بررسی ویژگی‌های نحوی، معنایی و کاربردشناختی ساختار «فعلتصریفـ فعلتصریف» بر اساس دستور ساختاری و مقایسه آن با ساختارهای مشابه | ||
| علم زبان | ||
| مقاله 4، دوره 6، شماره 9، تابستان 1398، صفحه 83-118 اصل مقاله (677.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ls.2019.28749.1105 | ||
| نویسنده | ||
| سید حمزه موسوی* | ||
| استادیار گروه مطالعات زبان، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله ساختار «فعل تصریف ـ فعلتصریف» (VinflVinfl) را در زبان فارسی بر اساس رویکرد شناختی دستور ساختاری (Lakoff, 1987; Goldberg, 1995; 2003; 2006) بررسی میکند و هدف اصلی آن بررسی قدرت رویکرد دستور ساختاری در تبیین ساختارهایی است که از دو فعل متوالی تشکیل شدهاند. این دستور به شناسایی ساختارهای متعدد از منظر شعاعی پرداخته و با استفاده از شواهد صوری و معنایی آنها را از یکدیگر تمایز میدهد. در این مقاله، از شواهد صوری و معنایی برای تمایز ساختار «فعلتصریف ـ فعلتصریف» از دیگر ساختارهای مشابه استفاده میشود. دادههای این پژوهش (در حدود 1300 جمله نمونه) از داستانها، فیلمهای سینمایی و صفحات اینترنتی استخراج شدهاند و رویکردی توصیفیـتحلیلی برای مقایسه ساختارهای متعدد بهکار رفته است. نگاشت بین مشخصههای معنایی و دستوری ساختار «فعلتصریف ـ فعلتصریف» ترسیم شده و محدودیتهای معنایی همچون نفیناپذیری و نوع افعال شرکتکننده در ساختارها مشخص شده است. پژوهش حاضر به این نتیجه رسید که در ساختار «فعلتصریفـفعلتصریف» معمولاً فعل نخست توصیفی برای فعل دیگر به دست میدهد و فعل دوم معمولاً فعلی حرکتی است. از خصوصیات خاص آن میتوان به نفیناپذیری و تمایز آن از «فعلتصریف و فعلتصریف» اشاره کرد. همچنین، ساختار «فعلتصریفـفعلتصریف» را با ساختارهای مشابه همچون «داشتنتصریفـ فعلتصریف»، «دادنتصریف1–فعلتصریف2»، «فعل (امر)–فعل(امر)» و ساختارهای اصطلاحی همچون «فعل (امر)ببینم»، «زدن تصریف–فعلتصریف» و غیره مقایسه کردیم. در مورد ساختار «داشتنتصریف-فعلتصریف» مشخص شد که ساختاری چندمعنا است و براساس بافت ممکن است به معنای استمراری، آغازی و آینده بهکار رود. مزیت این رویکرد نسبت به دیگر رویکردهای دستوری در این است که هرگاه مشخصات نحوی-معنایی یافت شود، ساختار جدیدی تعریف میشود و بنابراین، ساختارهایی را که نامنظم خوانده میشوند، بر خلاف آن دستورها بهخوبی تبیین میکند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| دستور ساختاری؛ ساختار افعال متوالی (پیاپی)؛ رویکرد شناختی؛ معناشناسی قالبی؛ ساختار سببی. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,447 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 822 |
||