مطالعة تطبیقی اقوال شیعۀ امامیه و معتزلۀ بصره در «وجوب قبول توبه» بر خداوند | ||
| پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه | ||
| مقاله 1، دوره 3، شماره 4، فروردین 1401، صفحه 7-48 اصل مقاله (1.47 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcst.2021.60113.1056 | ||
| نویسندگان | ||
| زهره اخوان مقدم* 1؛ شهلا حقی2 | ||
| 1عضو هیئت علمی | ||
| 2مدرس حوزه | ||
| چکیده | ||
| یکی از معارف مهم و پربسامد قرآنی موضوع توبه است. توبه یا بازگشت، هم به خدا و هم به بنده نسبت داده میشود. در مباحث کلامی فرق، اگرچه در برخی مباحث بین شیعه و معتزله اتفاق نظر وجود دارد، اما در مسئلة قبول توبه، چنین نیست. معتزله بصره قائل است که قبول توبه برخداوند واجب عقلی است، و اگر قبول نکند فعل قبیح انجام داده، در حالی که اشاعره و شیعۀ امامیه و معتزلۀ بغداد معتقدند قبول توبه به دلیل تفضل خدا بر بندگان است. معتزله دو دلیل عقلی و یک دلیل قرآنی بر مدعای خود اقامه کرده، و اعتقادشان مبتنی بر مبنای «خلود در آتش برای گنهکار» میباشد. نتایج حاصل از این پژوهش که با روش تحلیلی_توصیفی انجام شده حاکی از آن است که چنین اعتقادی منتج به «تأثیرپذیری خدا از خلق» و نیز «مستحق مذمت بودنِ خدا» خواهدشد که هر دو محال است. طبق آیات متعدد، خداوند به گنهکار وعدة قبول توبه داده، و خُلف وعده قبیح است؛ پس قبول توبه عقلی نیست بلکه سمعی است، و چون خدا وعده قبول داده است، میپذیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلام شیعه؛ معتزله؛ توبه؛ واجب؛ وعدة الهی؛ خلود در عذاب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,131 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 640 |
||