| تعداد نشریات | 62 |
| تعداد شمارهها | 2,323 |
| تعداد مقالات | 19,157 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,581,639 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 31,230,628 |
واکاوی پدیدارشناسانه ساختار «خود» و نقد ارادهگرایی در اندیشهی جیدو کریشنامورتی (با تأکید بر پارادوکس زمان و امکانسنجی جهش آگاهی) | ||
| حکمت و فلسفه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/wph.2026.91982.2388 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی قهرمان* | ||
| دانشیار دانشگاه سهند تبریز | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با کاربست رویکردی پدیدارشناسانه و تحلیلی، به واکاوی ساختار «خود» و نقد رادیکال انگارهی ارادهگرایی در منظومهی فکری جیدو کریشنامورتی میپردازد. استدلال محوری مقاله بر این مبنا استوار است که «خود» نه یک جوهر ثابت و استعلایی، بلکه برساختی تجمعی و روانشناختی از زمان، حافظه و تجربههای گذشته است که ذاتاً ماهیتی متناقض و تجزیهکننده دارد. پژوهش نشان میدهد که هرگونه «ارادهی معطوف به تغییر» که از این مرکز شرطیشده سرچشمه بگیرد، به دلیل توسل گریزناپذیر به «زمان روانشناختی» و خلق دوگانهی کاذب «ناظر و منظور»، صرفاً به بازتولید و تقویت همان ساختار مسئلهساز میانجامد. از این رو، تمامی سیستمهای اخلاقی، متدولوژیهای رایج خودسازی و تلاشهای ارادی برای «شدن»، استراتژیهای پنهان «خود» جهت تداوم بخشیدن به بقای خویش ارزیابی میشوند. بدیل پیشنهادی کریشنامورتی، گذار بنیادین از پارادایم «تغییر تدریجی» به «ادراک آنی» است. این گذار پارادایمی تنها از طریق «آگاهی بدون انتخاب» —یعنی مشاهدهی کاملاً بیواسطه و فاقد قضاوت «آنچه هست»— محقق میگردد که سرانجام به «مرگ روانشناختی» (قطع ریشهای وابستگی به انباشت گذشته) و زایش هوشمندی خلاق و عشقی فاقد مرکزیت منتهی میشود. در نهایت، مقاله با ارزیابی انتقادات وارد بر این دیدگاه از منظر فلسفهی تحلیلی، روانکاوی و جامعهشناسی، بر این مدعای محوری تأکید میورزد که دگرگونی عمیق و غیرارادی فرد، یگانه پیششرط ضروری برای تکوین هرگونه تحول اصیل و پایدار اجتماعی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جیدو کریشنامورتی؛ پدیدارشناسی خود؛ ارادهگرایی؛ زمان روانشناختی؛ آگاهی بدون انتخاب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 91 |
||