| تعداد نشریات | 62 |
| تعداد شمارهها | 2,323 |
| تعداد مقالات | 19,157 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,581,639 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 31,230,628 |
تطور ماهیت دولت در ایران در پرتو تحولات اقتصادی | ||
| دولت پژوهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/tssq.2026.91274.1781 | ||
| نویسندگان | ||
| شهلا بهمن آبادی* 1؛ جواد اطاعت2 | ||
| 1دانشجو | ||
| 2دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| تغییرات ساختار اقتصادی طی سال های 1357-1300 همزمان با ظهور و افول اقشار اجتماعی جدیدی رخ داد و رابطه دولت و جامعه را بازتعریف کرد. در پژوهشهای موجود، این فرایند علّی یا به سطح اقتصاد تقلیل یافته یا از منظر سیاسی بررسی شده و پیوند میان ساختار اقتصادی، قشربندی اجتماعی و ماهیت دولت بهصورت منسجم تحلیل نشده است. سوال این است که تحولات ساختار اقتصادی ایران دوره پهلوی از چه مسیرهای علّی به دگرگونی قشربندی اجتماعی و تغییر در ماهیت اجتماعی دولت انجامید؟ فرض بر آن است که تغییر ساختار اقتصادی، با بازتعریف منطق انباشت و سازوکارهای تخصیص منابع، به تولید موقعیتهای قشری وابسته به دولت انجامید و از این طریق پایگاه اجتماعی دولت را دگرگون ساخت. هدف، شناسایی و تبیین مکانیسمهای علّی است که از خلال آنها مداخلات اقتصادی دولت به بازآرایی قشربندی اجتماعی و تحول ماهیت اجتماعی دولت منجر شد. پژوهش با روش کیفی ردیابی فرآیند و در چارچوب نظری تلفیقیِ رایت-گیدنز انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که گسترش نقش دولت در سازماندهی تولید، اشتغال و توزیع منابع، مکانیسمهای مستقل بازتولید طبقاتی را تضعیف و همزمان مکانیسمهای اداری–توزیعی وابسته به دولت تقویت شد؛ فرایندی که به شکلگیری اقشار میانجی وابسته به دولت و بازتعریف معیارهای منزلت اجتماعی انجامید.نتیجتا دگرگونی ماهیت اجتماعی دولت پهلوی حاصل تغییر در مکانیسمهای اساسی رابطه اقتصاد و جامعه بود: گذار از انباشت متکی بر نیروهای اجتماعی مستقل به انباشت دولتمحور، جایگزینی بازتولید قشری مبتنی بر تولید با بازتولید اداری–نهادی، و تبدیل دولت از تنظیمکننده روابط اجتماعی به تولیدکننده مستقیم موقعیتهای قشری. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دولت؛ ساختار اقتصادی؛ قشربندی اجتماعی؛ مناسبات دولت _ جامعه؛ دوره پهلوی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 13 |
||