عوامل اثرگذار بر درآمد مالیاتی و برآورد روند ضمنی تلاش مالیاتی در ایران | ||
| پژوهشنامه اقتصادی | ||
| مقاله 8، دوره 23، شماره 88 - شماره پیاپی 1، بهار 1402، صفحه 203-239 اصل مقاله (1.44 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/joer.2024.77050.1174 | ||
| نویسندگان | ||
| رقیه شجاعالدین1؛ مجید صامتی* 2؛ زهرا دهقان شبانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری رشته علوم اقتصادی، دانشگاه اصفهان، ایران | ||
| 2استاد، گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 3دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| توجه به نقش کلیدی درآمدهای مالیاتی بهعنوان مهمترین منبع تأمین مالی دولتها، ضرورت دریافت مالیات از ظرفیتهای بالقوه اقتصادی و اهمیت برآورد تلاش مالیاتی به روشی دقیق و بدون اریب را آشکار میسازد. در پژوهش حاضر، با در نظر گرفتن تلاش مالیاتی بهعنوان متغیر غیرقابل مشاهده در تابع درآمد مالیاتی و ایجاد یک مدل فضا-حالت با بهکارگیری الگوریتم فیلتر کالمن، به برآورد تلاش مالیاتی در ایران با در نظر گرفتن شش متغیر و طی دوره زمانی1970 تا 2021 مبادرت شد. نتایج تخمینها حاکی از آن بود که درآمد سرانه و سهم بخش کشاورزی به ترتیب دارای اثر مثبت و منفی بر نسبت درآمد مالیاتی هستند. سایر متغیرها دارای کشش منفی بودند. با توجه به ضرایب توان دوم مثبت دو متغیر درجه پولیشدن و بازبودن اقتصاد، اثر این متغیرها بر نسبت مالیاتی در سطوح اولیه منفی است اما با عبور از نقطه مینیمم، تغییر علامت داده و مثبت خواهد شد. این روند برای دو متغیر سهم بخش صنعت و خدمات، به دلیل منفی بودن ضرایب توان دوم آنها، متفاوت است. اثر این متغیرها بر نسبت مالیاتی، پیش از رسیدن به نقطه بیشینه مثبت بوده و پس از عبور از مقدار ماکزیمم منفی میگردد. تلاش مالیاتی نیز در ایران طی سالهای مورد بررسی پژوهش بیش از 25/0 نبوده است که نشاندهنده شکاف زیاد میان درآمد مالیاتی بالفعل و ظرفیت مالیاتی بالقوه در ایران است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تلاش مالیاتی؛ درآمد مالیاتی؛ روند ضمنی؛ الگوریتم کالمن فیلتر؛ رویکرد فضا-حالت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,080 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 802 |
||