جایگاه اصل حقوق بشری استقلال خصوصی در حقوق قراردادها (مطالعه تطبیقی در حقوق آلمان، انگلیس و ایران) | ||
| پژوهش حقوق خصوصی | ||
| دوره 9، شماره 33، زمستان 1399، صفحه 63-104 اصل مقاله (540.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jplr.2021.47202.2299 | ||
| نویسندگان | ||
| ایرج بابایی* 1؛ عباس طوسی2؛ مرتضی ترابی3 | ||
| 1دانشیار حقوق خصوصی دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 2استادیار حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| 3دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه علامه طباطبائی | ||
| چکیده | ||
| استقلال خصوصی، یکی از اصول حقوق بشر بوده که بر اساس آن، فرد آزادانه اراده خود را بطور تمام و کمال، در زندگی فردی و اجتماعی، اعمال مینماید و تحمیلِ تکلیف بر شخص، زمانی عادلانه است که تکلیف، انتخاب آزادنه شخص باشد. در حوزه قراردادها اصل حاکمیت اراده و اصل برآمده از آن یعنی آزادی قراردادی، با احترام به اراده و آزادیها، نیز ریشه در مبانی حقوق بشر دارد. آزادی قراردادی، بطور سنتی بر جنبه منفی آزادی، یعنی عدم مداخله و تقدس قراردادها، تأکید دارد. جنبه مثبت آزادیها، تأکید بر رشد آزادنه ابعاد مختلف شخصیت داشته که نیازمند مداخله و نظارت است. وفق این جنبه، امکان مداخله و اداره قرارداد، امکانپذیر میشود. سئوال اینست که آیا استقلال خصوصی میتواند جنبه مثبت آزادی، تلقی شود و از استثمار طرفها جلوگیری نماید؟ با مطالعه تطبیقی در حقوق آلمان و انگلیس خواهیم دید اصل استقلال خصوصی با اتکاء به حقِ خودتعیینگری، وجه مثبت آزادی قراردادی تلقی گردیده که درحمایت ازطرف ضعیف قراردادی ومقابله با شروط غیرمنصفانه، مبنایی مهم، برای رعایت حقوق بنیادین بشری است. در حقوق ایران اصل مزبور را میتوان با کمکِ اصول و مبانی، استخراج نمود که بر جنبه منفیِ آزادی قراردادی حاکمیت داشته و اصلی چون لزوم را تخصیص میزند. | ||
تازه های تحقیق | ||
امامی، سید حسن، حقوق مدنی، (تهران: انتشارات اسلامیه، جلد اول، چاپ پنجم، 1383). امامی، سید حسن، حقوق مدنی، (تهران: انتشارات اسلامیه، جلد دوم، چاپ هفتم، 1371). شهیدی، مهدی، «وضعیت حقوقی تصرفات شریک در مال مشاع»، فصلنامه حق (مطالعات حقوقی و قضایی)، شماره 6، (1365). عبادی بشیر، مقصود، «اجاره مال مشاع»، مجله کانون سردفتران و دفتریاران، شماره 88، (1387). جمعی از نویسندگان حوزه علمیه قم، فصلنامه فقه اهل بیت، شماره63-64 (1389). کاتوزیان، ناصر، عقود معین، (تهران: شرکت سهامی انتشار، جلد اول، چاپ چهارم، 1373). کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی؛ عقود معین، (تهران: انتشارات مدرس، جلد دوم، 1374). القران الکریم. اردبیلی، احمد، مجمع الفائده و البرهان، (قم: جامعه مدرسین، ۱۳۶۶). ابن منظور، لسان العرب، (بیروت: دارالاحیا التراث العربی، ۱۴۱۷ ق). بحرانی، یوسف، حدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، (قم: مؤسسه نشر اسلامی، جلد 19، 1363 ه.ق). خمینی، سیدروح الله، تحریر الوسیله، (قم: مؤسسه انتشارات دار العلم، المجلد الثانی، 1366). رشتی، میرزا حبیبالله، الاجاره، (چاپ سنگی، 1320 ه.ق). السنهوری، احمدعبدالرزاق، الوسیط فی الشرح قانون المدنی المصر، (بیروت: نشر دارالاحیاء، المجلد الثانی، 2008 م). شهید ثانی، مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، (قم: مؤسسه النشر الاسلامی، المجلد الاول، 1418 ه.ق). شیخ حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، (قم: مؤسسة آلالبیت، ج 19 ، چاپ اول، 1409 ق). طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، عروه الوثقی، (قم، المجلد الثانی، 1330 ه.ق). طباطبایی، سید علی، ریاض المسائل فی بیان احکام الشرع باالدلائل، (قم: مؤسسه النشر الاسلامی، المجلد الثانی، 1422 ه.ق). العبدی، عبدالصلاح، محاضرات عن قانون مدنی مصری، (قم، المجلد الثانی، 1423 ه.ق). علامه حلی، قواعد الاحکام، (قم: مؤسسه نشر اسلامی، 1413 ه.ق). کاسانی (قاسانی) ابوبکربن مسعود، کتاب بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، (بیروت: ؟؟؟، ج ۱، ۱۴۰۲/۱۹۸۲). محقق ثانی، جامع المقاصد فی شرح القواعد، (قم: مؤسسه آلالبیت، المجلد الاول، 1408 ه.ق). الناهی دکتر صلاح الدین، محاضرات عن القانون المدنی العراقی، شرکة الطبع والنشر الأهلیة، (بغداد: 1408 ه.ق). نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، (قم: دارالکتب الاسلامیه، جلد 23، چاپ سوم، 1367). نراقی، احمد، عوائد الایام، (قم: مرکز النشر التابع لمکتب الإعلام الإسلامی، ۱۴۱۷ ق/۱۳۷۵ ش). مظفر، محمدرضا، اصول الفقه، (قم: مؤسسه اسماعیلیان، چاپ دهم، ۱۳۸۰ ه.ش). Vermelle, George. les contrats speciaux, (Dalloz, 1996). http://nmrj.ui.ac.ir/article_17638.html
| ||
| کلیدواژهها | ||
| اصل استقلال خصوصی؛ حق خودتعیین گری؛ آزادی قراردادی؛ حمایت از طرف ضعیف؛ شروط غیرمنصفانه؛ حقوق بنیادین | ||
| اصل مقاله | ||
|
امامی، سید حسن، حقوق مدنی، (تهران: انتشارات اسلامیه، جلد اول، چاپ پنجم، 1383). امامی، سید حسن، حقوق مدنی، (تهران: انتشارات اسلامیه، جلد دوم، چاپ هفتم، 1371). شهیدی، مهدی، «وضعیت حقوقی تصرفات شریک در مال مشاع»، فصلنامه حق (مطالعات حقوقی و قضایی)، شماره 6، (1365). عبادی بشیر، مقصود، «اجاره مال مشاع»، مجله کانون سردفتران و دفتریاران، شماره 88، (1387). جمعی از نویسندگان حوزه علمیه قم، فصلنامه فقه اهل بیت، شماره63-64 (1389). کاتوزیان، ناصر، عقود معین، (تهران: شرکت سهامی انتشار، جلد اول، چاپ چهارم، 1373). کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی؛ عقود معین، (تهران: انتشارات مدرس، جلد دوم، 1374). القران الکریم. اردبیلی، احمد، مجمع الفائده و البرهان، (قم: جامعه مدرسین، ۱۳۶۶). ابن منظور، لسان العرب، (بیروت: دارالاحیا التراث العربی، ۱۴۱۷ ق). بحرانی، یوسف، حدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، (قم: مؤسسه نشر اسلامی، جلد 19، 1363 ه.ق). خمینی، سیدروح الله، تحریر الوسیله، (قم: مؤسسه انتشارات دار العلم، المجلد الثانی، 1366). رشتی، میرزا حبیبالله، الاجاره، (چاپ سنگی، 1320 ه.ق). السنهوری، احمدعبدالرزاق، الوسیط فی الشرح قانون المدنی المصر، (بیروت: نشر دارالاحیاء، المجلد الثانی، 2008 م). شهید ثانی، مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، (قم: مؤسسه النشر الاسلامی، المجلد الاول، 1418 ه.ق). شیخ حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، (قم: مؤسسة آلالبیت، ج 19 ، چاپ اول، 1409 ق). طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، عروه الوثقی، (قم، المجلد الثانی، 1330 ه.ق). طباطبایی، سید علی، ریاض المسائل فی بیان احکام الشرع باالدلائل، (قم: مؤسسه النشر الاسلامی، المجلد الثانی، 1422 ه.ق). العبدی، عبدالصلاح، محاضرات عن قانون مدنی مصری، (قم، المجلد الثانی، 1423 ه.ق). علامه حلی، قواعد الاحکام، (قم: مؤسسه نشر اسلامی، 1413 ه.ق). کاسانی (قاسانی) ابوبکربن مسعود، کتاب بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، (بیروت: ؟؟؟، ج ۱، ۱۴۰۲/۱۹۸۲). محقق ثانی، جامع المقاصد فی شرح القواعد، (قم: مؤسسه آلالبیت، المجلد الاول، 1408 ه.ق). الناهی دکتر صلاح الدین، محاضرات عن القانون المدنی العراقی، شرکة الطبع والنشر الأهلیة، (بغداد: 1408 ه.ق). نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، (قم: دارالکتب الاسلامیه، جلد 23، چاپ سوم، 1367). نراقی، احمد، عوائد الایام، (قم: مرکز النشر التابع لمکتب الإعلام الإسلامی، ۱۴۱۷ ق/۱۳۷۵ ش). مظفر، محمدرضا، اصول الفقه، (قم: مؤسسه اسماعیلیان، چاپ دهم، ۱۳۸۰ ه.ش). Vermelle, George. les contrats speciaux, (Dalloz, 1996). http://nmrj.ui.ac.ir/article_17638.html
| ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,791 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,260 |
||