دانشگاه علامه طباطبایی

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات62
تعداد شماره‌ها2,323
تعداد مقالات19,157
تعداد مشاهده مقاله61,575,409
تعداد دریافت فایل اصل مقاله31,228,830
رحمانی اسبگرانی, آیلین, حیدرپور, فرزانه, پورزمانی, زهرا. (1405). شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش سوگیری‌های رفتاری مدیران و سرمایه‌گذاران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 23(89), 257-296. doi: 10.22054/qjma.2025.86789.2690
آیلین رحمانی اسبگرانی; فرزانه حیدرپور; زهرا پورزمانی. "شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش سوگیری‌های رفتاری مدیران و سرمایه‌گذاران". سامانه مدیریت نشریات علمی, 23, 89, 1405, 257-296. doi: 10.22054/qjma.2025.86789.2690
رحمانی اسبگرانی, آیلین, حیدرپور, فرزانه, پورزمانی, زهرا. (1405). 'شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش سوگیری‌های رفتاری مدیران و سرمایه‌گذاران', سامانه مدیریت نشریات علمی, 23(89), pp. 257-296. doi: 10.22054/qjma.2025.86789.2690
رحمانی اسبگرانی, آیلین, حیدرپور, فرزانه, پورزمانی, زهرا. شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش سوگیری‌های رفتاری مدیران و سرمایه‌گذاران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1405; 23(89): 257-296. doi: 10.22054/qjma.2025.86789.2690

شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش سوگیری‌های رفتاری مدیران و سرمایه‌گذاران

مطالعات تجربی حسابداری مالی
مقاله 7، دوره 23، شماره 89، فروردین 1405، صفحه 257-296    اصل مقاله (1.48 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjma.2025.86789.2690
نویسندگان
آیلین رحمانی اسبگرانی* 1؛ فرزانه حیدرپور2؛ زهرا پورزمانی2
1دانشجوی دکتری رشته حسابداری، دانشکده حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی شهر تهران، ایران.
2استاد رشته حسابداری، دانشکده حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی شهر تهران، ایران
چکیده
کاهش سوگیری‌های رفتاری نامطلوب مدیران و سرمایه‌گذاران یکی از چالش‌های اساسی در بازارهای مالی است که می‌تواند تأثیرات قابل‌توجهی بر کیفیت تصمیم‌گیری‌ها و کارایی بازارهای سرمایه داشته باشد. سوگیری‌های رفتاری مانند خوش‌بینی بیش‌ازحد، ترس از ضرر و تأثیرات احساسی می‌توانند منجر به تصمیمات غیر عقلایی و ناهنجاری‌های بازار شوند که درنهایت بر عملکرد اقتصادی و بازارهای مالی تأثیر منفی می‌گذارد. سوگیری‌های رفتاری لزوماً همواره آثار منفی به همراه ندارند. برای مثال، خوش‌بینی که یکی از اجزای تشکیل‌دهنده سوگیری بیش‌اطمینانی است، می‌تواند برای شرکت‌های دارای مدیران خوش‌بین آثار مثبتی مانند بهبود عملکرد مالی و افزایش پیش‌بینی‌پذیری سود داشته باشد. با این حال، سهم ادبیاتی که بیشتر بر آثار منفی سوگیری‌ها تأکید داشته‌اند، بسیار بیشتر است. در این پژوهش هدف شناسایی عوامل مؤثر بر سوگیری‌های رفتاری مدیران و سرمایه‌گذاران با استفاده از رویکرد کیفی نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و با استفاده از پارادایم تفسیری است. جامعه آماری در این پژوهش شامل 15 نفر از خبرگان حسابداری و مالی است که به‌صورت هدفمند (قضاوتی) و (گلوله برفی) انتخاب‌شده و با ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته تا رسیدن به حد اشباع مورد مصاحبه واقع‌شده‌اند. خروجی این مرحله شامل 10 مضمون ثانویه بود که به 4 مضمون سازمان‌دهندۀ «عوامل انگیزش»، «عوامل شخصیتی»، «عوامل مرتبط با اعتمادبه‌نفس و توانمندی» و «عوامل شناختی و نگرشی» برای مضمون سوگیری‌های رفتاری منجر شد. تحلیل مقایسه‌ای داده‌ها نشان داد که اگرچه برخی عوامل در کاهش سوگیری‌ها میان مدیران و سرمایه‌گذاران مشترک‌اند، اما منشأ و شدت اثر آن‌ها متفاوت است. در مدیران، فشار تصمیمات استراتژیک، مسئولیت پاسخگویی و بیش‌اعتمادی مدیریتی از عوامل اصلی بروز...
کلیدواژه‌ها
سوگیری‌های رفتاری؛ تصمیمات سرمایه‌گذاران و مدیران؛ تحلیل تم
مراجع
  1. آماره، روح‌الله و ملکیان، اسفندیار. (1404). تأثیر بازتاب شناختی بر سوگیری­های رفتاری در بین سرمایه‌گذاران. فصلنامۀ دانش سرمایه­گذاری، 14(54)، 227-211. 10.30495/jik.2025.23537
  2. احمدوند، میثم، سنگینیان، علی. (1395) مالی رفتاری و تیپ‌های چهارگانه سرمایه‌گذاران. انتشارات نگاه دانش. https://ajansbook.ir
  3. امیری، مجید، مرادی، رضا. (1397). تأثیر بازده درک‌شده گذشته پرتفوی بر رفتار مالی سرمایه‌گذاران و سوگیری‌های روان‌شناختی به‌عنوان متغیر میانجی. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 14(56)، 33-53. doi: 10.22054/qjma.2018.8778
  4. باباجانی، جعفر، ثقفی، علی، قربانی زاده، وجه الله و رستگار مقدم، هیوا. (۱۴۰۰). اعتبارسنجی مدل سه‌بعدی آموزش صلاحیت‌های اخلاقی در رشته حسابداری. مطالعات تجربی حسابداری مالی، ۱۸ (۷۰)، 29–56  https://doi.org/10.22054/qjma.2021.53224.2164
  5. بدری، احد، گودرزی، ندا. (۱۳۹۳). مالی رفتاری، سوگیری نماگری و متغیرهای بنیادی حسابداری: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات تجربی حسابداری مالی، ۱۲ (۴۳)، ۱۱۱–۱۳۵ 20.1001.1.28210166.1392.11.43.3.3
  6. سعادت زاده حصار، بهزاد، عبدی، رسول، محمدزاده سالطه، حیدر، نریمانی، محمد. (1400). نقش سوگیری شناختی در رفتار سرمایه‌گذاران در بورس. مجله روانشناسی مدرسه، 10(2)، 44-66.  10.22098/jsp.2021.1248
  7. سلیمانی، علی، بدرگرمی، رضا، کیا، پژمان. (1397) روانشناسی مالی رفتاری، اتحاد (اتحاد، آیلار، ادبستان) چاپ اول. https://asarbook.com/product/detail/81651
  8. جهانی، امیرمسعود، شورورزی، محمدرضا، مسیح آبادی، ابوالقاسم، مهرآذین، علیرضا. (1399). ارائه مدلی برای تبیین رفتارهای مالی سرمایه‏گذاران در فعالیت‌های زیست‌محیطی بر مبنای ادراک از بازده پورتفوی سهام و مکانیزم‌های روان‌شناختی در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه علمی -پژوهشی تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 14(1)، 128-112.  https://sid.ir/paper/999936/fa
  9. جمشیدی، محمد. (۱۳۹۷). سوگیری‌های رفتاری سرمایه‌گذاران و عوامل ایجادکننده آن‌ها. مطالعات مالی رفتاری، ۸ (۳۰)، ۱۲۳-۱۵۰.  10.22059/frj.2019.266852.1006745
  10. خادمی، مهدی، قاضی‌زاده، مصطفی. (1386). بررسی عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری سهامداران در بورس اوراق بهادار تهران برمبنای مدل معادلات ساختاری. دوماهنامه علمی پژوهشی دانشگاه شاهد، 14(2). https://journals.shahed.ac.ir/article_1915.html
  11. دادرس، کیوان، طلوعی اشلقی، عباس و رادفر، رضا. (1397). نقش مالی رفتاری در درک رفتار سرمایه‌گذاران فردی (مرور شواهد تجربی از بورس اوراق بهادار تهران). دانش سرمایه‌گذاری، 7(28)، 83-102. https://sid.ir/paper/188168/fa
  12. صادقی، ابراهیم، باغبان، مهدی. (1397). بررسی تأثیر تورش‌های رفتاری سرمایه‌گذاران بر تصمیم‌گیری مالی (موردمطالعه: سرمایه‌گذاران بانک گردشگری تهران). کنفرانس ملی الگوهای نوین در مدیریت و کسب‌وکار با رویکرد حمایت از کارآفرینان ملی، تهران. https://civilica.com/doc/818035
  13. فرازیانی، فاتح. (1397). تدوین مدل تورش‌های رفتاری سرمایه‌گذاران در ورزش استان کرمانشاه. علوم تربیتی و روانشناسی، 5(4 - شماره پیاپی 4)، 45-52. https://doi.org/10.30473/fmss.2019.5549
  14. مخاطب رفیعی، فریماه، اسلامی، محسن، پیری زاده، علی. (1398). بررسی تأثیر تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران بر سوگیری‌های رفتاری‌شان در بورس اوراق بهادار تهران. پنجمین کنفرانس ملی پژوهش‏های کاربردی در مدیریت و حسابداری. https://civilica.com/doc/784686
  15. مختاریان، امید، آقایی، محمد، دارابی، رؤیا. (1393) بررسی عوامل مؤثر بر تصمیمات سرمایه‌گذاران. بررسی‏های حسابداری و حسابرسی، (36).  20.1001.1.26458020.1383.11.2.1.3
  16. مسکنی، مصطفی، عبدلی، محمدرضا. (1399). بررسی تأثیر انگیزه رقابتی مدیرعامل بر ارتباط سوگیری‌های رفتاری مدیران با ضعف سستم کنترل داخلی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. راهبرد مدیریت مالی، 8(29)، 155-135. 20.1001.1.23453214.1399.8.2.8.5
  17. نصیری، سیده زهرا، کامیابی، یحیی. (1398). بررسی تأثیر تمایلات و رفتار معاملاتی سرمایه‌گذاران فردی بر بازده مازاد: الگوی تجدیدنظرشدۀ فاما و فرنچ. مدیریت دارایی و تأمین مالی، 7(شماره 4 - شماره پیاپی 27)، 97-116. 20.1001.1.23831170.1398.7.4.8.2
  18. Baker, M., & Wurgler, J. (2021). Financial Markets and Irrational Decisions: Evidence from Investor Behavior. New York University Press. https://hdl.handle.net/10779/uos.28554920
  19. Benartzi, S., & Thaler, R. (2020a). Behavioral Economics and Its Impact on Financial Decisions. Princeton University Press. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/380085
  20. Benartzi, S., & Thaler, R. H. (2020b). Behavioral finance: A review and progress report. Journal of Economic Perspectives, 14(1), 3-27. https://doi.org/10.1257/jep.14.1.3
  21. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77-10 https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  22. Chiang, M.-T., & Lin, M.-C. (2019). Market Sentiment and Herding in Analysts’ Stock Recommendations. The North American Journal of Economics and Finance, 48, 48-64. https://doi.org/10.1016/j.najef.2019.01.007
  23. Dong, W. (2024). Investor sentiment and corporate governance: The role of behavioral biases in stock price volatility and managerial decisions. Journal of Applied Economics and Policy Studies, 10, 77–90. https://doi.org/10.55478/jaeps.2024.15943
  24. He, Z., He, L., & Wen, F. (2019). Risk Compensation and Market Returns: The role of investor sentiment in the stock market. Emerging Markets Finance and Trade, 55(3), 704-718. https://doi:org/10.1080/1540496X.2018.1460724
  25. Hirshleifer, D. (2021). Behavioral Economics and Herding Behavior in Financial Markets. University of California Press. DOI: https://doi.org/10.1017/S0022109021000077
  26. Hirshleifer, D., Low, A., & Teoh, S. H. (2012). Are overconfident CEOs better innovators? Journal of Finance, 67(4), 1457-1498. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.2012.01753.x
  27. Hudson, Y., Yan, M., & Zhang, D. (2020). Herd behaviour & investor sentiment: Evidence from UK mutual funds. International Review of Financial Analysis, 71, 101494. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2020.101494
  28. Jackson, P., & Clark, W. (2024). The role of emotional intelligence in reducing behavioral biases among investors: An empirical study. Journal of Investment Psychology, 18(3), 245-263. https://doi.org/10.1080/08973016.2024.1122334
  29. Kahneman, D., & Tversky, A. (2021). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263-291. https://doi.org/10.2307/1914185
  30. Kanapickienė, R., Petrauskienė, L., & Rimiškis, R. (2024). A comprehensive review of behavioral biases in financial decision-making: From classical finance to behavioral finance perspectives. Journal of Business Economics and Management, 25(5), 1006–1029. https://doi.org/10.3846/jbem.2024.20175
  31. Khan, M. T. I., Tan, S.-H., & Chong, L.-L. (2017). How past perceived portfolio returns affect financial behaviors—The underlying psychological mechanism. Research in International Business and Finance, 42, 1478–1488. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2017.07.088
  32. Li, J. (2019). Sentiment Trading, Informed Trading and Dynamic Asset Pricing. The North American Journal of Economics and Finance, 47, 210-222. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1062940818300135
  33. Liu, S., & Zhao, Y. (2023). Behavioral biases in corporate governance: How executive psychology impacts financial decision-making. Corporate Governance Review, 29(1), 58-74.
  34. Liu, Y., & Zhao, X. (2023). Managerial overconfidence and corporate decision-making: Evidence from behavioral corporate finance. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 40, 101781.
  35. Lo, A. W. (2017). Adaptive markets: Financial evolution at the speed of thought. Princeton University Press. https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9781400887767/html
  36. Mahmoud, F., Arshad, R., Khan, S., Afzal, A., & Bashir, M. (2024). Impact of behavioral biases on investment decisions and the moderation effect of financial literacy; an evidence of Pakistan. Acta Psychologica, 247. DOI:10.1016/j.actpsy.2024.104303
  37. Mahmoud, M., Fakhfekh, M., & Ben Saïda, A. (2024). Behavioral biases and market efficiency: Evidence from emerging markets. Emerging Markets Review, 59, 101112.
  38. Peterson, H., & Fisher, M. (2023). Price bubbles and behavioral biases: An analysis of the psychological effects in stock markets. Financial Markets Review, 25(4), 98-105.
  39. Pompian, M. M. (2012). Behavioral finance and wealth management: How to build investment strategies that account for investor biases (2nd ed.). Wiley. https://books.google.com
  40. Sewell, T. (2019). Cognitive Biases and Their Impact on Investment Decisions. Oxford University Press.
  41. Shefrin, H. (2019). Behavioral corporate finance: A survey. Pacific-Basin Finance Journal, 57, 1-20. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2019.01.001
  42. Shiller, R. J. (2015). Irrational exuberance (3rd ed.). Princeton University Press. https://www.torrossa.com/en/resources/an/5559001
  43. Smith, J., & Thomas, R. (2024). Reducing behavioral biases in investment decision-making: A psychological approach to enhancing investor rationality. Journal of Behavioral Finance, 35(2), 105-120. https://doi.org/10.1080/1351847X.2024.1234567
  44. Thaler, R. H. (2020). Misbehaving: The making of behavioral economics. W.W. Norton & Company. https://www.edelweissmf.com/Files/Insigths/booksummary/pdf/EdelweissMF_BookSummary_Misbehaving_Investor.pdf
  45. Yang, C., & Wu, H. (2019). Chasing investor sentiment in stock market. The North American Journal of Economics and Finance, 50, 100975. https://doi.org/10.1016/j.najef.2019.04.018
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 690
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 242


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب
login