| تعداد نشریات | 62 |
| تعداد شمارهها | 2,323 |
| تعداد مقالات | 19,157 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,597,094 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 31,234,228 |
واکاوی تأثیر ذهنیت مدرن بر چگونگی برساختهشدن نظم سیاسی -اجتماعی مطالعه موردی، بررسی آراء دکتر شریعتی | ||
| پژوهش های راهبردی سیاست | ||
| دوره 11، شماره 40 - شماره پیاپی 70، اردیبهشت 1401، صفحه 9-42 اصل مقاله (624.69 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qpss.2021.55498.2656 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه کامرانی1؛ سمیه حمیدی* 2؛ پیمان زنگنه3 | ||
| 1کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| 2دانشیار علوم سیاسی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| 3عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| در ایران، نواندیشی در پی رویارویی ایرانیان با غیرغربی در عصر مشروطه پدیدار شد. نواندیشی دینی نیز بعنوان گونه ای از نواندیشی درصدد تلفیق دستاوردهای مدرن با گزاره های سنتی بوده است. مسأله نوشتار آن است که میزان تأثیر ذهنیت مدرن در برساخته شدن نظم سیاسی- اجتماعی مورد نظر شریعتی را بعنوان یکی از نواندیشان دینی ایران دهه چهل و پنجاه شمسی مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که ذهنیت مدرن و حتی نامدرن به معنای نحوه ادراک از مدرنیته بر نظام فکری شریعتی تأثیرگذار بوده است؛ به گونه ای که وی با تأثیرپذیری از اندیشه متفکرانی نظیر گورویچ و برگ، سوسیالیسم را بخوبی شناخت و با سارتر و اندیشه های اومانیستی او آشنا شد. ماسینیون نیز که قرائت عرفانی از اسلام داشت، او را بشدت تحت تأثیر قرار داد. او با تاثیرپذیری از مدرنیته و نامدرنیته و تلفیق آن با اصول اسلامی، نظم سیاسی و اجتماعی مطلوب خود را بر مدار امت و امامت و دموکراسی متعهد پیریزی نمود. این پژوهش میکوشد بر اساس نظریه سه گانۀ لاکان، خوانش شریعتی از ذهنیت مدرن و بهرهگیری وی از گزاره های نامدرن را در جهت ایجاد نظم سیاسی- اجتماعی مطلوب با روش توصیفی و تحلیلی مورد بررسی و کنکاش قرار دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نواندیشی دینی؛ شریعتی؛ سهگانه لاکانی؛ ذهنیت مدرن؛ نظم سیاسی- اجتماعی مطلوب | ||
| مراجع | ||
|
آبراهامیان، یرواند، (1377)، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
- آقاجری، هاشم، (1382)، شریعتی، متفکر فردا، تهران: ذکر.
- احمدی، حمید، (1380)، شریعتی در جهان (نقش دکتر علی شریعتی در بیداری اسلامی)، تهران: شرکت سهامی انتشار.
- ادیبزاده، مجید، (1389)، مدرنیته زایا و تفکر عقیم: چالش تاریخی دولت مدرن و باروری علوم انسانی در ایران، تهران: ققنوس.
- استاوراکاکیس، یانیس، (1392)، لاکان و امر سیاسی، ترجمه محمدعلی جعفری و محمد ابراهیم طاهائی، تهران: ققنوس.
- امامجمعهزاده، سیدجواد و روحانی، حسین، (1386)، «بررسی تطبیقی دموکراسی غربی با دموکراسی متعهد دکتر علی شریعتی»، مجله علوم اجتماعی (دانشگاه فردوسی مشهد)، شماره 9، صص 78-59.
- اونز، دنیل، (1387)، فرهنگ مقدماتی اصطلاحات روانکاوی لکانی، ترجمه مهدی پارسا و مهدی رفیع، چاپ دوم، تهران: گام نو.
- بروجردی، مهرزاد، (1393)، روشنفکران ایرانی و غرب: سرگذشت نافرجام بومیگرایی، ترجمه جمشید شیرازی، تهران: نشر فرزان روز.
- پیران، پرویز، (1382)، «جامعهای پیچیده با مردمی پیچیده»، ماهنامه نامه، شماره 29، ص 15.
- حسینیان، روحالله، (1388)، درآمدی بر انقلاب اسلامی ایران، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- دژاکام، محمدیاسین، (1380)، شریعتی و بازفهمی دین، تهران: ذکر.
- رایت، الیزابت، (1394)، لکان و پسافمنیسم، ترجمه محمود مقدس، تهران: مهرگان خرد.
- رجایی، فرهنگ، (1387)، مشکلۀ ایرانیان، تهران: نشر علمی فرهنگی.
- رشیدی، احمد، (1391)، درآمدی تطبیقی بر مدرنیت و اصالتگرایی فرهنگی در روسیه و ایران، بابلسر: انتشارات دانشگاه مازندران.
- رهنما، علی، (1381)، مسلمانی در جستجوی ناکجاآباد، زندگینامه سیاسی علی شریعتی، ترجمه کیومرث قرقلو، تهران: نشر گام نو.
- شریعترضوی، پوران، (1374)، طرحی از یک زندگی، تهران: نشر چاپ پخش.
- شریعتی، علی، (1357)، خودسازی انقلابی، تهران: حسینیه ارشاد.
- ________، (1360)، چه باید کرد؟، مجموعه آثار، جلد 20، تهران: چاپ پخش.
- ________، (1367)، هبوط در کویر، مجموعه آثار، جلد13، تهران: چاپ پخش
- ________، (1368)، علی(ع)، مجموعه آثار، جلد26، تهران: نشرآمون.
- ________، (1370)، تاریخ تمدن، مجموعه آثار، جلد11، چاپ دوم، تهران: انتشارات قلم.
- ________، (1372)، جهانبینی و ایدئولوژی، مجموعه آثار، جلد 23، تهران: انتشار.
- ...................، (1373)، بازگشت به خویشتن، مجموعه آثار، جلد 4، چاپ چهارم، تهران: انتشارات الهام.
- ________، (1379)، تاریخ و شناخت ادیان (1و2)، جلد 15و16، تهران: انتشار
- ________، (a1380)، جهتگیری طبقاتی اسلام، جلد 10، تهران: قلم.
- ________، (b1380)، ما و اقبال، مجموعه آثار، جلد 5، تهران: الهام.
- ________، (1382)، اسلامشناسی (1)، جلد16، تهران: قلم.
- ________، (1382)، اسلامشناسی (2)، جلد17، تهران: قلم.
-________، (1384)، تاریخ تمدن، مجموعه آثار، جلد 11، چاپ هفتم، تهران: چاپ پخش.
-________، (1391)، با مخاطب آشنا، مجموعه آثار، جلد 1، چاپ هفتم، تهران: چاپ پخش.
- عظیمینژادان، علی، (1380)، «شریعتی، مدرنیته و غربشناسی»، بازتاب اندیشه، شماره 15، صص 55-51.
- علیجانی، رضا، (1382)، شریعتی شناسی(3)، باز صفها اشتباه نشود، تهران: یادآوران.
- فتوحی، محمود، (1380)، مجموعه مقالات همایش بازشناسی اندیشههای دکتر علی شریعتی، سبک و ایده در آثار شریعتی، مشهد: دانشگاه فردوسی.
- فغفور مغربی، حمید، (1380)، «نقش شریعتی در احیای تفکر دینی در عصر حاضر»، مجموعه مقالات همایش بازشناسی اندیشههای دکتر علی شریعتی، جلد2، مشهد: دانشگاه فردوسی.
- قادری، حاتم، (1380)، فلسفه سیاسی کلاسیک اسلامی، تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
- قیصری، علی، (1383)، روشنفکران ایران در قرن بیستم، ترجمه محمد دهقانی، تهران: انتشارات هرمس.
- کاظمی، عباس، (1383)، جامعهشناسی روشنفکری دینی در ایران، تهران: انتشارات طرح نو.
- کلانتری، عبدالحسین، (1389)، دیباچهای بر سطوح تحلیلی، سنت و تجدد، قم: کتاب طه.
- گودرزی، غلامرضا، (1386)، تجدد نا تمام روشنفکران ایران، تهران: اختران.
- متولی، علیرضا؛ نادری، ناصر؛ نجفی، عبدالمجید؛ حسنزاده، فرهاد و اصلانی، محمدرضا، (1387)، احیاگران: زندگینامه امام خمینی، استاد مطهری، دکتر علی شریعتی، سید جمالالدین اسدآبادی و محمد اقبال لاهوری، تهران: مؤسسه نشر و تحقیقات ذکر.
- محمودی، سیدعلی، (1393)، نواندیشان ایرانی، نقد اندیشههای چالشبرانگیز و تاثیرگذار ایران معاصر، تهران: نشر نی.
- منوچهری، عباس، (1396)، رهیافت و روش در علوم سیاسی، با همکاری محمدرضا تاجیک ... [و دیگران]، چاپ هشتم، تهران: سمت.
- موللّی، کرامت، (1386)، مبانی روانکاوی فروید-لکان، چاپ سوم، تهران: نشر نی.
- میلانی، عباس، (1378)، تجدد و تجدد ستیزی در ایران، تهران: نشرآتیه [اختران].
- نجفزاده، مهدی، (1394)، «حیث خیالی قانونگذار در دورۀ تکوین سیاست مدرن در ایران»، ممالک محروسه (پژوهشهای قاجاریهشناسی)، شماره 1، صص 181-165.
- هومر، شون، (1388)، ژان لاک، ترجمه محمدعلی جعفری و محمد ابراهیم طاهائی، تهران: ققنوس.
- یوسفی میانجی، عبدالرضا، (1380)، «بررسی تطبیقی اندیشههای استاد مطهری و دکتر شریعتی»، کیهان فرهنگی، شماره 175، صص17-12.
References Abrahamian, Ervand, (1989), Radical Islam: The Iranian Mojahedin, London: I.B.Tauris. - Freud, S, (1966), Identification, In Essaisde Psychanalyse, Paris: Payot. - Laca. J, (1993), The Seminar of Jacques Lacan, Book III: The Psychoses (1955-56), Trans & Notes: R. Grigg. London: Routledge. - Lacan, J, (1988), The Seminar. Book II, The Seminar of Jacaues Lacan, Book II: The Ego in Freuds Theory and in the Tecnique of psgch, Analysis, 1954-55, Trans, Sglvana. - Lacan. J, (1973), Les quatre concepts fondamentaux de la psychanalyse, Paris: Seuil. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 21,972 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,951 |
||