ساختار روابط مسلمانان از رهگذر تحلیل مضمون ارتباط ولایی در قرآن کریم | ||
| سراج منیر | ||
| مقاله 11، دوره 14، شماره 46، بهار 1402، صفحه 277-308 اصل مقاله (1.38 M) | ||
| نوع مقاله: علمی- ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ajsm.2023.64973.1778 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه علایی رحمانی* 1؛ زینب پورکاویان2؛ فرشته معتمد لنگرودی3 | ||
| 1دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه الزهراء س | ||
| 2دانشجوی دکتری گروه علوم قران و حدیث دانشگاه الزهراء(س) | ||
| 3پژوهشگر پسادکتری، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه الزهرا(س). تهران. ایران | ||
| چکیده | ||
| روابط افراد و جوامع مسلمان با دیگر افراد و ملل مسلمان و غیرمسلمان از موضوعاتی است که در آیات قرآن کریم بدان پرداخته شده است. لزوم مرزبندی از مسائل مرتبط به روابط مسلمانان است در اسلام و آیات الهی بدان تأکید شده است. گاه مرزبندی در حوزهی جغرافیایی و زمینی است؛ گاه در مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و دینی. با توجه بهضرورت مرزبندی اعتقادی، سیاسی و اجتماعی ایران اسلامی با دشمنان و لزوم اطاعت و تبعیت از قرآن کریم، پژوهش حاضر با استفاده از فرایند تحلیل مضمون و نرمافزار MAXQDA به بررسی آموزههای قرآنی در مرزبندی ارتباط ولایی پرداخته است. بررسی این آموزهها بیانگر آن است که در آیات الهی دربارهی این موضوع چهار رویکرد اثبات، نفی، نهی و ذم وجود دارد. مضمون اثبات به دو مضمون فرعی جبههی حق و جبههی باطل قابلتقسیم است. جبههی حق شامل مضامین پایه خداوند، پیامبر(ص)، مؤمنان و فرشتگان میشود و جبههی باطل شامل مضامین پایهی شیطان، طاغوت، کافران، یهود و نصارا و ظالمان میگردد. مضامین پایهی نفی نیز شامل سه گروه غیرخداوند، کافران و مؤمنان غیرمهاجر میشود. همچنین خداوند مؤمنان را از ارتباط ولایی با کافران، یهود و نصارا، مسخره و بازیگیرندگان دین، افراد مورد غضب الهی و دشمنان خود و خداوند نهی میفرماید و درنهایت، ولی قرار دادن شیطان و نسلش بهجای خداوند و ولی قرار دادن کافران نیز درآیات الهی مورد مذمت قرار گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مرزبندی ارتباط ولایی؛ قرآن کریم؛ اثبات؛ نفی؛ نهی؛ ذم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 585 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 582 |
||