| تعداد نشریات | 62 |
| تعداد شمارهها | 2,323 |
| تعداد مقالات | 19,157 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,583,446 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 31,231,192 |
تأثیر گفتمانهای حاکم بر سیاستهای توسعه شهری: واکاوی اسناد برنامه توسعه کشور (1327-1407) | ||
| فصلنامه برنامه ریزی توسعه شهری و منطقه ای | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/urdp.2026.88284.1733 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشاد نوریان* ؛ حنانه میروکیل | ||
| دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با بررسی نقش تعامل چندسویه میان ساختارهای نهادی، جریانات اقتصاد سیاسی و الگوهای جهانی برنامهریزی شهری در شکلگیری سیاستهای توسعه شهری ایران نشان میدهد که چگونه برنامهریزی شهری بهمثابه پرکتیس اجتماعی-فضایی میان گفتمانهای هژمونیک سیاسی-اقتصادی و پارادایمهای وارداتی جهانی میانجیگری میکند. با تمرکز بر دوازده برنامه توسعه کشور (از ۱۳۲۷ تا ۱۴۰7)، این مطالعه از تحلیل گفتمان مبتنی بر نظریه لاکلاو و موف برای واکاوی نحوه مفصلبندی سیاستهای شهری در تقاطع سه میدان نیرو شامل چارچوبهای ایدئولوژیک ملی، الگوهای مسلط جهانی برنامهریزی و اقتصاد سیاسی فضایی بهره میجوید. دو پرسش هدایتگر پژوهش هستند: (۱) سیاستهای توسعه شهری در برنامههای توسعه کشور چگونه با گفتمانهای هژمونیک سیاسی-اقتصادی زمانه خود همبستهاند؟ (۲) این سیاستها تا چه حد با پارادایمهای جهانی برنامهریزی شهری همسو یا در تقابلند؟ از منظر روششناختی، تحلیل پیشرو با واسازی نظامهای معنایی، روابط تخاصمی و راهبردهای بازنمایی در اسناد توسعه، دالهای مرکزی و شناور، گسستهای گفتمانی و سازوکارهای طرد را شناسایی میکند. یافتهها نشانگر آنند که برنامهریزی شهری در ایران همواره عرصهای مناقشهبرانگیز برای بازتولید هژمونی بوده است: سیاستهای پیش از انقلاب تحت حکومت پهلوی، گفتمانهای مدرنیستی را برای مشروعیتبخشی به قدرت متمرکز دولتی ابراز کردند. درحالیکه برنامههای پس از انقلاب بین گفتمان عدالت توزیعی و نئولیبرالیسم شهری در نوسان بودهاند. علیرغم پذیرش صوری پارادایمهای جهانی مانند برنامهریزی راهبردی و توسعه پایدار، سیاستها تحت تأثیر وابستگیهای ساختاری، نابرابریهای فضایی را تداوم بخشیدهاند. مطالعه نشان میدهد الگوهای وارداتی برنامهریزی، در گسست از واقعیتهای اجتماعی-فضایی بومی، بیشتر بهمثابه ابزارهای انطباق نمادین با هنجارهای بینالمللی عمل میکنند تا اصلاحات ساختاری. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان؛ توسعه شهری در ایران؛ برنامههای عمرانی و توسعه کشور؛ نظریه گفتمان لاکلاو و موف | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 74 |
||