بررسی مقایسهای هدفگذاری ملی و منطقهای فقر :با تأکید بر مناطق شهری کشور | ||
| پژوهشهای اقتصادی ایران | ||
| مقاله 1، دوره 30، شماره 104، پاییز 1404، صفحه 1-40 اصل مقاله (1.86 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ijer.2026.83941.1341 | ||
| نویسندگان | ||
| باقر درویشی* 1؛ فرشته محمدیان2؛ علی اصغر سالم3 | ||
| 1دانشیار ، اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ایلام ، ایلام، ایران | ||
| 2استادیار ،گروه اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ایلام ، ایلام، ایران | ||
| 3دانشیار ، اقتصاد، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی ، تهران ، ایران | ||
| چکیده | ||
| یارانههای همگانی نهتنها تأثیر چندانی در رفاه اقشار آسیبپذیر ندارد بلکه موجب افزایش هزینههای دولت شده و منافع آنها بیشتر نصیب گروههای بالای درآمدی میشود. لذا لزوم بازنگری در شیوه پرداخت یارانهها و شناسایی فقرا احساس میشود. در این خصوص یکی از ایدههای مطرح، منطقهای کردن نظام یارانهها در ایران است. لذا هدف اصلی این مقاله مقایسه هدفگذاری ملی و منطقهای یارانهها در سطح مناطق شهری کشور است. در ابتدا با استفاده از اطلاعات طرح هزینه درآمد خانوارهای شهری در سال 1401، خط فقر و شاخصهای فقر محاسبه شد، سپس با استفاده از روش خوشهبندی سلسلهمراتبی، مناطق شهری استانهای کشور مبتنی بر شاخصهای فقر به هشت منطقه دستهبندی شدند و درنهایت با استفاده از یک روش بهینهسازی عددی نتایج هدفگذاری یارانهها در سطح ملی و مناطق مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج مقایسه هدفگذاری خانوارها براساس مشخصههای انفرادی و ترکیبی از آسیبپذیرترین ویژگیها در سطح ملی و مناطق هشتگانه شهری، تفاوتهای زیادی را آشکارساخت. این تفاوت در میزان یارانه بهینه، میزان کاهش فقر، کارایی هدفگذاری و خطاهای حاصله از آن وجود دارند. بنابراین حتی اگر سیاستگذار بخواهد براساس مشخصههایی یکسان، خانوارهای خاصی را در سطح ملی و منطقهای هدف قرار دهد، باز هم لازم است میزان پرداختی به گروههای جمعیتی یکسان در سطح مناطق مختلف متفاوت باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاخصهای فقر؛ خوشهبندی سلسهمراتبی؛ هدفگذاری بهینه گروهی فقر؛ مناطق شهری ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 760 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 587 |
||