رهیافت عرفانی به آیۀ مباهله با تأکید بر واژۀ «انفسنا» | ||
| پژوهشنامه معارف قرآنی | ||
| مقاله 7، دوره 14، شماره 54، 1402، صفحه 215-244 اصل مقاله (1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/rjqk.2023.74661.2843 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی حسن آهنگری* 1؛ محمد نصیری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری تخصصی رشته تصوف و عرفان اسلامی دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| 2عضو هیات علمی دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در آیۀ مباهله - 61 آل عمران، خداوند متعال از علی بن ابیطالب(ع) به عنوان نفس رسول خاتم(ص) یاد کرده است. بررسی تاریخی و روایی در منابع شیعه و اهل سنت، مشخص میکند که عبارت «انفسنا» صرفاً به شخص حضرت علی(ع) تعلق دارد و در این خصوص اختلافی بین فریقین نیست. از منظر کلامی آیۀ شریفه دلیلی بر ولایت معنوی و سیاسی آن حضرت(ع) دانسته شده است. چنان که به لحاظ فلسفی این واژۀ بر نوع خاصی از قرب و نزدیکی بین رسول اکرم(ص) و امیرمؤمنان(ع) دلالت دارد .این که در رویکرد عرفانی این واژه به چه معنا و ابعاد مفهومی- ظاهری و باطنی آن چگونه قابل تبیین و دارای چه دلالت هستیشناختی است، مسأله این پژوهش است. به نظر میرسد همه معانی پیش گفته ناظر به رویکردهای مختلف در رهیافت عرفانی به این آیه و واژۀ «انفسنا» متبلور و افق معنایی معجزهگون یافته باشد. چرا که در این رهیافت، واژۀ «انفسنا» اشاره به حقیقتی ملکوتی دارد که از آن به نفس واحد و حقیقت وجودی یکسان خاتم رسولان الاهی حضرت محمد(ص) و خاتم اولیای الاهی، علی بن ابیطالب(ع) تعبیر میگردد. در پژوهش پیش رو کوشش شده است به روش تحلیلی، و با تکیه بر متون تفسیری -عرفانی، پنجرهای از این منظر به آیۀ شریفه گشوده و با تأکید بر واژه «انفسنا» ابعادی از هستیشناسی عرفانی این واژه بازنمایی گردد تا افزون بر راه یافتن به بطنی از بطون آیه، دریچهای به فهم آیات و کلمات قرآن به طور عام و ژرفای کلام رضوی(ع) در ذیل این آیه و اصطلاح «انفسنا» به طور خاص بگشاید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن؛ عرفان؛ مباهله؛ أنفسَنا؛ علیبن ابیطالب(ع) | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,021 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 582 |
||