| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,262 |
| تعداد مقالات | 18,632 |
| تعداد مشاهده مقاله | 57,741,220 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,559,786 |
تحلیل مبانی فلسفی نقد ویلیام جیمز بر تقلیل گرایی در دین پژوهی: گذار از ماتریالیسم طبی به الهیات اعصاب | ||
| حکمت و فلسفه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/wph.2026.87708.2329 | ||
| نویسنده | ||
| علی سنایی* | ||
| دانشیار دانشگاه سمنان- گروه الهیات( ادیان و عرفان) | ||
| چکیده | ||
| در این نوشتار با هدف پُر کردن فواصل میان سطور، سعی میشود که عبور از تقلیلگرایی افراطی به رویکرد تبیینی غیرتقلیلگرا تبیین گردد. معمولاً روش جیمز را پراگماتیسم میدانند ولی زمینه رهیافت عملگرای او را باید در پرتو شبکه مفهومی تجربه محض، یگانهانگاری خنثی و تجربهگرایی افراطی بازخوانی کرد. تمایز بین داوری وجودی و معنوی ریشه در مفهوم تجربه محض دارد که جیمز آن را بنیان متافیزیکی تجربهگرایی رادیکال میداند. او بر خلاف تجربهگرایی کلاسیک، نگاهی فراگیر به سطوح مختلف تجربه بشری از جمله تجربه دینی دارد و همین رویکرد زمینهساز لحاظ کردن جایگاه معرفتی و کارکرد روانشناختی برای تجربه دینی در محققان پس از خودش شده است. رویکرد پدیدارشناختی جیمز به تجربه دینی را می-توان سرآغاز جریان نقد تقلیلگرایی در دینپژوهی دانست. آنچه نیوبرگ درباره اصل جهتگیری علّی خنثی و همچنین تعامل عصبشناسی و پدیدارشناسی برای تعیین همبستگی بین تجربه دینی و مکانیسمهای عصبشناختی مغز میگوید، ریشه در انتقادات جیمز بر ماتریالیسم طبی دارد. تأکید نیوبرگ بر این نکته که به جای تبیین علّی باید از مفهوم همبستگی برای توضیح ارتباط بین مؤلفههای پدیدارشناختی تجربه دینی و سازوکار مغز سخن گفت، از جمله نتایج نگرش غیرتقلیلگرایانه جیمز در ادبیات روانشناسی دین است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ویلیام جیمز؛ اندرو نیوبرگ؛ تجربه گرایی رادیکال؛ ماده گرایی طبی؛ تقلیل گرایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 26 |
||