زنان و نظم جنسیتی پدرسالار؛ روایت تاریخی از «زندگی خانوادگی» زنان در عصر قاجار | ||
| فصلنامه علوم اجتماعی | ||
| مقاله 5، دوره 27، شماره 91، زمستان 1399، صفحه 157-194 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjss.2021.63413.2439 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین شریفی ساعی* 1؛ تقی آزاد ارمکی2 | ||
| 1دکتری جامعه شناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2استاد جامعه شناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به دنبال آن است که با تابیدن نوری به زوایای تاریخ جنسیت در جامعه ایرانی، به تصویر دقیقتری از «وضعیت زنان و خانواده در دوران قاجار» دست یابد. مطالعه حاضر بر اساس تحلیل مضامین موجود در منابع و اسناد تاریخی انجامگرفته است. در این راستا، مجموعهای از سفرنامه ها، خاطرات، نشریات و اسناد تاریخی، مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفتند. یافته های این پژوهش نشان داد که زنان در عصر قاجار، از کمترین حقوق اجتماعی برخوردار بودند. آنها نه اختیاری برای ازدواج داشتند و نه توانی برای طلاق؛ نه آمدنشان به خانه شوهر با اراده خویشتن بود و نه رفتنشان به تصمیم خویش. همه زنان را در خیابان به یکشکل کرده بودند؛ همگی چادربهسر و روبنده بهصورت داشتند. نه انتخاب پوشش در بیرون خانه به اختیار آنها بود و نه کار و کوشش در درون خانه امانشان میداد. بردن نامشان ممنوع بود و «ضعیفه» خطابشان میکردند. نه نامی از آنها برده میشد و نه مقامی به آنها سپرده میشد. بیشتر، کالای جنسی بودند در دست مردان و بستری برای تولید فرزندان. گویی شهروندانی درجه دوم بودند در تاریخ ایران. در کودکی ازدواج میکردند و در جوانی پیر میشدند. هنوز کودکی نکرده، مادر میشدند و هنوز جوانی را ندیده، فرتوت میشدند. عمرشان کوتاه بود و بختشان سیاه. بهواقع دوره قاجار بر وفق زنان نبود؛ عصر، عصر پدرسالاری بود و سلطه مردانه، همه عرصه های زندگی آنان را درنوردیده بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زنان و خانواده؛ مطالعات جنسیت؛ پدرسالاری؛ جامعه شناسی تاریخی؛ دوران قاجار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,162 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,133 |
||