian] Gharayagh Zandi, D. (2022). Challenges of the Iran–China Comprehensive Cooperation Program: With an emphasis on the security dilemma of alliances. Siasat, 52(1), 133–152. https://doi.org/10.22059/JPQ.2022.329679.1007848. [In Persian] Jalili, Mohamad, and Naser Jamalzadeh. 2024. "A Comparative Analysis of Cultural Development in Pahlavi II and the Islamic Republic of Iran: Examining the Eras of Stability (1953–1979 and 1989–2022)." The State Studies Quarterly 10 (39): 289-322. [In Persian] Sadeqi, Seyed Shamsodin, and Masoud Naderi. 2014. "Analysis of the Dimensions of State Security in Twenty-First-Century Iran." Journal of the Faculty of Law and Political Science (The State Studies Quarterly) 2 (5): 165-202. [In Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 401 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 24 |
||