مقدمه ای بر قومجانورشناسی به عنوان بخشی از دانش سنتی با نمونههایی از دانش قومجانورشناسی ساکنان منطقهی حفاظت شدهی اشترانکوه در استان لرستان | ||
| دو فصلنامه دانش های بومی ایران | ||
| مقاله 9، دوره 8، شماره 16، اسفند 1400، صفحه 297-342 اصل مقاله (865.57 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjik.2023.69007.1322 | ||
| نویسندگان | ||
| لیلا لیریائی* 1؛ محمد عواطفی همت2؛ علی جهانی3 | ||
| 1دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 2استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار پژوهشکده محیط زیست و توسعه سازمان حفاظت محیط‏زیست | ||
| چکیده | ||
| قومجانورشناسی یا اتنوزئولوژی مطالعه تعامل بین گروههای انسانی و جانوران اهلی و وحشی اطراف آنها است. این دانش جنبههای نامگذاری، شناسایی عادتهای غذایی، تولیدمثلی و زیستگاهی، دشمنان طبیعی، بیماریهای جانوران و شیوه درمان آنها، محافظت انسانها از خطر جانوران، استفادههای دارویی، غذایی، زینتی، مذهبی و روحانی انسان از جانوران، و تشریح روابط و شیوههای تعامل با حیوان برای اهداف حفاظتی و همانند آنها است. هدف مقاله معرفی دانش قومجانورشناسی در پهنه پژوهشهای دانش بومی است. ابتدا دانش سنتی، اکولوژی قومی، زیستشناسی قومی و زمینههای خرد آن از جمله جانورشناسی قومی تشریح شده است و با مرور نمونههای کلاسیکی از میراث ایرانی همانند بازنامه و کبوترخانه و نمونههای جدیدی از پژوهشهای بینالمللی تلاش شده زمینههای پژوهشی مرتبط با جانورشناسی قومی معرفی گردد. در ادامه نمونههایی از دانش قومجانورشناسی ساکنان منطقهی حفاظت شدهی اشترانکوه در مورد خصوصیات زیستگاهی، عادتهای لانهگزینی، غذایی و دشمنان گونههای جانوری کبک، تشی و خرس قهوهای تشریح گردیده است. هر سه گونه توسط انسان شکار میشوند. کیسهی صفرا از اجزای پرکاربرد این گونهها است که با اهداف گوناگونی از جمله برای تسکین درد، درمان بیماریها و باورها مورد استفاده قرار میگیرد. یافتهها نشان میدهد آگاهیهای قومجانورشناسی میتواند مدیریت پایدار حیات وحش در سطح محلی را یاری نماید | ||
| کلیدواژهها | ||
| اتنوزئولوژی؛ حیات وحش؛ زیستشناسی حفاظت؛ دانش بومی؛ مدیریت پایدار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,028 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 799 |
||