تأثیر تحریف‌های شناختی بر بازیابی اطلاعات: یک تحلیل رفتاری در مراحل مختلف جستجو

آبام، زویا. (1389). بررسی رفتار جست‌وجوی مروری و معیارهای قضاوت ربط کاربران در محیط فراپیوندی وب. [پایان‌نامه دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی. گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد].

انصاری شهیدی، مجتبی، و زمانی، نرگس. (1395). بررسی تحریف‌های شناختی و کیفیت زندگی با وضعیت تأهل در زنان سالمند. پرستاری سالمندان، ۳(۲)، ۷۶-۸۸.

ایمان زاده، علی، بیرام پور باسمنج، نعیمه، و مرندی حیدرلو، مریم . (1403). اضطراب اطلاعاتی و حدودوثغور آن: مطالعه‌ای به روش مرور نظام‌مند. فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی، 11(41)، 161-198. https://doi.org/10.22054/jks.2024.76750.1623

برنز، دیوید. (1391). از حال خوب به حال بد. ترجمه مهدی قراچه داغی. تهران: نشر آسیم.

بک، آرون تی. (1380). شناخت درمانی و مشکلات روانی. ترجمه مهدی قراچه داغی. تهران: ارین کار. 

بهزادی، حسن. (1393) . تأثیر هیجان‌ها و القای هیجانی بر رفتار اطلاع‌یابی کاربران و تعیین الگوی انتصاب هیجان‌ها بر اساس نظریه انتساب (اسناد) وینر. [پایان‌نامه دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد].

بهی مهر، سارا. (1397). بررسی  نقش سوگیری‌های شناختی در رفتار اطلاعاتی علمی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه خوارزمی. [پایان‌نامه دکتری، گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی].

حافظ نیا، محمدرضا. (1395). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. تهران: سمت.

حسین زاده، علی. (1390). خطاهای شناختی و نقش آن در نارضایتی از زندگی. روان‌شناسی و دین، 4(3)، 125-144.

دانشگاه فردوسی مشهد. (1397). راهنمای دانشگاه فردوسی مشهد، بازیابی شده از: https://intr.um.ac.ir/index.php/fa/introduction/intro-dakshen

راشدی، راضیه. (1396). سوگیری‌های شناختی در تصمیم‌گیری‌های رفتار اطلاعاتی از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه بیرجند، [پایان‌نامه منتشرشده کارشناسی ارشد، دانشگاه بیرجند، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی].

سیفی ملکی، معصومه، صنوبری، محمد، و بختیارپور، سعید. (1392). مقایسه رفتار اطلاع‌یابی آموزشی - پژوهشی با استفاده از اینترنت در دانشجویان تحصیلات تکمیلی علوم انسانی و فنی و مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول. فصلنامه آموزش و ارزشیابی، 6(21)، 113-126.

شفیع‌آبادی، عبدالله، و ناصری، غلامرضا. (1375). نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی. ویراست هفدهم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

شیرین‏زاده، امیر. (1400). خطاهای شناختی و یا تحریف‏های شناختی چیست؟ بازیابی 20 خرداد 1401 از: www.shirinzadeh.com/خطاهای-شناختی-چیست-انواع/

صاحبی، علی. (1388). تمثیل درمانگری: کاربرد تمثیل در بازسازی شناختی. تهران: سمت.

صفری، ناهید، میرحسینی، زهره، و اباذری، زهرا . (1404). تحلیل رفتار اطلاع‌یابی پژوهشگران در حوزه هنر. فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی، 12(42)، 221-248. https://doi.org/10.22054/jks.2025.84074.1694

طهرانی‏زاده، مریم، رسول‏زاده طباطبایی، سید کاظم، و آزاد فلاح، پرویز. (1384). بررسی مقایسه‌ای نگرش‌های ناکارآمد در دختران فراری و عادی. رفاه اجتماعی، 5(19)، 205-224.

عابدی، جلیل. (1397). تحریف‌های شناختی در روان‌شناسی. قم: سوچا.

فتی، لادن، و موتابی، فرشته. (1385). آموزش مهارت‌های زندگی: مهارت روابط بین فردی مؤثر. تهران: دانژه.

کریمی، طاهره. (1394). اثربخشی آموزش گروهی مدیریت استرس بر کاهش استرس، افکار خودآیند منفی و افزایش کیفیت زندگی زنان نابارور. [پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی].

لاله‌زاریان، آلاستیک، زارع فراشبندی، فیروزه، رحیمی، علیرضا، و حسن‌زاده، اکبر. (1393). بررسی تأثیر عوامل فردی بر رفتار اطلاع‌یابی سلامت بیماران دیابتی. مدیریت سلامت، 58، 97-108.

مؤسسه استنادی و پایش علم‌وفناوری جهان اسلام. (1402). رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی ایران، از https://ur.isc.ac/Home/RankIranUniv

ویلسون، راب، و برانچ، رنا. (1391). رفتاردرمانی شناختی for DUMMIES . ترجمه مهدی قراچه داغی. تهران: آوند دانش.

یونسی، جلال. (1382). نگاهی نو در آسیب‌شناسی روانی در سطوح فردی و اجتماعی. مجله تازه‌های روان‌درمانی، 7(27-28)، 14-28 .

References

Abam, Z. (2010). A study of browsing search behavior and users' relevance judgment criteria in the web hyperlink environment [Doctoral dissertation, Ferdowsi University of Mashhad]. [In Persian]

Abedi, J. (2018). Cognitive distortions in psychology. Socha. [In Persian]

Ansari Shahidi, M., & Zamani, N. (2017). An investigation of cognitive distortions and quality of life based on marital status in elderly women. Journal of Geriatric Nursing, 3(2), 76-88. [In Persian]

Bahimehr, S. (2019). An investigation into the role of cognitive biases in the scholarly information behavior of graduate students at Kharazmi University [Doctoral dissertation, Kharazmi University]. [In Persian]

Barbu, A. (2020). An analysis of youth behavior on social networks during the COVID-19 pandemic: Evidence from Romania. Business Excellence and Management, 10(1), 177-193.

Barnett, G. A., & Sung, E. (2005). Culture and the structure of the international hyperlink network. Journal of Computer-Mediated Communication, 11(1), 217-238.

Batmaz, S., Kocbiyik, S., & Yuncu, O. A. (2015). Turkish version of the cognitive distortions questionnaire: Psychometric properties. Depression Research and Treatment, 2015 (1), 1-8.

Beck, A. T. (2002). Cognitive therapy and psychological problems (M. Gharachedaghi, Trans.). Arin Kar. (Original work published 2001) [In Persian]

Beck, A. T., & Alford, B. (2009). Depression: Causes and treatment. University of Pennsylvania Press.

Beck, A. T., Rush, A. J., Shaw, B. F., & Emery, G. (1979). Cognitive therapy of depression. Guilford Press.

Behzadi, H. (2015). The effect of emotions and emotional induction on users' information-seeking behavior and determining the pattern of emotion attribution based on Weiner's attribution theory [Doctoral dissertation, Ferdowsi University of Mashhad]. [In Persian]

Belkin, N. J., Oddy, R. N., & Brooks, H. M. (1982). ASK for information retrieval: Parts 1 & 2. Journal of Documentation, 38(2/3), 61-71, 145-164.

Bharucha, J. (2018). Social network use and youth well-being: A study in India. Safer Communities, 17(2), 119-131.

Bishop, M. A., & Trout, J. D. (2004). Epistemology and psychology of human judgment. Oxford University Press.

Brown, M. E. (1991). A general model of information-seeking behavior. In American Society for Information Science, Proceedings of the 54th Annual Meeting (pp. 9-14). ASIS.

Burns, D. D. (1999). The feeling good handbook. Plume.

Burns, D. D. (2012). From good mood to bad mood (M. Gharachedaghi, Trans.). Asim Publishing. [In Persian]

DeVellis, R. F. (2016). Scale development: Theory and applications (4th ed.). Sage Publications.

Fata, L., & Mutabi, F. (2006). Life skills training: Effective interpersonal relationship skills. Danjeh. [In Persian]

Ferdowsi University of Mashhad. (2019). Ferdowsi University of Mashhad guide. https://intr.um.ac.ir/index.php/fa/introduction/intro-dakshen [In Persian]

Gomroki, G., Behzadi, H., Fattahi, R., & Fadardi, J. S. (2021). Identifying effective cognitive biases in information retrieval. Journal of Information Science, 1–11. https://doi.org/10.1177/01655515211001777

Hafeznia, M. R. (2017). An introduction to research methods in the humanities. SAMT. [In Persian]

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2018). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.

Hajiriloo, S., Khoshnevis, E., & Ghodrati, S. (2019). The effect of self-care training on cognitive distortions in volunteer instructors of sexual education to children. Social Behavior Research & Health, 3(2), 402-409.

Halder, S., Ray, A., & Chakrabarty, P. K. (2010). Gender differences in information seeking behavior in three universities in West Bengal, India. The International Information & Library Review, 42(4), 242-251.

Heider, F. (1958). The psychology of interpersonal relations. Wiley.

Helmond, P., Overbeek, G., Brugman, D., & Gibbs, J. C. (2015). A meta-analysis on cognitive distortions and externalizing problem behavior: Associations, moderators, and treatment effectiveness. Criminal Justice and Behavior, 42(3), 245-262.

Hosseinzadeh, A. (2012). Cognitive errors and their role in life dissatisfaction. Psychology and Religion, 4(3), 125-144. [In Persian]

Hudlicka, E. (2003). To feel or not feel: The role of affect in human-computer interaction. International Journal of Human-Computer Studies, 59, 1-32.

Imanzadeh, A., Beirampour Basmenj, N., & Marandi Heidarloo, M. (2024). Information anxiety and its limitations: A systematic review study. Knowledge Retrieval and Semantic Systems, 11(41), 161-198. https://doi.org/10.22054/jks.2024.76750.1623 [In Persian]

Islamic World Science Citation and Monitoring Institute. (2023). Ranking of Iranian universities and research institutes. https://ur.isc.ac/Home/RankIranUniv [In Persian]

Karimi, T. (2015). The effectiveness of group stress management training on reducing stress, negative automatic thoughts, and increasing the quality of life of infertile women [Master's thesis, Ferdowsi University of Mashhad]. [In Persian]

Kayhan, V. (2015). Confirmation bias: Roles of search engines and search contexts. Thirty Sixth International Conference on Information Systems, Association for Information Systems.

Kramer, U., Ortega, D., Ambresin, G., Despland, J. N., & De Roten, Y. (2017). The role of cognitive biases in short-term psychodynamic psychotherapy. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 91(2), 143-156.

Kumar, S., & Goyal, N. (2016). Evidence on rationality and behavioural biases in investment decision making. Qualitative Research in Financial Markets, 8(4), 270-287.

Laleh Zarian, A., Zare Farashbandi, F., Rahimi, A., & Hassanzadeh, A. (2015). Investigating the effect of individual factors on the health information-seeking behavior of diabetic patients. Health Management, 58, 97-108. [In Persian]

Lau, A. Y. S., & Coiera, E. W. (2007). Do people experience cognitive biases while searching for information? Journal of the American Medical Informatics Association, 14(5), 599-608.

Li, H., & Wang, S. (2013). The role of cognitive distortion in online game addiction among Chinese adolescents. Children and Youth Services Review, 35(9), 1468-1475.

Marchionini, G. (1989). Information-seeking strategies of novices using a full-text electronic encyclopedia. Journal of the American Society for Information Science, 40(1), 54-66.

Ning, L., Li, F., Yang, X., Ge, H., & Liu, J. (2014). Investigation research of occupational stress and job burnout for oil field workers in Xinjiang. Journal of Hygiene Research, 43(2), 245–249.

Özdel, K., Taymur, I., Guriz, S. O., Tulaci, R. G., Kuru, E., et al. (2014). Measuring cognitive errors using the cognitive distortions scale (CDS): Psychometric properties in clinical and non-clinical samples. PLoS ONE, 9(8), e105956. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0105956

Oyeniyi, O. (2013). Gender differences in information retrieval skills and use of electronic resources among information professionals in South–western Nigeria. International Journal of Library and Information Science, 5(7), 208-215.

Pereira, F., Barros, L., & Mendonça, D. (2012). Cognitive errors and anxiety in school aged children. Psicologia: Reflexao e Critica, 25(4), 145-153.

Rashidi, R. (2018). Cognitive biases in information behavior decision-making from the perspective of graduate students at Birjand University [Master's thesis, Birjand University]. [In Persian]

Rimawi, O., & ALMasri, H. (2021). Relationship between cognitive distortions and decision making skills among Al-Quds University students. Humanities & Social Sciences Reviews, 9(1), 57-68.

Safari, N., Mirhosseini, Z., & Abazari, Z. (2025). Analyzing the information-seeking behavior of researchers in the field of art. Knowledge Retrieval and Semantic Systems, 12(42), 221-248. https://doi.org/10.22054/jks.2025.84074.1694 [In Persian]

Sahebi, A. (2010). Parable therapy: The application of parables in cognitive restructuring. SAMT. [In Persian]

Schweiger, S., Oeberst, A., & Cress, U. (2014). Confirmation bias in web-based search: A randomized online study on the effects of expert information and social tags on information search and evaluation. Journal of Medical Internet Research, 16(3), e94.

Seifi, M. M., S, M., & Bakhtiyarpour, S. (2014). A comparison of educational-research information-seeking behavior using the internet among graduate students of humanities and technical-engineering at Islamic Azad University, Dezful Branch. Quarterly Journal of Education and Evaluation, 6(21), 113-126. [In Persian]

Shafiabadi, A., & Naseri, G. (1997). Theories of counseling and psychotherapy (17th ed.). Center for Academic Publishing. [In Persian]

Shirinzadeh, A. (2021). What are cognitive errors or cognitive distortions? Retrieved June 10, 2022, from www.shirinzadeh.com/خطاهای-شناختی-چیست-انواع/ [In Persian]

Stackert, R., & Bursich, K. (2003). Why am I unsatisfied? Adult attachment style, gendered irrational relationship beliefs, and young adult romantic relationship satisfaction. Personality and Individual Differences, 34, 1419-1429.

Sultan, R. (2018). Possible self and its relationship to cognitive euphoria among distinguished students in distinguished secondary schools [Unpublished master's thesis]. University of Baghdad.

Taylor, R. S. (1986). Value added processes in information systems. Ablex.

Tehranizadeh, M., Rasulzadeh, T. S. K., & Azad Fallah, P. (2005). A comparative study of dysfunctional attitudes in runaway and normal girls. Social Welfare, 5(19), 205-224. [In Persian]

White, R. (2013). Beliefs and biases in web search. Proceedings of the 36th International ACM SIGIR Conference on Research and Development in Information Retrieval (pp. 3-12). ACM.

Wilke, A., & Mata, R. (2012). Cognitive bias. In V. S. Ramachandran (Ed.), Encyclopedia of human behavior (Vol. 1, pp. 531-535). Academic Press.

Wilson, R., & Branch, R. (2012). Cognitive behavioral therapy for dummies (M. Gharachedaghi, Trans.). Avand Danesh. [In Persian]

Younesi, J. (2003). A new perspective on psychopathology at individual and social levels. Journal of New Advances in Psychotherapy, 7(27-28), 14-28. [In Persian]