واکاوی نهادی فرآیند بودجه ریزی در نظام سلامت ایران: یک مطالعه تحلیلی-اسنادی

1. امیری نیا، محسن، سپهوند، رضا، حکاک، محمد، موسوی، سید نجم الدین (1403). طراحی مدل نهادینه‌سازی فرهنگ شفافیت در دانشگاه علوم‌پزشکی لرستان در سال 1402.مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، 33(1)، 78-97.

2.بهروز، امیرحسام، پورعزت، علی اصغر، دژپسند، فرهاد، امیری، مجتبی (۱۳۹۸). آسیب‌شناسی بودجه‌ریزی پژوهش و فناوری در ایران با استفاده از روش فراترکیب، مدیریت نوآوری، ۸(۴)، 85-122.

3.پرکان، حسین (۱۴۰۴). نقش زمینه‌ای بودجه‌ریزی عملیاتی در تحول نظام حکمرانی: رویکردی اقدام‌پژوهانه در واکاوی نقش‌ها با التفات به سیاست‌های کلی نظام اداری. مطالعات حکمرانی اسلامی، ۱(۱)، ۳۸۰–۴۲۸.

https://doi.org/10.22081/JISLAMICGO.2025.71124.1012

4.جعفری، محمد مهدی (۱۴۰۳). بودجه‌ریزی در تجارب بین‌المللی (۲): فرایند تصویب بودجه در مجلس کانادا. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

5.دولت جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۲). متن کامل لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور. تهران: دولت جمهوری اسلامی ایران.

6.رستمی، ولی، سهرابی، حامد (1403). بررسی اصول حاکم بر نظام بودجه‌ریزی در ایران و فرانسه. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 7(22)، 57-99.https://doi.org/ 10.22034/law.2024.2015999.1276

7.رضوانی فر، محمدمهدی، سلیمی، زهرا  (1403). چالش‌های حکمرانی مبتنی بر توسعه پایدار در نظام بودجه ریزی ایران، فصلنامه تمدن حقوقی، 7(20)، 195-216https://doi.org/ 10.22034/LC.2024.460597.1498

8.سازمان برنامه‌وبودجه کشور (۱۳۹۶). برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۶–۱۴۰۰). تهران: سازمان برنامه‌وبودجه کشور.

9.سازمان برنامه‌وبودجه کشور. (۱۴۰۲). برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۳–۱۴۰۷). تهران: سازمان برنامه‌وبودجه کشور.

10.سازمان برنامه‌وبودجه کشور (۱۴۰۳ الف). ضوابط اجرایی بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور. تهران: سازمان برنامه‌وبودجه کشور.

11.سازمان برنامه‌وبودجه کشور (۱۴۰۳ ب). قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور. تهران: سازمان برنامه‌وبودجه کشور.

12.عبداللهی، نورعلی، شهرآئینی، سید مجتبی،  نبوی فرد، سید مجتبی، بنافی، مسعود (1403). ارزشیابی الگوی تحقق سیاست‌های کلی نظام مبتنی بر شاخص‌های بین‌المللی: رهنمودهایی برای ارتقای ماده 83 قانون مدیریت خدمات کشوری. سیاست‌های راهبردی و کلان، 12(48)، 721-756. https://doi. rg/ 10.30507/jmsp.2024.411329.2624

13.غفاری فرد، محمد (1403). بررسی قواعد و شرایط اجرای نظام نوین حکمرانی بودجه منطقه‌ای در ایران. فصلنامه علمی حکمرانی متعالی، 5(3)، 105-125.

14.میرشکاری، نادیا، برومند کاخکی، احمد (۱۴۰۳). نوپدیدهای سلامت ایران (۱۹۸۵۵). مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

15.وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (۱۳۹۸). آیین‌نامه مالی و معاملاتی دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی. تهران: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

16. یوسفوند، سامان. (۱۴۰۳). ماهیت اجتماعی بودجه: تحلیلی اجتماعی درباره نظام بودجه‌ریزی در ایران. گزارش‌های کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ۳۲(۷)، ۱–۱۰.
17. Abolhallaj, M., Jafari, M., Seyedin, H., Salehi, M., Pourtaleb, A., Rahmani, K., & Hosseini, S. E. (2021). New financial management system for Iran public health sector: A qualitative study. Journal of Education and Health Promotion, 10, 356.https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_1201_20

18. Banik, B., Roy, C. K., & Hossain, R. (2023). Healthcare expenditure, good governance and human development. EconomiA, 24(1), 1–23. https://doi.org/10.1108/ECON-06-2022-0072
19. Barbazza, E., & Tello, J. E. (2014). A review of health governance: definitions, dimensions and tools to govern. Health policy, 116(1), 1-11.https://doi.org/10.1016/j.healthpol.2014.01.007

20. Barroy, H., Yameogo, P., Blecher, M., Sabignoso, M., Piatti, M., & Kutzin, J. (2024). Public financial management: a pathway to universal health coverage in low-and-middle income countries. Health Systems & Reform, 10(3), 2368051.https://doi.org/10.1080/23288604.2024.2368051.

21. Bevir, M., & Rhodes, R. A. W. (2003). Interpreting British governance. Routledge.
22. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative research journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027

23.Brennan, M. (2024). Geoff Brennan and Public Policy. History of Economics Review, 88(1), 4-5.https://doi.org/10.1080/10370196.2024.2387894

24. Danaeefard, H., & Golverdi, M. (2024). Governance and Administrative Reforms in Contemporary Iran: Challenges and Opportunities. Comparative Governance Reforms: Assessing the Past and Exploring the Future, 235-264.https://doi.org/10.1007/978-3-031-70306-5_13

25.De Carvalho, G. (2022). The World Bank and Healthcare Reforms: A Cross‐National Analysis of Policy Prescriptions in South America. Social Inclusion, 10(1), 5-18.https://doi.org/10.17645/si.v10i1.4734

26. Eneje, B. C., Ogbu, I. I., & Nnam, H. I. (2024). Accountability and Budget Implementation in an Emerging Economy: A Study of Nigerian Health Sector. Global Journal of Finance and Business Review 7(2), 49-62https://doi.org/ 10.5281/zenodo.10927230
27. Ghanbari, S., & Jafari, D. D. (2025). Modeling the Budget Deficit in Different Funds of the Iran Health Insurance Organization and the Factors Affecting It. Iranian Journal of Economic Research, 30(102).

 https://doi.org/10.22054/ijer.2023.69378.1127

28. Greer, S. L. (2025). Why Must We Keep Discussing Strategic Purchasing and Managed Competition? Comment on" Measuring Active Purchasing in Healthcare: Analysing Reallocations of Funds Between Providers to Evaluate Purchasing Systems Performance in the Netherlands". International Journal of Health Policy and Management, 14, 9248.https://doi.org/10.34172/ijhpm.9248
29. Kutzin, J., Sparkes, S. P., Earle, A. J., Gatome-Munyua, A., & Ravishankar, N. (2024). Objective-oriented health systems reform. Health Systems & Reform, 10(3), 2428415https://doi.org/10.1080/23288604.2024.2428415
30. Kuzmenko, O., Kozhura, L., & Omelchenko, A. (2025). Economic efficiency of volunteer programs to support persons with disabilities as a result of war: Ways of integration into the labor market. Baltic Journal of Economic Studies, 11(3), 320–329.https://doi.org/10.30525/2256-0742/2025-11-3-320-329

31. Lanford, D., Petiwala, A., Landers, G., & Minyard, K. (2022). Aligning healthcare, public health and social services: a scoping review of the role of purpose, governance, finance and data. Health & Social Care in the Community, 30(2), 432-447. https://doi.org/10.1111/hsc.13374
32. Lassou, P. J., Ostojic, M., Barboza, J. U., & Moses, O. (2024). Participatory budgeting in francophone Africa: a comparative perspective between Benin and Niger. Journal of public budgeting, accounting & financial management, 36(1), 81-104.https://doi.org/10.1108/JPBAFM-04-2022-0070
33. Mahdiyan, S., Amini-Rarani, M., Rezayatmand, R., & Shaarbafchizadeh, N. (2025). Understanding challenges of primary healthcare financial resource allocation in Iran. Health Research Policy and Systems, 23(1), 82. https://doi.org/10.1186/s12961-025-01331-x
34. Moradi, T., Kabir, M. J., Pourasghari, H., Ehsanzadeh, S. J., & Aryankhesal, A. (2023). Challenges of budgeting and public financial management in Iran’s health system: A qualitative study. Medical Journal of the Islamic Republic of Iran, 37, 80. https://doi.org/10.47176/mjiri.37.80
35. Nayak, D. K., & Jena, P. R. (2025). Bridging the Budget Divide: How PEFA Assessments and PFM Reforms Diagnose the Budget Reliability (No. 25/435).
36. Ssennyonjo, A., Osoro, O., Ssengooba, F., Ekirapa-Kiracho, E., Mayora, C., Ssempala, R., & Bloom, D. (2022). The government budget: an overlooked vehicle for advancing strategic health purchasing. Health Systems & Reform, 8(2), 2082020. https://doi.org/10.1080/23288604.2022.2082020
37. Vammalle, C., Rivadeneira, A. M. R., James, C., Prieto, L., & Montañez, V. (2018). Financing and budgeting practices for health in Peru. OECD Journal on Budgeting, 17(2), 25-64A.http://dx.doi.org/10.1787/budget-v17-2-en

38. World Health Organization. (2024). Programme budget 2024–2025: Executive summary. Geneva: WHO. from https://www.who.int/teams/health-financing-and-economics/health-financing/health-financing-policy/budgeting-in-health/programme-budgets-in-health-country-evidence