آثار تعیینکنندههای کلان ـ خزانهای بر کسری خزانهای در ایران | ||
| پژوهشنامه اقتصادی | ||
| دوره 24، شماره 92 - شماره پیاپی 1، بهار 1403، صفحه 172-203 اصل مقاله (507.99 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/joer.2025.83075.1240 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیرا اجتهادی1؛ هاشم زارع* 2؛ مهرزاد ابراهیمی2؛ محمدعلی ابوترابی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. | ||
| 3استادیار اقتصاد، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش، با هدف تبیین پیوندهای واقعی-خزانهای، به شناسایی تعیینکنندههای کلان اقتصادی کسری خزانهای دولت در ایران طی سالهای 1972 تا 2020 (1399-1351) با استفاده از روش حداقل مربعات معمولی پویا (DOLS) میپردازد. یافتهها نشان میدهند که رشد اقتصادی، تورم، تمرکزگرایی، اندازه دولت بر حسب کارآیی و جمعیت نسبی در سن کار اثر مثبت بر کسری بودجه عملیاتی در ایران داشته و بر خلاف آن، باز بودن تجاری اثر منفی داشته است. فهم مشترک در دانش اقتصاد مبنی بر اثر مثبت کسری بودجه بر تورم (بهدلیل تأمین مالی آن از طریق چاپ پول)، در کنار یافته کلیدی این پژوهش مبنی بر اثر مثبت تورم بر کسری بودجه عملیاتی، گویای استقرار یک «دور نامبارک خودافزا» در اقتصاد ایران است. بر این اساس، به منظور کاهش نامتوازنیهای خزانهای، دلالت سیاستی کلی این پژوهش در حمایت از «پایبندی سخت» حاکمیت به انضباط بودجهای در پیوند با طراحی و پیادهسازی یک استراتژی رشد اقتصادی بر پایه ایجاد تغییرات تکنولوژیکی «سرمایهانسانیبر»، اقتصادی بازتر، تمرکززدایی خزانهای بیشتر، حداقل کردن برونرانی دولت و پرهیز از ایجاد انحرافهای قیمتی در بازارهای عوامل تولید، پیروی بخش عمومی از قیمتهای نسبی بازار آزاد، و شاخصسازی کامل و صریح در هر دو جانب درآمدها و هزینههای خزانهای است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کسری بودجه؛ پیوندهای واقعی-خزانهای؛ تورم؛ رشد؛ حداقل مربعات معمولی پویا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,092 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 714 |
||