تأثیر تحریف‌های شناختی بر بازیابی اطلاعات: یک تحلیل رفتاری در مراحل مختلف جستجو | ||
| فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی | ||
| مقاله 1، دوره 12، شماره 45، زمستان 1404، صفحه 1-34 اصل مقاله (1.6 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jks.2025.86648.1727 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده نجمه هلاکویان1؛ حسن بهزادی* 2؛ شعله ارسطوپور2 | ||
| 1کارشناس ارشد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تحریفات شناختی در فرایند بازیابی اطلاعات صورت گرفت. پژوهش حاضر ازنظر روش، پژوهشی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد تشکیل میدادند که با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای، تعداد 100 نفر به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات با استفاده از سه پرسشنامه محقق ساخته صورت گرفت. برای تأیید روایی از نظرات متخصصان حوزه بازیابی اطلاعات و برای تأیید روایی ساختاری از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان داد که کاربران در بازیابی اطلاعات تحریف شناختی خاصی را تجربه نمی‌کردند. میزان به‌کارگیری تحریف‌های شناختی، کاربران پیش از شروع جستجو و بازیابی اطلاعات، متفاوت و میزان استفاده تحریف «درشت‌نمایی» نسبت به سایر تحریف‌ها بیشتر بود. همچنین، در هنگام جستجو، میزان به‌کارگیری تحریف‌های شناختی کاربران متفاوت و میزان استفاده تحریف «درشت‌نمایی» نسبت به سایر تحریف‌ها بیشتر بود. پس از جستجو و بازیابی اطلاعات نیز میزان به‌کارگیری تحریف‌های شناختی، کاربران پس از جستجو و بازیابی اطلاعات، متفاوت بود و میزان استفاده تحریف «تعمیم مبالغه‌آمیز» نسبت به سایر تحریف‌ها بیشتر مشاهده شد است. حضور برخی از تحریف‌های شناختی در مراحل مختلف بازیابی اطلاعات، ضرورت توجه طراحان نظام‌های بازیابی اطلاعات به این حوزه را نشان می‌طلبد. وجود تحریف‌های شناختی بیشتر در مرحله پیش از جستجو نیز نشان از آن میتواند داشته باشد که متخصصان اطلاع‌رسانی باید در کنار کاربران قرار بگیرند و مشاورههای اطلاعاتی لازم را به آنان ارائه دهند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اطلاع‌یابی؛ بازیابی اطلاعات؛ تحریف‌های شناختی؛ جستجوی اطلاعات؛ رفتار جستجوی اطلاعات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 439 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 232 |
||