غایتمندی افعال الهی از دیدگاه متکلمان اسلامی | ||
| پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه | ||
| مقاله 8، دوره 1، شماره 1، فروردین 1398، صفحه 207-231 اصل مقاله (443.64 K) | ||
| نوع مقاله: علمی تخصصی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcst.2019.43046.1018 | ||
| نویسنده | ||
| احمد شجاعی* | ||
| استادیار کلام اسلامی موسسه امام صادق، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| بحث از غایتشناسی، بهویژه مسئلة غایتمندی افعال الهی، از مباحث مهم در حوزة معارف دینی، مخصوصاً در علم کلام است. برای هر ذهن فعال و کنجکاوی، این مسئله مطرح است که آیا افعال الهی معلل به غرض و غایت است یا نه، بهخصوص در حوزة آفرینش ـ که مهمترین فعل الهی استـ آیا میتوان برای آفرینش الهی غرضی ترسیم کرد؟ و اگر پاسخ مثبت است، آن غرض چیست؟ دانشمندان اسلامی پیرامون غایتمندی افعال الهی دیدگاههای متفاوتی مطرح کردهاند، برخی با توجه بر مبانی آنها در پذیرش حسن و قبح عقلی، افعال الهی را غایتمند دانسته و نفی غایت در افعال الهی را مستلزم اشکالات عدیدهای دانستهاند که متکلمان امامیّه، معتزله و ماتریدیه، جزوه این گروه هستند. برخی دیگر، مانند اکثر اشاعره، با توجه به عدم پذیرش قاعدة حسن و قبح عقلی از طرف آنان، غایت در افعال الهی را نفی کردهاند. طایفهای دیگر در مسئله، قائل به تفصیل شدهاند، در نوشتارِ پیشرو، دلایل دیدگاه طوایف مختلف پیرامون غایتمندی افعال الهی مورد بررسی واقع میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| غایتمندی؛ افعال الهی؛ حسن و قبح عقلی؛ امامیه؛ معتزله؛ اشاعره؛ ماتریدیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,828 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 891 |
||