| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,257 |
| تعداد مقالات | 18,555 |
| تعداد مشاهده مقاله | 57,403,443 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,418,019 |
گفتگو بر سر یک چالش: جهتمندی زمان، فرضیۀ گذشته یا برساخته؟ | ||
| حکمت و فلسفه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/wph.2026.88640.2346 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد عبادی* 1؛ امیرپویا دانش2 | ||
| 1دانشیار فلسفه دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه، دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| این مقاله به تحلیل تطبیقی دیدگاههای «فرضیۀ گذشته» و «فرضیۀ برساخته» دربارۀ جهتمندی زمان میپردازد و نشان میدهد که چگونه هر یک تلاش کردهاند ناسازگاری میان تقارن قوانین بنیادین فیزیک و تجربه نامتقارن انسانی از زمان را تبیین کنند. فرضیۀ گذشته بر شرایط آغازین آنتروپی پایین بهعنوان منشأ پیکان زمان تأکید دارد، حالآنکه پرایس با دیدگاهی برساختی از زمان و نقد فرضیۀ گذشته، مسأله را نتیجۀ سوگیری زمانی در تفکر ما میداند و بر امکان تقارن بنیادی اصرار میورزد. هدف مقالۀ حاضر آن است که با بررسی نقاط اشتراک و تعارض این دو رویکرد، کاستیهای آنها را آشکار کرده و زمینهای برای ارائه الگویی بدیل فراهم کند. بر این اساس، نظریۀ پیشنهادی «الگوی لایهای هستی-پدیداری زمان» معرفی میشود؛ الگویی که زمان را نه صرفاً محصول یک شرط اولیه یا یک سوگیری ذهنی، بلکه ساختاری چندلایه میفهمد که از تعامل میان سطوح فیزیکی، پدیداری و وجودی برمیخیزد. افزون بر این، ما ارجاع به میراث فیلسوفانِ مسلمان را برای فهم هرچه بیشتر از مفهوم زمان الزامی دانسته تا با بهرهمندی از مکاتب فلسفی مختلف نتیجهای منطبق بر طیف گستردهای از دانش بشر بهدست آوریم تا مبادا در تبیین ماهیت زمان دچار سوگیری، کجفهمی یا فروکاهش شویم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آنتروپی؛ الگوی لایه-پدیداری زمان؛ پیکان زمان؛ تقارن زمانی؛ فرضیۀ گذشته | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 32 |
||