رویکردی نو پیرامون مفهوم بأس در روایات و رفع تعارضات روایی وکاربست های آن | ||
| سراج منیر | ||
| مقاله 6، دوره 16، شماره 51، مهر 1404، صفحه 145-173 اصل مقاله (1.29 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ajsm.2025.78878.2022 | ||
| نویسندگان | ||
| علی حسینی فر1؛ عبدالجبار زرگوش نسب* 2؛ نبی سبحانی3 | ||
| 1استادیار، گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی،دانشکده الهیات ومعارف اسلامی،دانشگاه ایلام،ایلام،ایران | ||
| 3استادیار گروه معارف اسلامی،دانشکده الهیات ومعارف اسلامی،دانشگاه ایلام،ایلام،ایران | ||
| چکیده | ||
| نفی بأس از جملهی تعبیرات پرکاربرد در منابع روایی است. مشهور فقهای امامیه، مفهوم نفی بأس را، در فرض تجرد از قرائن، جواز و نفی تحریم دانستهاند و اثبات بأس را مفید مطلق مبغوضیت و معنایی اعمّ از تحریم و کراهت برشمردهاند. واکاوی مفهوم بأس و دقت در کاربستهای قرآنی و روایی آن نشان میدهد که استعمال این مادهی لغوی در حوزهی تشریع، متناسب با مفهوم عذاب و عقاب است و به تبع این تناسب، بایستی، به اتخاذ رویکردی نو دربارهی این مفهوم پرداخت. به نظر میرسد مدلول نفی بأس، نفی تحریم و اثبات آن، اثبات تحریم است و دلالت اثبات بأس بر فساد، در گرو پذیرش استلزام فساد از تحریم مستفاد از آن است. به عبارت دیگر، اثبات بأس، بالمطابقة دلالتی بر فساد ندارد و استفادهی فساد از آن منوط به پذیرش ملازمهی نهی و فساد است که مشهور علمای اصول در عبادات آن را پذیرفتهاند و در معاملات از قبول آن سر باز زدهاند. در این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی مفاد این تعبیر پرداخته شده و سعی بر آن بوده است که با ارائهی رویکردی مستدل درباره مفهوم نفی بأس، به رفع پارهای از تعارضات روایی پرداخته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بأس؛ نفی بأس؛ جواز؛ تحریم؛ تعارض | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 660 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 163 |
||