| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,282 |
| تعداد مقالات | 18,834 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,451,652 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 30,416,056 |
ترجیح نظامی بر فردوسی؛ بررسی یک موازنه در تاریخ نقد ادبی ایران | ||
| متن پژوهی ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ltr.2026.84027.3958 | ||
| نویسنده | ||
| سعید کریمی قره بابا* | ||
| عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| مقایسه یکی از شیوههای پرورش معانی است و منتقدان نیز همچون ُادبا از این روش برای اثبات مدّعیات خود استفاده میکنند. نقد موازنهای از درون این شیوه برآمده است و سخنشناسان به واسطه آن، کارنامة شاعری را با شاعری دیگر میسنجند و یکی را بر دیگری ترجیح میدهند. یکی از نقدهای موازنهای مرسوم در تاریخِ نقدِ کلاسیکِ ایران مقایسه فردوسی با نظامی است که در این میان عدهای نظامی را بر فردوسی ترجیح داده و او را در شاعری برتر از فردوسی پنداشتهاند. تفضیل نظامی بر فردوسی با انگیزههای گوناگونی مانند مقلّدِ نظامی بودن، تعصّب مذهبی، نگاهِ سبکشناختی، علقههای قومیتی، نظامیدوستی، شباهتهای بوطیقایی و چپگرایی صورت گرفته است. نظامی خود نخستین کسی است که با نیّتِ مفاخره کارش را عالیتر از فردوسی محسوب داشته است. روحالامین شهرستانی، آشوب تورانی، واله داغستانی، شبلی نعمانی و در دوره معاصر حسن وحید دستگردی، نیما یوشیج، یوگنی ادواردویچ برتلس و سید ضیاءالدین صدرالاشرافی از جمله افرادیاند که قائل به رجحانِ نظامی بر فردوسی بودهاند. در طول سدههای گذشته البته منتقدانِ بهمراتب بسیاری نیز مقام فردوسی را بسی فراتر از نظامی تشخیص دادهاند. این برداشت در دورة جدید و به جهت همسوییِ شاهنامه با سیاستهای ملیگرایانه در حال تثبیت بوده است. این مقاله به شیوه توصیفی- تحلیلی و با هدفِ بررسی دقایقِ موازنه بین شعر فردوسی و نظامی نگاشته شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادبیات؛ نقد ادبی؛ موازنه؛ تاریخ ادبیات؛ فردوسی؛ نظامی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 57 |
||