رابطه مستقیم رحمت خداوند با عذاب ابدی از دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان با نظر به شبهات ابنعربی و ابنقیم | ||
| پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه | ||
| مقاله 6، دوره 5، شماره 8، فروردین 1403، صفحه 173-200 اصل مقاله (1.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcst.2024.80837.1174 | ||
| نویسندگان | ||
| یاسر تک فلاح* 1؛ حسین مدحج2 | ||
| 1گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی/دانشکده الهیات دانشگاه علامه طباطبائی/تهراه/ایران | ||
| 2دانشجوی رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی/دانشکده الهیات دانشگاه علامه طباطبائی/تهران/ایران/سطح 3 حوزه | ||
| چکیده | ||
| مسئله عذاب ابدی در جهنم، ازجمله مسائلی است که اختلافنظرهای فراوانی میان فلاسفه و متکلمان شیعه و سنی در آن وجود دارد؛ اگرچه، ظاهر بعض آیات قرآن صراحت در عذاب ابدی دارد اما برخی همچون ابن عربی، خلود در عذاب را محال و غیرممکن میدانند، برخی از اندیشمندان مانند ملاصدرا قائل به امکان هستند ولی در وقوع تردید میکنند و عدهای نیز همچون علامه طباطبایی عذاب ابدی را هم در امکان و هم در وقوع پذیرفتهاند. منشأ اصلی اختلافنظرها که موجب تفاوتهای چشمگیری حتی در تبیین بعضی از اسماء و صفات خداوند میشود؛ منافات عذاب ابدی با رحمت الهی است. بدین بیان که رحمت واسعه خداوند همه موجودات عالم را در بر میگیرد و مانع میشود. عدهای برای همیشه در جهنم بمانند و عذاب شوند؛ حال چگونه میتوان گفت عذاب ابدی رابطه مستقیم با رحمت واسعه خداوند دارد لذا این تحقیق به روش توصیفی و تحلیلی و با مراجعه به اسناد نوشتاری گردآوریشده و به یافتههای زیر دست پیدا کرده است؛ عذاب ابدی در جهنم، بهصراحت در قرآن بیانشده و قابل تأویل به معانی دیگر نیست، عذاب ابدی منافات با رحمت واسعه الهی ندارد بلکه لازمه و عین رحمت خداوند است و خداوند خصوص آن چیزهایى که انسان مستعد براى شقاوت، محتاج به آن شده که عبارت است از رسیدن شقاوتش به حد کمال و به حد صورت نوعیه، اعطاء و افاضه کند، حال اگر اثر دادن چنین صورت نوعیهای عذاب دائم باشد، منافاتى با رحمت عمومى خدا ندارد، بلکه این خود یکى از مصادیق رحمت خداوند، لازمه و مستتبع آن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عذاب ابدی؛ خلود؛ خلود در عذاب؛ خلود در جهنم؛ علامه طباطبایی؛ ابن عربی؛ ابن قیم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,086 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 528 |
||