شرّ و بازنمایی آن در هستیشناسی ناصرخسرو | ||
| حکمت و فلسفه | ||
| مقاله 2، دوره 20، شماره 77، بهار 1403، صفحه 31-57 اصل مقاله (633.42 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/wph.2024.74895.2169 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد علی خزانه دارلو1؛ مائده ملکی کلورزی* 2 | ||
| 1دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان،گیلان، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران | ||
| چکیده | ||
| دستهبندی امور به خیر و شر، به قدمت آفرینش انسان است و این نحوة مواجهة انسانهاست که خیر و یا شرّ بودن پدیدهها را تعیین میکند. شرّ، طیف وسیعی از مفاهیم را دربر میگیرد و یکی از مهمترین و بحثبرانگیزترین مفاهیم آن شرّ سیاسی است که از مهمترین شاخصهای آن، دوگانة دوست-دشمن و دغدغة کسب قدرت است. مذهب، با هدف ماندگاری و برای دفاع از مشروعیت خود، کارکرد دفاعی کلام را همسو با مقاصد سیاسی به کار میگیرد؛ درنتیجه، مذاهب و مرامها در تقابل با یکدیگر تعریف میشوند، شرّ نامیده میشوند و اقدام به نابودی دیگری میکنند. اسماعیلیه از مسیر کلام اسماعیلی و در تقابل و دشمنی با حکومت عباسی، عباسیان و پیروان آنها را به انواع شُرور منسوب و بهعنوان حکومت ظلم و جور و مصادیق بارز شرّ معرفی مینمایند. ناصرخسرو بهعنوان یک متفکر ردهبالای اسماعیلی، با بهرهگیری از ساختار تفکر اسماعیلیه، ضمن بیان چیستی شرّ و دستهبندی و بیان انواع آن، دوری از شرّ و نابودی دشمن را (که عامل اصلی شقاوت انسان است) لازم میداند. در این مقاله بر آنیم که با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیهبر نظریة «تخاصم» کارل اشمیت، بحث شرّ و دشمنی را در نظام فکری ناصرخسرو تحلیل کنیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شرّ؛ کلام سیاسی؛ تخاصم؛ اسماعیلیه؛ ناصرخسرو | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 596 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 458 |
||