ارزیابی انتقادی رویکرد حاکم بر نظرات شورای نگهبان در خصوص تحول نظام انتخاباتی مجلس شورای اسلامی | ||
| پژوهش حقوق عمومی | ||
| دوره 27، شماره 89، زمستان 1404، صفحه 315-354 اصل مقاله (2.1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjpl.2025.81413.3031 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد شعبانی جهرمی1؛ محمد بهادری جهرمی* 2؛ علیرضا مزینانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه حقوق عمومی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 3دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| انتخابات مجلس شورای اسلامی از ابتدا از طریق نظام اکثریتی و در اغلب موارد در حوزه‌های انتخابیه شهرستانی برگزار شده است. در ادوار مختلف مجلس، طرح‌هایی برای تحول الگوی کنونی به نظام انتخاباتی تناسبی در دستورکار قرار گرفته است. فارغ از انگیزه‌های نمایندگان مجلس در ارائه این طرح‌ها، به‌نظر می‌رسد که دو مسئله خطیر کارکرد ملی مجلس و استقرار عدالت انتخاباتی از رهگذر الگوی فعلی حاکم بر نظام انتخابات، امکان تحقق مطلوبی نداشته و تأمین آنها با استقرار نظام انتخاباتی تناسبی همخوانی بیشتری دارد. با وجود محسنات نظام انتخاباتی تناسبی، شورای نگهبان تاکنون مصوبات مجلس در راستای به‌کارگیری آن را حائز مغایرت‌های متعدد با قانون اساسی به‌ویژه اصول کلی آن دانسته است. از منظر شورای نگهبان، اجرای این نظام انتخاباتی منجر به تضعیف اتکای جایگاه نمایندگی به آرای عمومی، ایجاد بستر تبعیض ناروا در رقابت‌های انتخاباتی، کاهش مشارکت شهروندان در انتخابات و تضعیف وحدت و تعاون عمومی در حوزه‌های انتخابیه می‌شود. در این پژوهش با تحلیل نظرات مذکور، روشن شد که بخش قابل توجهی از استدلالات شورای نگهبان در این‌باره، از بنیان مستحکمی برخوردار نیست. حتی در مواردی مسجل شد که برخی از ابعاد نظام تناسبی نه‌تنها واجد این ایرادات نبوده، بلکه می‌توانند به‌عنوان ابزاری در راستای تحقق اهداف قانون اساسی تلقی شوند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نظام انتخاباتی؛ شورای نگهبان؛ مجلس شورای اسلامی؛ حوزه‌های انتخابیه؛ کرسی نمایندگی؛ قانون اساسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 722 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 308 |
||