نسبتسنجی خودشیفتگی در قرآن با روانشناسی | ||
| سراج منیر | ||
| مقاله 12، دوره 15، شماره 49، پاییز 1403، صفحه 353-386 اصل مقاله (1.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ajsm.2023.73853.1937 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود طباطبایی1؛ مریم صادری* 2؛ علیرضا حیدرزادگان3؛ محمدجواد عنایتی راد4؛ محمدجواد اصغری ابراهیم آباد5 | ||
| 1استادیار، گروه مدرسی معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3استادیار، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه زاهدان، ایران | ||
| 4استادیار، گروه مدرسی معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 5دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| خودشیفتگی در قرآن به عنوان یک رذیلت اخلاقی محسوب میشود که مشمول مذمت و عقوبت است، در حالی که در روانشناسی به عنوان نوعی اختلال شخصیتی تعریف میشود. پرسش اصلی این است که تفاوت خودشیفتگی در قرآن و روانشناسی چیست؟ چالش میان توصیف خودشیفتگی به عنوان اختلالی شخصیتی که دارای سویههای ناخودآگاه و ناارادی است و در مقابل آن، رذیلتی اخلاقی در قرآن که با اراده و آگاهی همراه است، اهمیت و ضرورت این پژوهش را نمایان میسازد. به این دلیل که خداوند حکیم قصد تربیت و هدایت انسانها را دارد، فردی که دچار اختلال غیرارادی است، مشمول سرزنش و عقوبت نمیشود. پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد کتابخانهای، وجوه اشتراک و افتراق خودشیفتگی را در این دو حوزه مورد بررسی قرار داده است. یافتهها نشاندهنده وحدت در مفهوم و نشانهها و تباین در سبب و منشأ خودشیفتگی هستند. از سیاق آیات مرتبط، میتوان نتیجه گرفت که سبب خودشیفتگی، ضعف معرفت توحیدی است؛ این موضوع با استناد به بافتار عقلانی وحی، به عنوان عملی آگاهانه و ارادی تلقی میشود و بنابراین مشمول مذمت و عقوبت خواهد بود. اما در روانشناسی، فرد در ایجاد اختلال شخصیتی نقشی ندارد. با این حال، از آنجا که این اختلال معمولاً در کارکردهای اساسی روانی افراد و به تبع آن، در قدرت اراده و تمییز آنها خللی ایجاد نمیکند، طبق اصول روانشناسی، فرد خودشیفته نیز نسبت به اعمال خود مسئول است و داشتن اختلال خودشیفتگی، موجب سلب مسئولیت از او نمیشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شبههپژوهی؛ تقابل علم و دین؛ اختلال شخصیت خودشیفته؛ مسئولیت اخلاقی؛ اراده؛ قوۀ تمییز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,794 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 494 |
||