تحلیل نشانهشناسی مفهوم"آیه" در قرآن با کاربست مدل ارتباطی یاکوبسن | ||
| پژوهشنامه معارف قرآنی | ||
| مقاله 2، دوره 14، شماره 52، 1402، صفحه 29-60 اصل مقاله (1.44 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/rjqk.2023.72821.2789 | ||
| نویسندگان | ||
| شیما حمیدى* 1؛ علیرضا قائمی نیا2؛ محمدعلی رضایی اصفهانی3 | ||
| 1دانش آموخته گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی قم، قم، ایران | ||
| 2دانشیار گروه معرفت شناسی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران | ||
| 3استاد گروه علوم قرآن و حدیث جامعه المصطفی العالمیه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| نشانهشناسی دانشی است که به بررسی نظامهای نشانهای نظیر زبانها میپردازد. قرآن کریم نیز به عنوان مجموعهای از نشانههای زبانی از این منظر مورد بررسی قرار میگیرد. این دانش همانند ابزاری توانمند از طریق ارائه تحلیلهای ساختاری به فهم دلالتهای متن یاری میرساند. مدلهای ارتباطی یکی از ارکانهای مهم در تحلیلهای زبانشناسی به شمار میرود. در این میان مدل ارتباطی یاکوبسن یکی از مدلهای مطرح در حوزه مطالعات نشانهشناسی به شمار میرود. در این مدل ارتباطی، به بررسی نقشهای زبانی بر اساس عناصر اصلی تشکیل دهنده ارتباط پرداخته میشود. در این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی به تحلیل نشانهشناختی واژه «آیه» در قرآن در مصادیق نشانههای آفاقی، انفسی، معجزه و عبارت زبانی در قالب مدل ارتباطی یاکوبسن پرداخته میشود و دلالتهای آن استخراج میگردد. بررسی کارکردهای زبانی واژه «آیه» در مصادیق گوناگون با استفاده از مدل ارتباطی یاکوبسن در نشانهشناسی ویژگیهای مشترکی نظیر جنبه غیبی داشتن، تأمل و کارکرد ارجاعی مشترک را برای رمزگان اثبات مینماید و دو سطحی بودن (دنیوی و اخروی) نشانهها را به نمایش میگذارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن؛ نشانهشناسی؛ آیه؛ مدل ارتباطی؛ یاکوبسن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 965 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 811 |
||