| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,268 |
| تعداد مقالات | 18,694 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,228,517 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,903,308 |
تحلیل رابطه مفهومی شرایط مسئولیت کیفری و ارکان وقوع بزه در نظام حقوق کیفری ایران | ||
| فصلنامه پژوهش حقوق کیفری | ||
| دوره 14، شماره 53، دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jclr.2026.87801.2800 | ||
| نویسندگان | ||
| احسان یاوری* 1؛ جواد ریاحی2؛ ابوالفضل سلیمانی3 | ||
| 1استادیارگروه حقوق دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران. | ||
| 2استادیار گروه حقوق دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، اصفهان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقنن در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، صرف ارتکاب بزه را موجب کیفر ندانسته و در ماده ۱۴۰ قانون فوقالذکر مقرر میدارد: «مسئولیت کیفری در حدود، قصاص و تعزیرات تنها زمانی محقق است که فرد حین ارتکاب جرم عاقل، بالغ و مختار باشد...». این در حالیست که بررسی اجزای تشکیل دهنده رکن معنوی و مادی بزه به وضوح نشان دهنده این مطلب است که تحقق عناصر مزبور در گرو شرایط سه گانه مذکور در ماده 140 میباشد، به گونهای که با فقدان هر یک از این شرایط، رکنی از ارکان وقوع بزه مخدوش و به تبع آن بزهای توسط مرتکب به وقوع نخواهد پیوست. حال اگر بدون تحقق عناصر سه گانه امکان وقوع بزه و تحمیل کیفر نیست، میتوان ادعا نمود آنچه که پدید آورنده مسئولیت کیفری است، همان اجزای تشکیل دهنده ارکان اصلی بزه است. بنابراین، مقاله حاضر بر آن است تا با روش توصیفی - تحلیلی ضمن بررسی و نقد دیدگاههای مختلف، ادعای مذکور را ثابت نماید که در نهایت ضمن اثبات ادعای پیش گفته این نتیجه حاصل شود که جهت تحمیل بار مسئولیت کیفری و به تبع آن تحمیل کیفر بر مرتکب، احراز و وجود شرایط دیگری غیر از اثبات وجود عناصر سه گانه بزه، ضروری نمیباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اختیار؛ بلوغ؛ رکن معنوی؛ عقل؛ مسئولیت کیفری | ||
| مراجع | ||
|
فارسی
آقایی جنت مکان، حسین. (1403). حقوق کیفری عمومی(بزهکار و مسئولیت)، جلد2، چاپ هفتم، تهران، جنگل.
آقایی نیا، حسین. (1402). جرائم علیه تمامیت جمانی اشخاص(جنایات)، ویراست ششم،چاپ بیستم،تهران، نشر میزان.
اردبیلی، محمدعلی. (1401). حقوق جزای عمومی، جلد ۲، ویراست ششم، چاپ شصت و پنجم، تهران، نشر میزان.
باهری، محمد. (1389). نگرشی بر حقوق جزای عمومی، چاپ سوم، تهران، مجمع علمی فرهنگی مجد.
برهانی، محسن؛ محمدی، اقبال. (1402). «تحلیل شرط سنی مسئولیت کیفری مبتنی بر اندیشه فایده گرایی و سزاگرایی»، مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی، دوره 53، شماره 2، صص 166-۱۴۳.
جعفری، فریدون. (1401). «جایگاه رکن روانی و مسئولیت کیفری در تعریف جرم»، آموزه های حقوق کیفری، دوره 19، شماره 24، صص 62-۳۳.
جعفری، مجتبی. (1395). «تأملی در ماهیت و قلمرو اراده در تحقق مسئولیت کیفری»، پژوهش حقوق کیفری، سال 4، شماره ۱۵، صص ۱۴۲–۱۲۱.
زراعت، عباس. (1393). حقوق جزای عمومی، جلد ۱، چاپ سوم، تهران، جاودانه، جنگل.
سرلک، سارا. (1404). «مطالعه مقایسهای مرتکبین دارای اختلال روانی در حقوق ایران و آمریکا»، مطالعات حقوق، دوره 15، شماره 1، صص ۲۸۳-۲۳۹.
شیرازی، صدرالدین محمد (ملاصدرا). (1379). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه (اسفار اربعه)، ترجمه و تعلیق: محمد خواجوی، جلد ۶، چاپ اول، تهران، انتشارات مولی.
صادقی، محمدهادی. (1393). حقوق جزای اختصاصی ۱: جرائم علیه اشخاص (صدمات جسمانی)، چاپ بیستم، تهران، نشر میزان.
صادقی، محمدهادی؛ تنهایی، فرزاد. (1396). «ماهیت اختیار و جایگاه آن در حقوق کیفری»، پژوهش حقوق کیفری، دوره 6، شماره ۲۱، صص ۷۲–۳۹.
صانعی،پرویز. (1374). حقوق جزای عمومی، جلد 2،چاپ ششم،تهران،گنج دانش.
صفایی، سیدحسن؛ قاسمزاده، سید مرتضی. (1403). اشخاص و محجورین (حقوق مدنی)، چاپ سی و پنجم، تهران، سمت.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1374). تفسیر المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، جلد ۴، چاپ چهارم، تهران، بنیاد فکری و علمی علامه طباطبایی.
طهماسبی،جواد؛پتفت،آرین؛زمانی بابگهری، زینب.(1403). رشد کیفری در ماده 91 قانون مجازات اسلامی(بررسی ابعاد حقوقی،روان و عصب شناختی و رهنمودهای احراز آن)، چاپ دوم، تهران، مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
عبداللهی،اسماعیل. (1389). درس هایی از فلسفه حقوق کیفری، تهران، انتشارات خرسندی.
عبید، روؤف. (1984). السببیه الجنائیه، چاپ چهارم، قاهره، دارالفکر العربی.
عمید، حسن. (1389). فرهنگ فارسی عمید، به کوشش: گیتی سرمدنیا، چاپ اول، تهران، راه رشد.
عوجی، مصطفی. (1988). القانون الجنایی العام، جلد2، بیروت، موسسه النوفل.
عوده،عبدالقادر. (1405ه.ق). التشریع الجنائی الاسلامی، جلد 1، چاپ ششم، بیروت، موسسه الرساله.
عوض، محمد عوض. (1980). القانون العقوبات، القسم العام، اسکندریه، دارالمطبوعات الجامعیه.
غلامی،علی.(1404). حقوق جزای عمومی، جلد2، چاپ دوم، تهران، نشر میزان.
غلامی، علی. (1392). «مانع یا رافع بودن صغر سن و جنون و عوامل مشابه آن نسبت به مسئولیت کیفری»، پژوهشنامه حقوق اسلامی، دوره 14، شماره 1، صص 77-53.
غلامی، نبی اله؛ عباسی، محمود؛ سلطانی کوهبانی، سکینه. (1397). «مفهوم جنون در قانون مجازات اسلامی؛ موضوعیت یا طریقت»، حقوق پزشکی، دوره 12، شماره ۴۴، صص ۹۴-۷۹.
قماشی، سعید. (1403). «تقصیر و نقش آن در تحقق جرم و مسئولیت کیفری»، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دوره 57، شماره 2، صص 299-281.
قیاسی، جلال الدین و ساریخانی عادل. (1395)، مطالعه تطبیقی حقوق جزای عمومی اسلام و حقوق موضوعه، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
گلدوزیان، ایرج. (1400). محشای قانون مجازات اسلامی، چاپ دهم،تهران، مجد.
محسنی، مرتضی. (1376). دوره حقوق جزای عمومی، جلد ۳، چاپ اول، تهران، گنج دانش.
محمدخانی، عباس. (1395). عنصر روانی جرم، جلد ۱، چاپ اول، تهران، میزان.
محمد خانی، عباس. (1397). عنصر روانی جرم، جلد ۲، چاپ اول، تهران، میزان.
میرسعیدی، سید منصور. (1390). مسئولیت کیفری (قلمرو و ارکان)، جلد ۱، چاپ سوم، تهران، میزان.
میرمحمدصادقی، حسین. (1400). حقوق جزای عمومی، جلد ۲، چاپ اول، تهران، دادگستر.
میلانی، علیرضا؛ عبدالکریمی، زینب. (1394). «درآمدی بر مسئولیت کیفری بدون تقصیر»، مطالعات علوم اجتماعی، دوره 1، شماره 1، صص 88-72.
نجفی، محمدحسن. (1367). جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، تحقیق و تصحیح: عباس قوچانی، جلد ۴۲، چاپ سوم، تهران، دارالکتاب الاسلامیه.
ولیدی،محمد صالح. (1371). حقوق جزای عمومی(مسئولیت کیفری)، تهران، امیر کبیر
یاره، محمد رمضان. (1997). شرح القانون الجنایی اللیبی، الاحکام العامه(الجریمه و الجزاء)، طرابلس، المرکز التربوی للبحوث و الدراسات العلمیه.
یاوری، احسان. (1399). تقریرات درس جزای عمومی، دوره کارشناسی ارشد، دانشگاه آیتالله بروجردی، نیمسال اول سال تحصیلی ۹۸–۹۹.
Translated References into English
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10 |
||