مدلسازی تصمیمگیری عقلایی بر اساس کارکردهای اجرایی نوجوانان و بررسی نقش واسطهای هوش هیجانی و قضاوت اخلاقی | ||
| مطالعات روانشناسی بالینی | ||
| مقاله 6، دوره 16، شماره 59، تابستان 1404، صفحه 91-104 اصل مقاله (1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcps.2026.88379.3285 | ||
| نویسندگان | ||
| کامران شیوندی چلیچه* 1؛ معصومه زنگنه2؛ محمدجواد فلاح3 | ||
| 1دانشیار گروه روانشناسی تربیتی. دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| زمینه و هدف: تصمیمگیری عقلایی به عنوان یکی از کارکردهای کلیدی رشد شناختی در دوره نوجوانی، نقشی اساسی در سازگاری فردی، اجتماعی و تحصیلی دارد. از آنجا که نوجوانی با تغییرات زیستی، شناختی و هیجانی گسترده همراه است، شناخت عوامل زمینه ای مؤثر بر تصمیمگیری عقلایی از اهمیت ویژهای برخوردار است. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش توانایی های شناختی در پیش بینی تصمیم گیری عقلایی نوجوانان با نقش واسطه ای هوش هیجانی و قضاوت اخلاقی بود. روششناسی پژوهش: روش پژوهش حاضر بهصورت کمی و از نوع همبستگی – مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل نوجوانان مقطع متوسطه اول شهر یزد در سال تحصیلی 1403 – 1404 بود، که نمونهای بهصورت تصادفی خوشه ای از بین آنها انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک های تصمیم گیری عمومی (اسکات و بروس، 1995)، پرسشنامه توانایی های شناختی (نجاتی، 1392)، پرسشنامه هوش هیجانی (پتریدز و فارنهام، 2004) و پرسشنامه قضاوت اخلاقی (رست، 1973) بود. داده ها با استفاده از نرم افزار AMOS-24 تحلیل شدند. یافتهها: یافته ها نشان داد که توانایی شناختی به طور مستقیم توان پیشبینی تصمیم گیری عقلائی (۰5/۰>P، 17/0β=) را دارد. همچنین هوش هیجانی و قضاوت اخلاقی توانستند نقش واسطه ای در این رابطه ایفا کنند (۰02/۰>P، 308/0β=). به بیان دیگر، نوجوانانی که از توانایی های شناختی بالاتری برخوردار بودند از سطح هوش هیجانی و قضاوت اخلاقی بهتری نیز بهرهمند بوده و کیفیت تصمیم گیری عقلایی نیز در آنها بالاتر بود. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش بر اهمیت توجه به فرایندهای شناختی، هیجانی و اخلاقی بهصورت یکپارچه تأکید دارد و میتواند مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی و مشاورهای با هدف ارتقای مهارت های تصمیم گیری نوجوانان باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تصمیم گیری عقلائی؛ کارکردهای اجرایی؛ هوش هیجانی؛ قضاوت اخلاقی؛ نوجوانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 599 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 357 |
||