| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,250 |
| تعداد مقالات | 18,538 |
| تعداد مشاهده مقاله | 57,311,163 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,378,928 |
رویکردی نو پیرامون مفهوم بأس در روایات و رفع تعارضات روایی وکاربست های آن | ||
| سراج منیر | ||
| مقاله 6، دوره 16، شماره 51، مهر 1404، صفحه 145-173 اصل مقاله (1.29 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ajsm.2025.78878.2022 | ||
| نویسندگان | ||
| علی حسینی فر1؛ عبدالجبار زرگوش نسب* 2؛ نبی سبحانی3 | ||
| 1استادیار، گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی،دانشکده الهیات ومعارف اسلامی،دانشگاه ایلام،ایلام،ایران | ||
| 3استادیار گروه معارف اسلامی،دانشکده الهیات ومعارف اسلامی،دانشگاه ایلام،ایلام،ایران | ||
| چکیده | ||
| نفی بأس از جملهی تعبیرات پرکاربرد در منابع روایی است. مشهور فقهای امامیه، مفهوم نفی بأس را، در فرض تجرد از قرائن، جواز و نفی تحریم دانستهاند و اثبات بأس را مفید مطلق مبغوضیت و معنایی اعمّ از تحریم و کراهت برشمردهاند. واکاوی مفهوم بأس و دقت در کاربستهای قرآنی و روایی آن نشان میدهد که استعمال این مادهی لغوی در حوزهی تشریع، متناسب با مفهوم عذاب و عقاب است و به تبع این تناسب، بایستی، به اتخاذ رویکردی نو دربارهی این مفهوم پرداخت. به نظر میرسد مدلول نفی بأس، نفی تحریم و اثبات آن، اثبات تحریم است و دلالت اثبات بأس بر فساد، در گرو پذیرش استلزام فساد از تحریم مستفاد از آن است. به عبارت دیگر، اثبات بأس، بالمطابقة دلالتی بر فساد ندارد و استفادهی فساد از آن منوط به پذیرش ملازمهی نهی و فساد است که مشهور علمای اصول در عبادات آن را پذیرفتهاند و در معاملات از قبول آن سر باز زدهاند. در این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی مفاد این تعبیر پرداخته شده و سعی بر آن بوده است که با ارائهی رویکردی مستدل درباره مفهوم نفی بأس، به رفع پارهای از تعارضات روایی پرداخته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بأس؛ نفی بأس؛ جواز؛ تحریم؛ تعارض | ||
| مراجع | ||
|
إبندرید، محمد بن حسن. (1988 م). جمهرة اللغة. بیروت: دار العلم للملایین.
إبنفارس، أحمد. (1404 ق). معجم مقاییس اللغة. قم: مکتب الإعلام الإسلامی.
إبنمنظور، محمد بن مکرم. (1414 ق). لسان العرب. بیروت: دارصادر.
اردبیلی، احمد بن محمد. (1403 ق). مجمع الفائدة البرهان. قم: نشر جامعهی مدرسین حوزهی علمیهی قم.
أزهری، محمد بن أحمد. (1421 ق). تهذیب اللغة. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
اعتمادی، مصطفی. (1387 ش). شرح الرسائل. قم: نشر شفق.
انصاری، مرتضی بن محمدامین. (1428 ق). فرائد الأصول. قم: مجمع الفکر الإسلامی.
(1415 ق). کتاب المکاسب. قم: کنگرهی جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
ایروانی، علی بن عبدالحسین. (1406 ق). حاشیة المکاسب. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
آذرنوش، آذرتاش. (1383 ش). فرهنگ معاصر عربی ـ فارسی. تهران: نشر نی.
بحرالعلوم، سیدمهدی. (1427 ق). مصابیح الأحکام. قم: منشورات میثم التمار.
بحرانی، یوسف بن أحمد بن إبراهیم. (1406 ق). أجوبة المسائل البهبهانیة. قم: دار إحیاء الأحیاء لعلماء البحرین والقطیف والأحساء.
(1405 ق). الحدائق الناضرة. قم: نشر جامعهی مدرسین حوزهی علمیهی قم.
بشروی خراسانی، عبدالله بن محمد (فاضل تونی). (1441 ق). الوافیة. قم: مجمع الفکر الإسلامی.
جوهری، إسماعیل بن حماد. (1376 ق). الصحاح (صحاح اللغة). بیروت: دارالعلم للملایین.
حکیم، سیدمحسن. (1416 ق). مستمسک العروة الوثقی. قم: مؤسسة دار التفسیر.
حمیری، نشوان بن سعی. (1420 ق). شمس العلوم. دمشق: دار الفکر.
خراسانی، محمدکاظم. (1429 ق). کفایة الأصول، قم، مؤسسهی آل البیت.
خمینی، سیدروحالله (امام خمینی). (1415 ق). المکاسب المحرمة، قم: مؤسسهی تنظیم ونشرآثار امام خمینى.
(1421 ق). کتاب الطهارة. تهران: مؤسسهی تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، سیدمصطفی. (1418 ق). تحریرات فی الأصول. قم: مؤسسهی تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خوانساری، آقاحسین بن محمد. (بی تا). مشارق الشموس فی شرح الدروس. بیجا: بینا.
خویی، سیدابوالقاسم. (1413 ق). معجم رجال الحدیث. بیجا: بینا.
(1418 ق). موسوعة الإمام الخویی. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخویی.
سبزواری، سیدعبدالأعلی. (1413 ق). مهذب الأحکام. قم: مؤسسة المنار.
سبزواری، محمدباقر بن محمدمؤمن. (1247 ق). ذخیرة المعاد. قم: مؤسسهی آل البیت.
سیوری، مقداد بن عبدالله. (1404 ق). التنقیح الرائع لمختصر الشرائع. قم: نشر کتابخانهی آیتالله مرعشی نجفی.
سیستانی، سیدعلی. (1414 ق). الرافد فی علم الأصول. قم: مکتب آیة الله العظمی السید السیستانی..
شهید اول، محمد بن مکی. (1419 ق). ذکری الشیعة فی أحکام الشریعة. قم: مؤسسهی آل البیت.
(1414 ق). غایة المراد. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزهی علمیهی قم.
شهید ثانی، زینالدین بن علی. (1421 ق). رسائل الشهید الثانی. قم: نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزهی علمیهی قم.
شیخ حر عاملی، محمد بن حسن. (1409 ق). وسائل الشیعة. قم: مؤسسهی آل البیت.
صدر، سیدمحمد. (1420 ق). ما وراء الفقه. بیروت: دار الأضواء.
صدر، سیدمحمدباقر. (1417 ق). بحوث فی علم الأصول. قم: مؤسسهی دائرة المعارف فقه اسلامی.
طباطبایی یزدی، محمدباقر. (بی تا). وسیلة الوسائل فی شرح الرسائل. قم: بینا.
طباطبایی، سیدعلی بن محمد. (1418 ق). ریاض المسائل. قم: مؤسسهی آل البیت.
طوسی، أبوجعفرمحمد بن حسن. (1407 ق). تهذیب الأحکام. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
(1390 ق). الإستبصار. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
(1400 ق). النهایة فی مجردالفقه و الفتاوی. بیروت: دار الکتاب العربی.
عاملی، سیدجواد بن محمد. (1419 ق). مفتاح الکرامة. قم: نشر جامعهی مدرسین حوزهی علمیهی قم.
عراقی، آقاضیاءالدین. (1414 ق). شرح تبصرة المتعلمین. قم: نشر جامعهی مدرسین حوزهی علمیهی قم.
عسکری، حسن بن عبدالله. (1400 ق). الفروق اللغویة. بیروت: دار الآفاق الجدیدة.
علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر. (1412 ق). منتهی المطلب. مشهد: مجمع البحوث الإسلامیة.
علامه مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. (1410 ق). بحار الأنوار. بیروت: مؤسسة الطبع و النشر.
فاضل لنکرانی، محمد. (1409 ق). تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة (النجاسات و أحکامها). قم: بینا.
فراهیدی، خلیل بن أحمد. (1409 ق). کتاب العین. قم: نشرهجرت.
فیض کاشانی، محمدمحسن بن شاه مرتضی. (1496 ق). الوافی. اصفهان: کتابخانهی امام امیرالمؤمنین علی (ع).
قرشی، علیاکبر. (1371 ش). قاموس قرآن. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
کاشف الغطاء، جعفر بن خضر. (بی تا). شرح طهارة قواعد الأحکام. بیجا: مؤسسة کاشف الغطاء.
کاظمی، جواد بن سعید. (1365 ش). مسالک الأفهام فی إلی آیات الأحکام. تهران: کتابفروشی مرتضوی.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1429 ق). الکافی. قم: دار الحدیث.
مازندرانی، محمدهادی بن محمدصالح. (1429 ق). شرح فروع الکافی. قم: دار الحدیث.
مامقانی، عبدالله بن محمدحسن. (1350 ق). نهایة المقال. قم: مجمع الذخائر الإسلامیة.
مجلسی، محمدتقی. (1406 ق). روضة المتقین: مؤسسهی فرهنگی ـ اسلامی کوشانپور.
محقق کرکی، علی بن حسین. (1414 ق). جامع المقاصد. قم: مؤسسهی آل البیت.
مرتضی زبیدی، محمد بن محمد. (1414 ق). تاج العروس. بیروت: دار الفکر.
میرزای قمی، أبوالقاسم بن محمدحسن. (1413 ق). جامع الشتات. تهران: نشر مؤسسهی کیهان.
نائینی، محمدحسین. (1411 ق). کتاب الصلاة. قم: نشر جامعهی مدرسین.
نجفی، محمدحسن. (1404 ق). جواهر الکلام. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
نراقی، أحمد بن محمدمهدی. (1417 ق). عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام . قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
(1415 ق). مستند الشیعة. قم: مؤسسهی آل البیت.
همدانی، آقارضا بن محمدهادی. (1416 ق). مصباح الفقیه. قم: مؤسسة الجعفریة لإحیاء التراث. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 490 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 35 |
||