دولت به عنوان سبب اقوی از مباشر در ارتکاب جرم | ||
| فصلنامه پژوهش حقوق کیفری | ||
| دوره 13، شماره 49، زمستان 1403، صفحه 127-172 اصل مقاله (877.85 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jclr.2025.75247.2611 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد رسول آهنگران* 1؛ اسماعیل هنری قانع2؛ میلاد حیدری3 | ||
| 1استاد گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکده ی الهیات، پردیس فارابی دانشگاه تهران. قم، ایران | ||
| 2دانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم. قم، ایران | ||
| 3دانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| حکومت، نسبت به اعمال زیانبار خود در کسوت مباشر و حتی سبب دارای مسئولیت کیفری است. مسئله‌‌ی اصلی در این پژوهش عبارت است از اینکه چگونه می‌‌توان حکومت را به عنوان سبب اقوی از مباشر، دارای مسئولیت کیفری دانست؟ زمانی می‌‌توان در حمایت از حقوق فردی و اجتماعی، دولت را مجرم دانست که سوء نیت مجرمانه یا تقصیر جزائی دولت محرز باشد. مسئولیت دولت می‌‌تواند ناشی از فعل و یا ترک فعل باشد. اعمال ارتکابی دولت سبب بسیاری از نتایج زیانباری اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که در جامعه رخ می‌‌دهند؛ بنابراین نمی‌‌توان برای هر عمل زیانبار مرتبط با دولت، به سبب اقوی از مباشر متوسل شد. بلکه زمانی امکان انتساب نتیجه‌‌ی مجرمانه به دولت در مقام سبب اقوی از مباشر وجود دارد که کنترل مستقیم و البته مؤثر دولت در تحقق نتیجه، عرفاً احراز شود. مجازات توده‌‌ی مردم در این حالت بر مدار عدالت نیست و اینکه مجری عدالت، خود سبب عمل مجرمانه است. با این حال تالی فاسدی نیز برای این تصور می‌‌توان قائل شد، مانند اینکه دولت در تمامی آثار زیانبار اجتماعی، اقتصادی و ... نقش مستقیم و یا غیرمستقیم دارد و از سوی دیگر اصل قانونی بودن جرم و مجازات و فردی بودن مسئولیت کیفری و برخی اصول حقوقی دیگر نیز با این نظریه می‌‌تواند خدشهدار شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جرم حکومتی؛ سبب اقوی از مباشر؛ تقصیر جزائی؛ مسئولیت کیفری حکومت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 994 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 499 |
||