فقه حکمرانی و نظام تنظیم‌گری محیط زیست: آسیب‌شناسی بنیان‌های تقنینی و ارائه الگوی فقهی کارآمد | ||
| دوفصلنامه فقه و حقوق اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 02 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jsr.2026.91213.1006 | ||
| نویسندگان | ||
| سپهر هریوندی* 1؛ فاطمه فلاح تفتی2 | ||
| 1دانش آموخته، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2گروه فقه و حقوق اسلامی، عضو هیات علمی،دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، جمهوری اسلامی ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف تبیین و ارائه راهکارهای فقهی و حقوقی برای حفاظت مؤثر از محیط‌زیست، بر مبنای بررسی مبانی فقه امامیه و آسیب‌شناسی خلاهای قانونی موجود سامان یافته شد. مسأله اصلی تحقیق، ناکارآمدی قوانین پراکنده و غیرمنسجم در مواجهه با بحران‌های زیست‌محیطی و فقدان نظریه‌ای جامع بر اساس فقه حکمرانی است. روش تحقیق ترکیبی از رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و استنباطی- اجتهادی است؛ بدین‌سان که ابتدا با تحلیل اسنادی و کتابخانه‌ای، وضعیت قوانین و چالش‌های اجرایی موجود تبارشناسی می‌شود و سپس با بهره‌گیری از منابع دست اول فقه امامیه و متدولوژی فقه جواهری، قواعد مرتبط با حکمرانی استخراج و بر چالش‌های قانونی تطبیق داده می‌گردد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ورود فقه حکمرانی به عرصه محیط‌زیست، می‌تواند با استفاده از قواعدی فقهی، ساختاری عملیاتی برای مدیریت تضاد میان توسعه صنعتی و حفظ اکوسیستم فراهم آورد. نوآوری اصلی تحقیق در تغییر سطح تحلیل از فقه فردی به فقه حکمرانی و طراحی الگویی میان‌رشته‌ای است که نظارت دولتی را با نظارت شبکه‌ای مردمی پیوند می‌زند و بدین‌سان، پایداری محیط‌زیست را به عنوان جزء ذاتی مشروعیت تصرفات حکومتی تعریف کرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فقه حکمرانی؛ محیط زیست؛ فقه؛ حقوق؛ حفاظت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 204 |
||