اثر آستانه‌ای سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر شاخص عملکرد محیط‌زیست در کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا و عضو سازمان همکاری و توسعۀ اقتصادی (رهیافت انتقال ملایم در داده‌های تابلویی) | ||
| فصلنامه اقتصاد محیط زیست و منابع طبیعی | ||
| مقاله 1، دوره 5، شماره 12، تابستان 1404، صفحه 1-38 اصل مقاله (837.49 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/eenr.2026.90218.222 | ||
| نویسندگان | ||
| مجید افشاری راد* 1؛ حبیب سهیلی احمدی2؛ معصومه رضایی دستگردی3 | ||
| 1دانشیار گروه اقتصاد امور عمومی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه اقتصاد امور عمومی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 3دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بررسی اثرات آستانه‌ای سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، توسعه مالی و جهانی‌شدن اجتماعی بر شاخص عملکرد محیط‌زیست در کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) و کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) طی دوره ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۳ می‌پردازد. با توجه به تشدید چالش‌های زیست‌محیطی و تفاوت‌های معنادار کشورها ازنظر کیفیت نهادی، ظرفیت جذب فنّاوری و شدت مقررات زیست‌محیطی، انتظار می‌رود اثر متغیرهای اقتصادی و اجتماعی بر عملکرد محیط‌زیست ماهیتی غیرخطی و وابسته به آستانه داشته باشد. هدف اصلی این مطالعه شناسایی رفتارهای غیرخطی و تعیین سطوح آستانه‌ای در تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، توسعه مالی و جهانی‌شدن اجتماعی بر شاخص عملکرد محیط‌زیست در دو گروه کشورها است. این پژوهش ازنظر ماهیت کمی و ازنظر هدف کاربردی بوده و از داده‌های تابلویی ۵۹ کشور شامل ۲۲ کشور MENA و ۳۷ کشور OECD طی دوره ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۳ استفاده می‌کند. داده‌ها به‌صورت تمام‌شماری از پایگاه‌های معتبر بین‌المللی گردآوری شده‌اند. شاخص عملکرد محیط‌زیست بر اساس داده‌های مرکز سیاست حقوق و محیط‌زیست دانشگاه ییل اندازه‌گیری شده و اطلاعات مربوط به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و توسعه مالی از پایگاه بانک جهانی و شاخص جهانی‌شدن اجتماعی از مؤسسه KOF استخراج شده است. برای تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون انتقال ملایم در داده‌های تابلویی (PSTR) استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که در کشورهای MENA، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در سطوح پایین اثر منفی بر عملکرد محیط‌زیست دارد، اما پس از عبور از سطح آستانه، اثر آن مثبت می‌شود. در مقابل، در کشورهای OECD، اثر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در سطوح پایین مثبت بوده اما در سطوح بالاتر به کاهش عملکرد محیط‌زیست منجر می‌شود. این یافته‌ها بر اهمیت درنظرگرفتن رفتارهای آستانه‌ای در سیاست‌گذاری‌های زیست‌محیطی تأکید دارند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| توسعه مالی؛ جهانی‌شدن اجتماعی؛ سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی؛ شاخص عملکرد محیط‌زیست | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 484 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 321 |
||