بررسی تطبیقی اعاده معدوم از منظر امامیه و ماتریدیه | ||
| پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه | ||
| مقاله 6، دوره 6، شماره 10، فروردین 1404، صفحه 169-198 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcst.2025.85341.1227 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین عارفی نیا* 1؛ محمد رضاپور2؛ مصطفی سلطانی3 | ||
| 1سطح 4 حوزه علمیه قم و فارغالتحصیل دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| 2استادیار دانشگاه بین المللی المصطفی ، قم، ایران | ||
| 3دانشیار دانشگاه ادیان و مذاهب قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| چگونگی رستاخیز انسان در محشر از مباحث مهم مربوط به معاد در بین مذاهب است. این مقاله با گردآوری اطلاعات به روش کتابخانهای به روش تحلیلی ـ مقایسهای در مقام جواب به این سؤال است که از منظر امامیه و ماتریدیه، رستاخیز انسان در قیامت بهصورت اعاده عین معدوم خواهد بود یا تجمیع اجزای پراکنده خواهد بود؟ بهگونهای که اعاده و برگشت انسان پس از پراکنده شدن اجزاء و یا نیست شدن برخی یا تمام عناصرش، بهصورت عین آن اجزای دنیوی خواهد بود یا مثل آن اجزای دنیوی خواهد بود؟ هدف پژوهش، تطبیق و مقایسه دیدگاه متکلمان دو مکتب امامیه و ماتریدیه است. بر اساس یافتههای این پژوهش، اکثر متکلمان امامیه بر امتناع اعاده معدوم معتقد بوده و درنتیجه حشر انسان در قیامت با بقایِ اجزای عنصری، عینِ آن عناصر دنیوی؛ و با قول به فنایِ اجزاء دنیوی، مثلِ آن عناصر در آخرت خواهد بود. برخلاف عده کمی از متکلمان امامیه و اکثر متکلمان ماتریدیه بر جواز اعاده معدوم معتقد شدند؛ آنان با تبعیت از ادله نقلی، رستاخیز انسان را با توجه به قدرت کامله خداوند، بهصورت حشرِ عینِ اجزای اصلی و فرعی (و نه مثل) دانستند؛ بنابراین ازآنجاییکه ادله عقلی و نقلی نشاندهندهیِ زوال و فانی بودن تمام عناصر مادی عالم است، قول «متکلمان فیلسوف مشرب امامیه و برخی از دانشمندان ماتریدیه» مبنی بر «فنای اجزا اصلی و فرعی انسان و بقای نفس و روح» با قواعد عقلی و نقلی موافقت و سازش بیشتری دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اجزاء اصلی و فرعی؛ اعاده معدوم؛ حشر عین و مثل اجزاء؛ امامیه؛ ماتریدیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 678 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 353 |
||