عدم انتساب جبر به اشاعره با محوریت حکمت متعالیه | ||
| پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه | ||
| مقاله 2، دوره 3، شماره 4، فروردین 1401، صفحه 46-71 اصل مقاله (1.21 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcst.2022.65151.1071 | ||
| نویسندگان | ||
| طیبه خسروی* 1؛ علی الله بداشتی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه و کلام دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 2استاد فلسفه و کلام دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| مکتب اشعری در توحید افعالی همانند شیعه، تمام امور هستی را به خداوند نسبت میدهد و اراده انسان را در هر لحظه محتاج علت میداند. لذا تفسیر نظریه کسب به جبر، قابل تردید و بررسی میباشد. در پی بررسی دقیقتر انتساب جبر به اشاعره، از دو طریق موضوع بررسی شده است. تفاوت قدرت و اراده در انسان و همچنین اعتقاد به قضا وقدر و رابطه آن با اختیار انسان با محوریت نظرات صدرا و مقایسه آن با نظریه کسب اشعری و روشن شد که نمیتوان نظریه کسب را بر جبر حمل کرد. بنابراین با پاسخ به سوالاتی همچون ارتباط قضا و قدر با اختیار در شیعه و اشاعره و از طرفی مقایسه دیدگاههای آنان در جبر و اختیار انسان، همچنین از دقت در تفاوت اراده و قدرت، و از سوی دیگر توجه به اصل نیازمندی دائمی ممکنات به علت، منتج میشود که انسان همواره در هر فعلی نیازمند اعطای قدرت میباشد تا فعل ارادی انجام دهد و این به معنی جبر نیست بلکه توحید افعالی نیز بیانگر این مفهوم میباشد و در نهایت موید آن نیز نظر ملاصدرا مبنی بر اینکه خداوند علت قریب و بعید است؛ با نظریه کسب قابل تطبیق است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جبر و اختیار؛ قضا و قدر؛ اشاعره؛ نظریه کسب؛ حکمت متعالیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 902 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 568 |
||