چهرهگردانی شخصیتها در حکایتهای عرفانی بر اساس نوزده متن عرفانی | ||
| متن پژوهی ادبی | ||
| مقاله 4، دوره 30، شماره 108، تابستان 1405، صفحه 9-38 اصل مقاله (918.31 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ltr.2024.69919.3614 | ||
| نویسنده | ||
| امیرحسین مدنی* | ||
| گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران؛ | ||
| چکیده | ||
| چکیده تأمّل در برخی حکایتها و روایتهای متون عرفانی نشان میدهد که برخی از شخصیتها و قهرمانان این حکایتها، گاه چهرهگردانی میکنند و شخصیت یک حکایت با حکایت کتاب دیگر، علیرغم درونمایه و عناصر مشترک، تفاوت دارد. هر شخصیت از آنجا که اصلیترین عنصر طرح داستاناست، کنش و خویشکاری خاص خود را دارد و بدین لحاظ کارکردها و شخصیتها تفکیکناپذیرند. با توجه به این اصل مهم، نویسندگان و راویان متونِ عرفانی به منظور تنوّع و جذابیّت بیشتر حکایت و افزودن به ظرفیت نمایشی آن برای تسهیل آموزههای معرفتی و همچنین اثربخشی بیشتر در مخاطب، بهکرّات شخصیت حکایت منقول خود را تغییر میدادهاند و این تحوّل، حدأقل از دو شخصیت شروع شده و گاه تا چهارده چهرهگردانی ادامه داشتهاست. نگارنده در این پژوهش کوشیدهاست تا با روش توصیفی - تحلیلی، چهرهگردانی شخصیتها را در نوزده متن عرفانی از قرن چهارم تا حدأکثر قرن نهم هجری بکاود و با گزینش سیوپنج حکایت مرتبط با موضوع، به دلایل و انگیزههای این شگرد حکایتنویسی اشاره کند و نشان دهد تا چه حد روحیات و تجارب عرفانی مؤلّف و گرایشهای ایدئولوژیک و آرزونگری و آرزونگاریهای وی و همچنین وفاداری به متن و مأخذ نخستینی که در اختیار داشتهاست، در چهرهگردانی شخصیتهای حکایت مؤثّر بودهاست | ||
| کلیدواژهها | ||
| متون عرفانی؛ حکایتها؛ شخصیتها؛ چهرهگردانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 588 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 536 |
||