تحلیل تطبیقی اراده گرایی سنتی در عصر ناصری با اراده گرایی مدرن | ||
| پژوهش حقوق عمومی | ||
| دوره 21، شماره 66، بهار 1399، صفحه 313-342 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjpl.2019.41509.2124 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی شهابی* 1؛ محمدرضا محمدی2؛ مرتضی دهقان نژاد3 | ||
| 1دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشجوی دوره دکتری حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان | ||
| 3گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| در عصر ناصری، به لحاظ عدم حاکمیت قانون به عنوان نماد ارادهگرایی مدرن، ارادة شاه یکی از مهمترین مبناهای اعتبار قاعدة حقوقی بود که ریشه عمیقی در بافت فکری و سنتی جامعة ایرانی داشت. این اراده، مشروعیت ایدئولوژیک خود را از ارادة الهی کسب مینمود و مردم به عنوان رعایا، ضمن پذیرش این موضوع، این واگذاری قدرت را نوعی فره ایزدی تلقی میکردند. با اینحال، از آنجا که ارادة شاه، به احوال و نفسانیات شاه زمان برمیگشت، مبنایی متغیر قلمداد میشد که قواعد برآمده از آن دارای ویژگیهایی از قبیل غیرقابل پیشبینی بودن، فقدان عنصر برابری، عدم قطعیت و استمرار و عدم تحدیدپذیری بود. همین ویژگیها بود که در تقابل با پارادایم حقوق مدرن و ارادهگرایی مدرن، هیچگاه نتوانست ساختاری مبتنی بر عدالت طبیعی را نتیجه بدهد و امکان سازگاری اراده شاهی با عدالت شرعی مبتنی بر اصول و قواعد شرعی را نیز ناممکن نمود و سرانجام نیز به انقلاب مشروطه انجامید. تحلیل شاخصههای ارادهگرایی سنتی از منظر ارادهگرایی مدرن، هدف اصلی این پژوهش است تا به این ترتیب، چالشهای ساختاری نظام حقوقی پیشامشروطه تبیین گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اراده گرایی سنتی؛ شاه؛ مبنای اعتبار؛ قاعدة حقوقی؛ عصر قاجار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 892 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 634 |
||