تاثیر سالخوردگی جمعیت بر کارکرد دولت در ایران از دهه 80 تاکنون | ||
| دولت پژوهی | ||
| مقاله 2، دوره 11، شماره 42، تابستان 1404، صفحه 33-78 اصل مقاله (1.91 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/tssq.2025.88575.1728 | ||
| نویسنده | ||
| الهه صادقی* | ||
| استادیار علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| امروزه سالخوردگی جمعیت به‌عنوان یکی از روندهای بنیادین تحول جمعیتی به یک مسئله جهانی تبدیل شده است. در کشور ایران این پدیده با شدت و وضوح فزاینده‌ای بروز یافته و آثار آن به‌صورت فراگیر بر تمام عرصههای زندگی به ویژه عرصهی سیاست و کارکرد دولت تاثیر گذاشته است. بر این اساس پژوهش پیشرو، به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که چه تاثیری سالخوردگی جمعیت بر کارکرد دولت در ایران از دهه 80 تاکنون گذاشته است؟ برای پاسخگویی به این پرسش، از روش دلفی استفاده گردید و پژوهشگر دیدگاههای25 نفر از صاحبنظران علومسیاسی و اجتماعی را در مرحله اول به وسیله مصاحبه گردآوری نمود و سپس از دادههای بدست آمده، پرسشنامهی بستهای تهیه گردید که صاحبنظران در سه مرحله پاسخ دادند که در نهایت در مرحلهی سوم اجماع حاصل گردید. یافته‌ها نشان داد که از منظر صاحبنظران مهم‌ترین پیامد سالخوردگی جمعیت بر کارکرد دولت در ایران از دهه 80 تاکنون، «افزایش وابستگی مشروعیت و حمایت سیاسی دولت به تحقق هزینه‌ها و نیازهای سالخوردگان» بوده است (میانگین امتیاز 4.96%). همچنین، تشدید ماهیت رفاهی دولت (4.92) و گسترش گرایش‌های پوپولیستی (4.88) از دیگر نتایج برجسته بودند. این یافته‌ها آشکار می‌سازد که دولت در مواجهه با فشارهای ناشی از سالخوردگی جمعیت، بیش از پیش مشروعیت سیاسی خود را در گرو توانایی تأمین منابع مالی و خدمات رفاهی و اجتماعی می‌بیند. ازاینرو، سالخوردگی جمعیت نه تنها موجب دگرگونی در نظام تخصیص منابع دولت گردیده، بلکه جهت‌گیری‌های سیاسی آن را نیز به سوی الگوهای مبتنی بر سیاست‌های رفاهی و گرایش‌های پوپولیستی سوق داده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سالخوردگی فردی؛ سالخوردگی جمعیت؛ کارکرد دولت؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 829 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 537 |
||