تحلیل نظام روایی گفتمان خطبه 221 نهجالبلاغه در پرتو سیر تقابلی، تعاملی و تطابقی نشانه معناها | ||
| سراج منیر | ||
| مقاله 11، دوره 15، شماره 49، پاییز 1403، صفحه 323-352 اصل مقاله (978.88 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ajsm.2024.77246.1988 | ||
| نویسندگان | ||
| اعظم شمس الدینی فرد* 1؛ سمیرا حیدری راد2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه ولی عصر (عج)، رفسنجان، ایران | ||
| 2دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران | ||
| چکیده | ||
| در نشانه معناشناسیِ گفتمان با عملیاتی معنایی مواجه هستیم که در آن معنا با توجه به تقابل، تعامل یا تطبیقِ نشانههای کُنشی، شَوشی یا تنشی از موقعیتی ویژه برخوردار میشود و سوژه را تحت تأثیر خود قرار میدهد. درنهایت مجموعه این عناصر در فضای گفتمان، با توجه به فضای پیوست و گسست گفتمانی شرایط انتقال معنا را از تقابلات معنایی به تعامل و تطبیق معنایی فراهم میسازند. در جستار حاضر با بهرهگیری از رویکرد نشانه-معناشناسی نوین، به تحلیل و تطبیق فرآیند انتقال معنا در نظامهای نشانهایِ خطبه 221 نهجالبلاغة پرداخته شد. پژوهش پیش رو درصدد است تا با روش توصیفی-تحلیلی، از منظر نظامهای گفتمانی مؤلفههای شکلگیری فرآیندهای معنایی تقابلی، تعاملی و تطبیقی گفتمان را در کلام امام علی (ع) بررسی نماید. هدف پژوهش حاضر دریافت معنا در سطوح متفاوت گفتمانی و بررسی سیر انتقال نشانههای معنایی میباشد. درنتیجه؛ تحلیل نشانه-معناشناسی گفتمان مذکور نشان میدهد: تعامل میان گستره شناختی و فشاره عاطفی منجر به شکلگیری نظریه طرحواره تنشی میشود که برای تطبیق این پدیده زبانی کارآمد میباشد. در این طرحواره سوژه با انواع ساختار افزایشی، کاهشی، صعودی و نزولی برای دریافت «معنای مرگ و چگونگی رویارویی با آن» مواجه میشود. همچنین ارتباط تعاملی و تطابقی نظام نشانهای در این خطبه بهگونهای است که معنا تنها در صورتی قابل دریافت است که سوژه و دیگری بهطور همزمان حضور یابند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گفتمان؛ نشانه معناشناسی؛ نظام تقابلی؛ نظام درهمتنیده؛ نظام تطبیق؛ خطبه 221 نهجالبلاغه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 373 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 281 |
||