| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,262 |
| تعداد مقالات | 18,639 |
| تعداد مشاهده مقاله | 57,793,839 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,592,979 |
نقد تحلیلی «فضیلت خردمندی» مارتین سیلگمن در نظام اندیشگانی مولوی | ||
| متن پژوهی ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ltr.2026.86342.4014 | ||
| نویسنده | ||
| مریم مردانی ورپشتی* | ||
| گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بین المللی اهل بیت علیهم السلام، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مارتین سلیگمن(Martin Seligman)، بنیانگذار علم روانشناسی مثبتگرا، با هدف کمک به نوع بشر در جهت بهینهسازی کیفیت زندگی، فضیلتها و توانمندیهایی را جایگزین مؤلفههای تشخیصِ ناهنجاری های روانشناختی قرار داد. این فضایل انسانی همراه با مجموعه توانمندیهای خود در شش گروه: خردمندی، شجاعت، انسانیت، عدالت، اعتدال و فراروندگی یا تعالی، جای میگیرند. در بسیاری از آثار ادبی متقدم ایران بهخصوص آثار و آموزههای مولوی میتوان شاخصههای علم روانشناسی مثبت را کشف و نمایان ساخت. کشف عالم درون و کاوش در حالات روحی انسان، فصل مشترک عرفان و روانشناسی بهشمارمیرود. این جستار که به روش تحلیلی- توصیفی انجام شده، درصدد است تا به تبیین و تحلیل فضیلت «خردمندی» (از فضیلتهای ششگانة سلیگمن) در آثار مولوی- به عنوان یکی از بزرگترین عرفای اسلامی- بپردازد و نقاط افتراق و اشتراک نظام اندیشگانی این دو اندیشمند را تبیین نماید. فضیلت خردمندی یا دانایی و تمام پنج زیر مجموعة آن یعنی: خلاقیت، کنجکاوی، آزاداندیشی، عشق به یادگیری و ژرفنگری در آموزههای مولوی قابل تبیین و تطبیق است؛ سلیگمن و مولوی در این زمینه اختلافاتی نیز با یکدیگر دارند که مهمترینِ آن، نوعِ نگاهِ این دو اندیشمند به انسان است؛ چراکه آبشخورهای این دو اندیشمند برای بیان یک آموزة همسان، با یکدیگر متفاوت است؛ یعنی بهطور کلی نگاه مولوی، بر اساس آموزههای دینی و عرفانیِ اسلام «خدامحور» است و او کسب تمامی فضایل را در جهت قرب الهی و فناء فیالله در نظر میگیرد؛ اما نگاه سلیگمن بر اساس فرهنگ پوزیتیویستیِ غرب، روانشناسیِ وجودگرا و تکیه بر انسان و نیازهای او، نگاهی «انسان محور» است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مولوی؛ سلیگمن؛ روانشناسی؛ مثبتگرا؛ عرفان؛ فضیلت؛ خردمندی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||